ABD Başkanı Trump: 'İran'la Ticaret Yapan Her Ülkeye Yüzde 25 Gümrük Vergisi Uygulayacağız'
ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, İran ile ticaret yapan herhangi bir ülkenin, ABD ile yürüttüğü “her türlü ticari faaliyette” yüzde 25 oranında gümrük tarifesine tabi tutulacağını duyurdu.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran’ın ticaret ortaklarına yönelik bu yeni tarifenin “derhal yürürlüğe girdiğini” belirtti. “Bu karar nihai ve bağlayıcıdır. İlginiz için teşekkür ederim” ifadelerini kullanan Trump, düzenlemenin kapsamına ilişkin ayrıntı vermedi.
Trump’ın bu adımı, molla rejimine karşı protestoların sürdüğü İran’ı ekonomik olarak tecrit etmeye yönelik yeni bir hamle olarak değerlendiriliyor. Trump daha önce rejimin protestoculara karşı güç kullanması halinde İran’a karşı askeri seçenekleri devreye sokabileceği tehdidinde bulunmuştu.
İran’la ticaret yapan ülkeleri hedef alan yeni gümrük vergisi açıklaması, Trump yönetiminin geniş kapsamlı gümrük vergilerine ilişkin hukuki tartışmaların da sürdüğü bir dönemde geldi. ABD Yüksek Mahkemesi’nin, Trump’ın en kapsamlı tarife kararlarının yasal olup olmadığına dair kritik bir karar açıklaması bekleniyor. Nisan ayı başında yürürlüğe giren ve “karşılıklı” olarak nitelendirilen tarifeler ile fentanil kaçakçılığı gerekçesiyle alınan bazı kararlar, Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na (IEEPA) dayandırılmıştı.
İran’la bağlantılı yeni tarifelerin de aynı yasal zemine dayanıp dayanmadığı ise henüz netlik kazanmadı.
Türkiye Açısından Olası Etkileri
Trump’ın duyurduğu yüzde 25'lik yeni gümrük vergisi kararının Türkiye’yi dolaylı biçimde etkileme potansiyeli bulunuyor.
Türkiye, ABD yaptırımları nedeniyle son yıllarda İran ile ticaret hacmini ciddi ölçüde daraltmış olsa da, özellikle enerji, petrokimya ve sınır ticareti başlıklarında geçmişten gelen ekonomik bağlara sahip.
Washington’un İran ile ticaret yapan ülkelere yönelik bu tür bir yaptırım mekanizmasını fiilen ve sıkı biçimde uygulaması halinde, Türkiye’nin İran’la yürüttüğü sınırlı ticaret alanlarını daha da daraltma baskısıyla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.
Ancak mevcut tabloda Türkiye’nin İran ile ticaretinin düşük seviyelerde seyretmesi, kısa vadede doğrudan ve ağır bir ekonomik etki ihtimalini sınırlı kılıyor. Buna karşın karar, bölgesel ticaret dengeleri ve enerji piyasaları üzerinden Türkiye için dolaylı riskler barındırıyor.