Tek Adam Rejiminin Çıkmazı: Kızıl Çin Lideri Xi Jinping 'Baba Mirası' Dostluğu Tek Kalemde Sildi

Çin Komünist Partisi (ÇKP) içerisindeki güç savaşları ve "yolsuzluk" kılıfıyla yürütülen tasfiye operasyonları, rejimin en tepe noktasına ulaştı.

Çin Savunma Bakanlığı, ülkenin en yüksek rütbeli generali ve Merkezi Askeri Komisyon (CMC) Başkan Yardımcısı Zhang Youxia hakkında "disiplin ve yasa ihlali" gerekçesiyle soruşturma başlatıldığını duyurdu. Kızıl Çin'in siyasi literatüründe bu ifade, genellikle siyasi tasfiyelerin üzerini örten bir yolsuzluk kılıfı olarak kullanılıyor.

Soruşturmanın görece muğlak ifadeleri şeffaf olmamakla birlikte, uluslararası medyada Zhang’ın “nükleer silah programına ait kritik teknik bilgileri ABD’ye sızdırdığı”, "rüşvet aldığı" ve "terfi karşılığında nüfuzunu kötüye kullandığı" yönünde iddialarla ilişkilendiriliyor. 

Soruşturma kapsamına alınan bir diğer isim ise Genelkurmay Başkanı düzeyindeki General Liu Zhenli oldu. Bu hamleyle birlikte, Çin Ordusu'nun karar verici mekanizması olan 7 kişilik Merkezi Askeri Komisyon’da Xi Jinping ve disiplin amiri Zhang Shengmin dışında kimse kalmadı.

Sadakat Yetmedi

75 yaşındaki Zhang Youxia'nın babası, ÇKP’nin kurucu generallerinden biri olarak biliniyor ve Xi Jinping’in babasıyla da yakın bağları bulunuyordu. Zhang, 1979 Çin-Vietnam Savaşı nedeniyle aynı zamanda Çin Ordusu'nda gerçek savaş deneyimine sahip nadir isimlerden biri olarak görülüyordu.

Xi Jinping, Zhang’ın emeklilik yaşını sırf yanında tutabilmek için esnettiği de daha önce açık kaynaklara yansıyan bir diğer bilgi arasında bulunuyor. Bugün gelinen noktada, en yakın müttefikini bile "hain" ilan etmesi, geçmişte Sovyetler Birliği başta olmak üzere kızıl rejimlerde görülen paranoya ve güç savaşlarının modern bir benzeri olarak değerlendirliyor. 

Zhang, sadece orduda değil, Çin’in en üst karar organı olan 24 kişilik Politbüro’da da yer alıyordu. Bu soruşturma, partinin en üst hiyerarşisinin içinde bulunduğu çıkmazı da gösteriyor.

Geçtiğimiz Ekim ayında 9 üst düzey generalin görevden alınmasıyla başlayan bu son dalga, ÇKP içindeki çatlağın sanılandan çok daha derin olduğunu kanıtlıyor.

Xi Jinping, yolsuzluğu 'partinin en büyük tehdidi' olarak tanımlasa da, uzmanlar bu operasyonların bir 'devlet yönetme biçimi' değil, rakipleri ve potansiyel muhalifleri yok etme yöntemi olduğunu vurguluyor.

Geçtiğimiz Aralık ayında yapılan yüksek düzeyli parti toplantılarında Zhang ve Liu’nun ortalıkta görünmemesi, bu operasyonun sinyallerini vermişti. 

Tek Adam Rejimlerinin Çıkmazı

Çin Ordusu'nun komuta kademesinin bu denli sık tasfiye edilmesi, Pekin’in askeri kapasitesi ve iç istikrarı hakkında ciddi soru işaretleri doğuruyor.

Etkiler açısından, ordunun en üst kademesinde görevdeki üst düzey isimlerin tasfiyesi hem Çin’in askeri reform gündemini hem de bölgesel stratejik hesapları etkileyebilir.

Tayvan ve çevresindeki güvenlik dinamiklerini izleyen yetkililer, bu tür liderlik değişikliklerinin kısa vadede operasyonel kapasiteyi etkileyebileceği uyarısında bulunuyor