CHP'den Erken Seçim Hamlesi
Cumhuriyet Halk Partisi, belediyelerine yönelik operasyonların yeniden hız kazanması üzerine, erken seçimi zorlamak için yeni bir siyasi hamleye hazırlanıyor.
CHP yönetimi önce, yeterli sayıda milletvekili istifa ettirerek, milletvekili ara seçimini zorlayacak. Bu girişimin AKP kanadında karşılık bulmaması halinde, CHP'nin güçlü olduğu yerlerde, belediye meclisinden istifalarla yerel seçimin kapısını açıp, iktidara erken seçim baskısı oluşturacak.
Ana muhalefet, 31 Mart yerel seçimlerinin ikinci yılına Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik operasyonla giriş yaptı. Türkiye'nin dördüncü büyükşehiri konumundaki Bursa'nın Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, ailesiyle birlikte gözaltına alındı.
Son gelişmeler üzerine siyasi stratejisinde değişikliğe gitme kararı alan parti yönetimi, -Ekrem İmamoğlu'nun tutuklandığı 19 Mart sürecinden sonra parti içerisinde "en son seçenek" olarak tartışılan "ara seçim" formülünü uygulamaya koyacak.
"İddialı bir hamlemiz daha olacak"
CHP Genel Başkanı, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey'in gözaltına alınmasından sonra parti genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında, iktidarın "rakibini tasfiye etme" stratejisi izlediğini savunarak erken seçim çağrısını tekrarladı.
Genel seçim sandığını getirebilmek için her yolu deneyeceklerini belirten Özel, AKP'li Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'tan randevu isteyeceğini açıkladı. Görüşmenin ara seçime yönelik olacağını kaydeden Özel,
"Ara seçimle ilgili Meclis Başkanı'nın da alması gereken bir tutum var. Bu ara seçim kararının alınması, güvencenin ortaya çıkmasıyla birlikte çok iddialı bir hamlemiz daha olacak"
ifadelerini kullandı.
Özel, "iddialı hamle" konusunda fazla detay vermedi. Fakat,
"Mesela AKP kabul ediyorsa İstanbul Büyükşehir'de belediye meclis üyelerimizi birlikte istifa ettirip hemen seçim başlatırız. Kayyum atanan bölgelerde bizim gücümüz yok. AKP ile DEM birlikte hareket ederlerse oralarda da seçimler olabilir."
diyerek fazla detay vermedi.
Milletvekili ara seçimi
CHP'nin ilk aşamada denemek istediği formül, milletvekili ara seçimini zorlamak.
Anayasa'nın 78. maddesine göre parlamento bir seçim döneminde bir kez ara seçim kararı alabiliyor. Ancak bunun için genel seçimlerin üzerinden 30 ay geçmesi ve bir sonraki genel seçimden bir yıl önce karar alınması gerekiyor.
14 Mayıs 2023 seçimleri dikkate alındığında 30 aylık süre Kasım 2025'te doldu ve 2028 milletvekilliği ve cumhurbaşkanlığı seçimine de 1 yıldan fazla süre var.
Boşalan üyeliklerin sayısının üye tamsayısının %5'ini yani 30 milletvekilini bulması halinde, bu seçim bölgeleri için parlamento üç ay içinde seçim kararı almak zorunda.
Bir seçim bölgesinde tüm milletvekilliklerinin boşalması halinde de yine ara seçim zorunlu.
Parlamentoda ölüm ve istifalar nedeniyle sekiz milletvekilliği boş bulunuyor.
CHP, en az 22 partili milletvekilini istifa ettirilerek ara seçimi zorlamayı planlıyor.
Ancak milletvekili istifasının kabulü Meclis Genel Kurulu kararıyla mümkün olabildiği için, bu hamlede de parlamentoda çoğunluğu elinde bulunduran Cumhur İttifakı'nın kararı belirleyici olacak.
Belediye meclislerinden istifalarla seçim kararı
Özel basın toplantısında, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'a,
"Sen getir Mayıs'a, Haziran'a genel seçim sandığını; bütün yerel seçim sandıklarını yanına koymayan namerttir."
dedi.
Anayasa'ya göre yerel seçimler beş yılda bir yapılıyor ve bu sürenin değiştirilmesi ancak anayasa değişikliğiyle mümkün.
Üç sandıklı bir seçim, hem anayasal, hem de parlamento aritmetiği açısından hayata geçirilmesi en son seçenek.
Buna karşın CHP'nin üzerinde durduğu seçeneklerden biri, belediye meclislerinde toplu istifalar yoluyla belediye meclislerini düşürerek, "zorunlu yerel ara seçimi" formülünü devreye sokmak yani sandığı zorlamak.
Mahalli İdareler Seçimi Kanunu'nun 29.maddesi, "Belediye meclisi üyeliklerinin herhangi bir sebeple boşalması ve meclis üye sayısının yedeklerin de getirilmesinden sonra üye tamsayısının yarısından aşağı düşmesi" halinde seçimlerin yenilenmesini" öngörüyor.
Mevzuata göre belediye meclislerinde üyeliklerin boşalması durumunda, öncelikle yedek üyeler sırasıyla asıl üyeliğe getiriliyor. Yedek üyelerin bitmesi veya bağımsız üyeliklerin boşalması halinde, oy sırasına göre diğer partilerin yedekleri göreve çağırılıyor.
CHP, AKP veya Cumhur İttifakı ortaklarının yedeklerinin göreve gelerek seçimi engelleme olasılığına karşı ise partinin "tulum çıkardığı" belediyelerde bu formülü devreye sokmayı planlıyor.
CHP kurmayları,
"Mesela Beşiktaş'ta belediye meclis üyelikleri bizde. Bunun gibi farklı yerler de var. Henüz somut bir rakam çıkarmadık ama partinin belediye meclisini tamamını veya büyük bölümünü aldığı yerlerde bu formülün hayata geçirilmesi mümkün"
söylemlerinde bulundu.
CHP yönetimi, iki aşamalı olarak hayata geçirmeyi planladığı "ara seçim" formülü konusunda muhalefet partilerine de destek çağrısında bulunacak..
CHP kurmayları, Erdoğan'ın kaybetme riski olan bir seçime girmeyeceğini, fakat bu hamlelerin hem ülkenin seçim iklimine sokulmasını sağlayacağını, hem de iktidar partisi için "seçimden kaçıyor" mesajı verilmesini sağlayacağı yorumunu yapıyor.