Google'dan 2023 Kahramanmaraş Depremleri İtirafı: 'Erken Uyarı Sistemimiz İyi Çalışmadı'

Google, 2023 yılında Türkiye’yi vuran ve on binlerce vatandaşımızın hayatını kaybettiği 6 Şubat depremleri sırasında, erken uyarı sistemlerinin beklenen şekilde çalışmadığını kabul etti.

BBC'nin haberine göre, 6 Şubat 2023’te meydana gelen 7.8 büyüklüğündeki ilk depremde merkez üssünün yaklaşık 160 kilometre çevresindeki 10 milyon kişiye, Google’ın en yüksek uyarı seviyesi olan “Harekete Geç” bildirimi gönderilebileceğini fakat deprem esnasında söz konusu uyarının sadece 469 kullanıcıya ulaştığı aktarıldı. Bu tür bir uyarı, kullanıcılara güvenli bir yere ulaşmak için 35 saniyeye kadar zaman tanıyabiliyor. 

Google, BBC’ye yaptığı açıklamada yaklaşık yarım milyon kişiye daha düşük seviye olan ve yalnızca hafif sarsıntılar için tasarlanmış "Dikkatli Ol" uyarısı gönderildiğini belirtti. Bu uyarı, telefonun "Rahatsız Etmeyin" modunu devre dışı bırakmadığı için kullanıcılar tarafından fark edilmesi zor olabiliyor.

Oysa Google, 2023’te yaptığı önceki açıklamalarda sistemin "iyi performans gösterdiğini" iddia etmişti. Android Earthquake Alerts (AEA) adını taşıyan bu sistem, dünya genelinde yaklaşık 100 ülkede aktif durumda ve özellikle ulusal erken uyarı sistemi bulunmayan ülkelerde bir “küresel güvenlik ağı” olarak tanımlanıyor. Sistem doğrudan ülkeler tarafından değil, Google tarafından yönetiliyor ve yalnızca Android işletim sistemine sahip cihazlarda çalışıyor. Türkiye’deki akıllı telefonların yüzde 70’inden fazlası Android tabanlı.

Türkiye'deki deprem gece 04.17’de meydana geldiği için insanlar uykudaydı ve sadece en ciddi uyarılar kullanıcıları uyandırabilirdi. Ancak AEA, depremin şiddetini yanlış tahmin etti ve yüksek öncelikli uyarıları yeterince yayamadı.

Sistem Nasıl Çalışıyor?

Google’ın sistemi, Android cihazlardaki sensörler aracılığıyla sarsıntıları algılayabiliyor. Depremler yer kabuğunda nispeten yavaş hareket ettiği için, sarsıntı henüz ulaşmadan önce uyarı gönderilebiliyor.

AEA’nın en ciddi uyarısı olan “Harekete Geç”, telefonun sesini açarak ekranı tamamen kaplar ve “Rahatsız Etmeyin” modu etkin olsa bile alarm verir. Bu uyarı, can güvenliğini tehdit edebilecek şiddetli sarsıntılar için tasarlanmıştır. Daha düşük seviyeli "Dikkatli Ol" uyarısı ise sadece ekran bildirimi şeklindedir ve hafif sarsıntılar için kullanılır.

BBC, depremden sonraki aylarda bu ciddi uyarıyı almış kullanıcılarla görüşmek istedi ancak aylar süren araştırmalarına rağmen bölgede bu bildirimi aldığını doğrulayan kimseye ulaşamadı. Google ise sistemin algoritmalarında “kısıtlamalar” olduğunu kabul ederek, ilk depremin şiddetini 4.5 ile 4.9 arasında tahmin ettiğini, gerçekte ise depremin 7.8 büyüklüğünde olduğunu açıkladı.

Google, deprem sonrası algoritmayı güncelledi ve ilk depremin simülasyonunu tekrar çalıştırdı. Bu kez sistem, risk altındaki 10 milyon kişiye “Harekete Geç” ve daha uzak bölgelerdeki 67 milyon kullanıcıya “Dikkatli Ol” bildirimi gönderdi.