Cumhur Reyonu ile Gıda Fiyatlarına Merkezi Müdahale Dönemi

Türkiye genelinde 55 bini aşkın zincir market şubesinde uygulanmaya başlanacak “Cumhur Reyonu” projesi, gıda fiyatlarını düşürme vaadiyle tanıtılsa da ekonomi çevrelerinde ağır eleştirilerin hedefi oldu.

Söz konusu reyonlarda, devlet garantili ürünlerin sabit fiyatla satılması planlanıyor. Ürünlerin yaklaşık maliyetine fiyat politikasıyla tek merkezden temin edileceği öne sürüldü.

Her geçen gün ekonomiyi daha da kötüleştiren AKP iktidarının “fiyatları sabitleme” bahanesiyle ortaya attığı "Cumhur Reyonu" projesi eleştirileri de beraberinde getirdi.

Devlet Depolarıyla Merkezi Dağıtım

İktisat uzmanları, market raflarına “devlet garantili” ürünlerin girmesiyle birlikte zaten zayıflamış durumdaki rekabetin tamamen boğulacağı hem de maliyetlerin orta vadede daha da artacağı öngörüyor.

Proje kapsamında her marketin yüzde 10-15'lik bölümünde "Cumhur Reyonları" açılacak. Doğrudan devletin sağlayacağı ürünlerde fiyatlar ülke genelinde sabit olacağı iddia edilirken, market kasalarının yapacağı ve sembolik işletme kârı alacakları satışlarda devletin denetim elemanlarının da kontrolcü olacağı aktarılıyor. 

Yine iddiaya göre proje kapsamında, büyükşehirlerde ve bölgesel noktalarda devlet depolarının kurulmasıyla marketler, pazar esnafı ve yemek fabrikaları da bu depolardan alım yapacak. 

Ekonomistler, projenin gıda arzında kırılganlığı artıracağı, lojistik krizlerde rafların boş kalabileceği uyarısında bulunuyor.

Sübvansiyon Denilen Yine Vatandaşın Vergisi

Hükûmet, ürünlerin maliyetine yakın satılacağını ve gerekirse sübvansiyon uygulanacağını savunuyor. Ancak geçmiş örnekler, devlet sübvansiyonlarının uzun vadede enflasyonu daha da tetiklediğini gösteriyor. Ekonomi analistleri, “piyasaya devlet eliyle yapılan her müdahale, en sonunda vatandaşın vergisiyle ödenir” görüşünde birleşiyor.

Ekonominin temel dinamiklerini görmezden gelen bu model, geçmişte defalarca başarısızlığa uğramasıyla biliniyor.