İsrail Saldırısında İran'ın Natanz Tesisi'ndeki Nükleer Santrifüjler Ağır Hasar Aldı

Birleşmiş Milletler'e bağlı Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı Rafael Grossi yaptığı açıklamada, İran’ın en büyük uranyum zenginleştirme tesisi Natanz’daki yaklaşık 15 bin santrifüjün, İsrail’in elektrik altyapısına yönelik saldırısı sonucu büyük ihtimalle ağır hasar gördüğünü ya da tamamen imha olduğunu söyledi.

Daha önce IAEA’nın 35 üyeli Yönetim Kurulu’na yaptığı olağanüstü toplantıda Grossi, Natanz’daki zenginleştirme tesisi binasının doğrudan hedef alınmamış gibi göründüğünü ancak elektrik kaybı nedeniyle santrifüjlerin zarar görmüş olabileceğini ifade etmişti.

Grossi, değerlendirmelerini bir adım ileri taşıyarak, "Bu ani dış güç kaybı nedeniyle büyük olasılıkla santrifüjler ciddi şekilde zarar gördü, hatta tamamen yok oldu diyebiliriz." dedi.

Santrifüjlerin çok yüksek hızlarda dönen hassas ve dengeli makineler olduğunu belirten Grossi, ani elektrik kesintilerinin bu sistemler için ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurguladı.

İran, Zenginleştirilmiş Uranyumu Yeraltına Depoladı

İsrail, İran'a karşı geçtiğimiz Cuma sabahı başlattığı geniş çaplı hava harekâtının ilk dalgasında Natanz tesisini vurmuştu. İsrail, saldırının İran'ın nükleer silah geliştirme programında "geri dönüşü olmayan noktaya" yaklaştığını gösteren istihbarat raporlarına dayanarak yapıldığını açıklamış ve saldırının varoluşsal bir tehdidi önlemek amacıyla gerekli olduğunu savunmuştu.

İsrail’in saldırıları sonucunda İran’ın üç aktif uranyum zenginleştirme tesisinden en az ikisi devre dışı kaldı. Ancak Grossi, Natanz dışında Fordo’daki zenginleştirme tesisinde herhangi bir hasar tespit edilmediğini, “Orada çok sınırlı, hatta belki hiç zarar yok” sözleriyle ifade etti. IAEA, saldırı sonrası henüz tam saha incelemesi yapamasa da, geniş çaplı uydu görüntüleme yöntemleri kullanıyor. 

Bir diğer üst düzey bir diplomat ise, İran’ın en yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının büyük kısmının bu yeraltı alanlarında depolandığını ancak durumun tam anlamıyla değerlendirilmesi için daha kapsamlı incelemelerin gerektiğini belirtti.