Fransa-Cezayir Sağlık Raporuna Göre Cezayirli Boksör Imane Khelif'in Erkek Olduğu Ortaya Çıktı

Imane Khelif'in XY kromozomları ve testisleri olduğu tescillendi.

Cezayirli boksör Imane Khelif davasında, Fransız bir gazetecinin şok edici sağlık raporuna erişmesiyle Khelif’in testisleri olduğu ortaya çıktı. Haber, Khelif’in Paris Olimpiyat Oyunları’nda kadınlar boks dalında altın madalya kazanmasından aylar sonra yayımlandı.

Sağlık raporu 2023 Haziran ayında Fransa’nın başkenti Paris’teki Kremlin-Bicêtre hastanesi ve Cezayir’deki Mohamed Lamine Debaghine hastanesinin birlikte çalışması ile hazırlandı. Endokrin uzmanı hekimler Soumaya Fedala ve Jacques Young tarafından hazırlanan rapora göre, Khelif, sadece erkeklerde gözlemlenen 5-alfa redüktaz enzimi eksikliğine sahip.

5-alfa redüktaz çocukluk çağında cinsel organların normal şekilde gelişimini etkiler, dış görünüm bu enzimin aktivitesine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu enzimin tam eksikliğinde dişilere ait dış genital görünüm olabileceği gibi belirsiz genital görünüme de rastlanabilir. Uygun bir klinik muayeneye erişimi olmayan 5-alfalı erkek bireyler, yetişkinlik dönemlerinde yanlışlıkla kadın olduklarına inanabilirler. (Daha detaylı bilgi için bkz. Demirci, D., Hatipoğlu N., Baydilli, N., Ddemirci, E., & Kadıoğlu, A. Cinsiyet Gelişim Bozuklukları. TÜD/TÜRK Üroloji Akademisi Yayını No: 60, s6, İstanbul, 2023.)

Fransız gazeteci Djaffat Ait Aoudia ekim ayı sonunda, Khelif üzerinde yapılan cinsel gelişim bozukluk testlerinin ve kapsamlı fiziksel muayenelerin bir kopyasını ele geçirdi. Aoudia’nun bildirdiğine göre sağlık raporunda, Khelif’in MRI görüntülerinde rahme rastlanmadığı, bunun yerine vücudunda içerisinde kalmış testislere ve genişlemiş bir klitorisi andıran mikro penise sahip olduğu yer almaktadır. Ayrıca, yapılan genetik test ile Khelif’in XY kromozomlarına sahip olduğu teyit edilmiş ve hormon testi ile de testosteron hormon seviyesinin erkeklere benzer şekilde olduğu bulunmuştur. Bulgular genetik rahatsızlığı işaret ettiğinden, hekimler Khelif’in anne-babası arasında akrabalık olma ihtimalini de öne sürmüşlerdir.  

Sağlık raporu, Khelif’in kendi inandığı cinsiyet kimliğine fiziksel olarak uyum sağlaması için cerrahi müdahale ile hormon tedavisi uygulanmasını ve bulguların kritik psikolojik etkileri olabileceğini öne sürerek psikolojik desteğin gerekliliğini önererek sona eriyor.

Sağlık raporunun tarihi, Khelif’in antrenörü Georges Cazorla’nın Cezayirli boksörün 2023 Mart ayında Uluslararası Boks Birliği (IBA) tarafından kadın boksundan menedilmesinin ardından Paris’teki Kremlin-Bicêtre Hastanesi’nde bir değerlendirmeye tabi tutulduğunu itiraf etmesiyle aynı zamana denk geliyor.

Cazorla bir gazeteciye Ağustos ayında verdiği röportajda, endokrin uzmanı hekimlerin “Khelif’in kromozomlarında bir sorun var.” olduğunu tespit ettiklerini gönülsüz bir şekilde kabul etti. Bu gerçeğe rağmen Cazorla, Khelif’in kadınlarla yarışmasına izin verilmesi gerektiği konusunda ısrarcı oldu. Ayrıca, Khelif’in 2023’teki sağlık değerlendirmesinin ardından testosteron baskılayıcı ilaç kullanmaya başladığını belirtti. Ancak Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) 1999’dan bu yana sporcuları kromozom testine tabi tutmazken Paris Olimpiyatları’nda kadın boksuna katılmak için aranan tek şart, yasal belgelere göre kadın cinsiyetine sahip olmaktı.

Khelif’in XY kromozomlarına sahip olduğunu teyit eden bir başka kişi de Güney Kaliforniya Üniversitesi, Annenberg İletişim ve Gazetecilik Fakültesi’nde öğretim üyesi ve olimpiyat oyunlarında uzman olan, IOC’nin basın komitesi üyesi Doç. Dr. Alan Abrahamson oldu. Ağustos ayında yaptığı bir açıklamada Abrahamson, 2022 ve 2023 yıllarında yaptırılan gen analizlerinde boksörün DNA’sının bir erkeğe ait olduğunu gösteren XY kromozomlarından oluştuğunu gösteren sonuçları bizzat gördüğünü söyledi.

Khelif’in sızdırılan sağlık raporu haberi, Paris Olimpiyat Oyunları’nda kadınlar 66 kg kategorisinde altın madalya kazanmasının ardından geldi.

Bağımsız Kadın Sporu Konseyi (ICONS)’nin gayretleriyle Khelif’in Paris’teki oyunlara katılacağı haberleştirildi ve daha önce IBA tarafından kadınlar boksundan menedilmesi nedeniyle dikkatleri üzerine çekti. IBA, her ne kadar IOC’nin biyolojik erkeklerin Paris’te kadınlara karşı boks yapmasına izin veren kararına karşı çıksa da bunu önleyemedi.

Ağustos ayında düzenlenen bir basın toplantısında IBA, Khelif’in birden fazla kez yapılan kromozom testine göre kadın olmadığını defaatle belirtti ancak Cezayit Olimpiyat Komitesi tarafından bu testlere ait sonuçların beyan edilmesi yasaklandı.

Gelişmelerin ardından basına konuşan ICONS kurucularından Marshi Smith, genetik olarak Khelif’in şüphesiz erkek olduğunu bilmelerine rağmen Paris’te altın madalyaya uzanan yolculuğuna izin verdikleri için IOC ve Cezayir Olimpiyat Komitesi’ni eleştiri yağmuruna tuttu.

Smith, “IOC ve Cezayir Olimpiyat Komitesi, halka açık eğlence kisvesi altında dünyanın en büyük spor sahnesinde kadınlara uygulanan erkek şiddetinin suç ortağıdır. Kadınların, bir gösteri için fiziksel saldırıya maruz kalmasına; güvenlikten, adaletten ve elde edebilecekleri başarıdan mahrum bırakılmasına seyirci kaldılar. Bu olaya karışan herkes, hızlı ve ağır yaptırımlarla yüzleşmelidir.” ifadelerinde bulundu.

Smith, Khelif’in altın madalyasının elinden alınması gerektiğine inandığını ancak bu haksızlığı düzeltmek için herhangi bir girişim yapılacağından şüphe duyduğunu belirtti. Ayrıca, “Dünya çapındaki spor liderlerini ve hükümetleri, IOC’yi kınamaya çağırıyoruz ve bugünden itibaren kadınlar için adil ve güvenli sporun sağlanmasına yönelik güvence vermelerini talep ediyoruz. Böyle bir olayın bir daha vuku bulmasına katiyen izin verilmemelidir.”  ifadelerini kullandı.

Aslından Çeviren: Dr. Ecz. Nihat Kurt 

Editör: Semir Yapıcı