Çin'in Gölgesinde Eğitim: Kazakistan'ın Üniversitelerinde Çince Eğitimi Zorunlu Hale Geliyor
Kazakistan'ın önde gelen ulusal ve devlet üniversiteleri, Çince öğretmek için özel bölümler kuracak. Almaty.tv'nin Kazinform'a dayandırdığı habere göre Eğitim ve Bilim Bakanı Sayasat Nurbek, Astana'da düzenlenen "Yüksek Öğrenimde İş Birliği ve Üretim Entegrasyonu" konulu uluslararası sempozyumda yaptığı konuşmada, Çince'nin ikinci dil olarak tavsiye edileceğini belirtti.
Soykırımcı Çin diktatörü Şi Cinping'in Kazakistan ziyaretine değinen Bakan Nurbek, "Dün, Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Şi Cinping'in ülkemize gerçekleştirdiği devlet ziyareti sırasında, iki ülke bakanlıklarının eğitim ve bilim alanında bir anlaşmaya varması da dahil olmak üzere birçok sözleşme imzalandı. Anlaşma kapsamında, önde gelen ulusal ve devlet üniversitelerimizde Çince öğretmek üzere özel kürsüler kurulacak. Bu dili lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerine ikinci dil olarak sunacağız" dedi.
Bu hamle, soykırımcı Çin'in Kazakistan'ın en büyük stratejik komşusu ve ekonomik ortağı olmasıyla gerekçelendiriliyor. Bakan Nurbek, "Çin hem ekonomi hem de ticarette ortak bir ülke, bu nedenle Çin'in tarihini, dilini ve kültürünü derinlemesine anlamalıyız" dedi.
Soykırımcı Çin'in Emperyalist Politikaları
Ancak soykırımcı Çin'in emperyalist politikaları göz önüne alındığında bu gibi adımların, Kazakistan'ın eğitim ve kültürel bağımsızlığını tehlikeye atması işten bile değil.
Türk Devletleri Teşkilatı üyelerinden biri olan Kazakistan’da, Türkçe eğitim yerine Çince eğitimin teşvik edilmesi, Kazakistan'ın Türk kimliğine ve kültürüne yapılan bir müdahale olarak görülüyor. Soykırımcı Çin’in Doğu Türkistan'da Uygur Türklerine yönelik uyguladığı baskı ve asimilasyon politikaları göz önüne alındığında, bu tür anlaşmaların Kazakistan’ın iç işlerine müdahale riski taşıdığı aşikar.
Bununla beraber, Türk soylu bir nüfusa sahip olan Kazakistan’da, çeşitli Türk lehçeleri yerine Çince’nin ikinci dil olarak teşvik edilmesi, milli kimlik ve kültürel değerlerin korunması açısından sorgulanması gereken bir adım.
Hong Kong Üniversitesi'nin bir şubesinin Satpayev Üniversitesi bünyesinde açılacak olması da bu iş birliğinin bir parçası. Bu üniversite, yapay zeka, mimarlık, akıllı ulaşım gibi alanlarda bilgi sağlıyor ve dünyanın en iyi 100 üniversitesi arasında yer alıyor. Bu yıl Eylül ayında öğrenci alımı başlayacak.
Soykırımcı Çin'in Eğitim Bakanı Huai Cinpeng'in isteğiyle, Kazakistan için bir istisna yapılarak ikinci "Lu Ban Atölyesi" Astana'da açılacak. Geçen yıl Şi'an Politeknik Üniversitesi'nin bir şubesini açan Al-Farabi Kazak Ulusal Üniversitesi, bu ortaklığı akademik ve araştırma programlarını da kapsayacak şekilde genişletiyor.
Bu gelişmeler, Kazakistan'ın bilim ve teknoloji alanında ilerlemesi için önemli fırsatlar gibi görünse de esasında Çin’in bölgedeki emperyalist etkisini artırma stratejisinin bir parçası.
Ayrıca, Saken Seifulin Kazak Agroteknik Üniversitesi, Manash Kozybaev Kuzey Kazakistan Devlet Üniversitesi ve Shakarim Devlet Üniversitesi, Kazakistan'da ortak bir laboratuvar açmak üzere Kuzeybatı Ormancılık Üniversitesi ile bir anlaşma imzaladı. Bu işbirliği, tarım ve ormancılık, biyoteknoloji, genetik ve ıslah alanlarında ileri düzeyde bilgi ve teknoloji transferi sağlamayı amaçlıyor.
Kazakistan'ın eğitim ve bilim alanında soykırımcı Çin ile yaptığı bu iş birlikleri, kısa vadede bazı avantajlar sunuyor gibi görünse, uzun vadede milli bağımsızlık ve kültürel kimlik açısından sorun yaratacak.