Uygur-Özbek Kökenli Japon Milletvekili Arfiya Eri, Özbek Cumhurbaşkanını Karluk Türkçesiyle Karşıladı
Japonya’da Dışişlerinden Sorumlu Parlamento Başkan Yardımcılığı görevini yürüten, Uygur-Özbek kökenli Japon milletvekili Arfiya Eri, resmi temaslar kapsamında Japonya’yı ziyaret eden Özbekistan Cumhurbaşkanı’nın karşılanması sırasındaki sohbetiyle dikkat çekti.
Karşılama sırasında Arfiya Eri ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in tercümana ihtiyaç duymadan Karluk Türkçesi grubuna ait Özbek Türkçesi ve Uygur Türkçesiyle sohbet etmesi, diplomatik protokolün ötesinde sembolik bir anlam taşıdı.
Görüntülere yansıyan kısa diyalogda tarafların ana dillerine yakın bir Türkçe ile doğrudan iletişim kurması, hem Türk Dünyası kamuoyunda hem de sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Bu tablo, Japonya’nın Türkistan ve Türk Dünyası'yla ilişkilerinde kültürel bağların giderek daha görünür hale geldiği yönünde yorumlandı.
Uygur ve Özbek Köklerden Japon Siyasetine
Arfiya Eri, Japon siyasetinde taşıdığı kimlik ve üstlendiği görevlerle uzun süredir dikkat çeken bir isim. Babası Uygur, annesi Özbek olan Eri, geçtiğimiz yıl Kasım ayında Dışişlerinden Sorumlu Parlamento Başkan Yardımcılığı görevine atanmış, bu görevine 22 Ekim’de kurulan yeni kabinede yeniden getirilmişti.
Japonya’da başbakanlık koltuğuna oturan ilk kadın siyasetçi olan Sanae Takaichi liderliğinde kurulan yeni kabinede, Parlamento Başkan Yardımcılarına görevlendirme belgeleri takdim edilmiş, Arfiya Eri de bu kapsamda görevini sürdürmüştü.
Daha önce Japonya Merkez Bankası ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nda görev yapan Eri, 2023 yılında Chiba prefektörlüğünden yapılan ara seçimle meclise girmişti.
Aynı yıl TIME dergisinin “100 Next” listesine seçilen Arfiya Eri, özellikle Kızıl Çin’in Doğu Türkistan’da sürdürdüğü baskı ve asimilasyon politikalarına yönelik açıklamalarıyla tanınıyor. Japon parlamentosunda ve uluslararası platformlarda insan hakları vurgusunu öne çıkaran Eri, Doğu Türkistan meselesini Japon kamuoyunun gündeminde tutan isimler arasında yer alıyor.
Siyasi ve Kültürel Mesaj
Özbek Cumhurbaşkanı’nın karşılanması sırasında tercümansız Karluk Türkçesiyle kurulan diyalog, yalnızca kişisel bir dil tercihi olarak değil, aynı zamanda güçlü bir sembolik mesaj olarak değerlendiriliyor.
Farklı coğrafyalardan Türklerin, devlet protokollerinde dahi ortak bir dil ve kültür zemininde buluşabilmesi, dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
Sürgündeki Doğu Türkistan Hükümeti de daha önce Arfiya Eri’nin görevine yeniden atanmasına ilişkin yaptığı açıklamada, Eri’nin Çin’in Doğu Türkistan’daki uygulamalarına ve Asya Pasifik bölgesindeki tehditlere karşı adalet ve özgürlük mücadelesini güçlendireceğine inandıklarını vurgulamıştı.
Son karşılama görüntüleri, Arfiya Eri’nin yalnızca Japonya’nın dış politikasında değil, Türk Dünyası açısından da sembolik bir köprü işlevi gördüğünü bir kez daha ortaya koydu. Japonya’nın Türk cumhuriyetleriyle gelişen ilişkileri bağlamında bu tür sahnelerin, önümüzdeki dönemde daha sık gündeme gelmesi bekleniyor.