Haberler
Giriş Tarihi : 09-05-2021 23:51   Güncelleme : 09-05-2021 23:51

Vatikan Arşivinde Yunus Emre'ye Ait Hiç Gün Yüzüne Çıkmamış Bir Divan Bulundu

Vatikan'ın kısa süre önce yayımlanan dijital koleksiyonu sayesinde Türk Edebiyatı için çok mühim bir eser ortaya çıkarıldı.

Vatikan Arşivinde Yunus Emre'ye Ait Hiç Gün Yüzüne Çıkmamış Bir Divan Bulundu

Türk el yazmaları dijital koleksiyonlarını kısa bir süre önce internet üzerinden paylaşan Vatikan Kütüphanesi'nin yayımlarını inceleyen Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Yeni Türk Edebiyatı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Himmet Büke, Yunus Emre'ye ait olduğu değerlendirilen ve daha önce gün yüzüne çıkmamış 200'e yakın şiir bulunan yeni bir divan tespit etti.

Eskişehir Valisi Erol Ayyıldız, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir Teknik Üniversitesi, Mihalıççık Belediyesi, Mihalıççık Kaymakamlığı, Türk Dünyası Vakfı ve Türk Ocakları Eskişehir Şubesi, Osmangazi Üniversitesi Yunus Emre Araştırma Merkezi (YUMER) temsilcilerinin iştirak ettiği "Uluslararası Yunus Emre ve Dünya Dili Türkçe Bilgi Şöleni" çevrimiçi toplantısında yeni nüshanın keşfinin sevincini paylaşan Doç. Dr. Himmet Büke, söz konusu divanın 2 kitap halinde 2 ay için neşredileceğini açıkladı.

Söz konusu nüshanın filolojik açıdan en eski nüshadan kopya edilme ihtimalinin çok güçlü olduğunu belirten Büke, "Akademik çalışmalarıma bağlı olarak yaptığım arşiv taramalarım esnasında Vatikan Arşivi'nde yeni bir Yunus Emre Divanı nüshası tarafımızdan tespit edildi. Bu nüsha daha önce gün yüzüne çıkmamış, tanıtımı yapılmamış ve incelenmemiş bir nüshadır. 196 varaktan oluşan Vatikan nüshasında Yunus Emre’nin her iki eseri önce Risaletü’n-Nushiyye daha sonra Divan-ı İlahiyat olarak kaydedilmiştir. Nüsha hicri 1038, miladi 1629 yılında günümüzden yaklaşık 400 yıl önce istinsah edilmiş olup içinde Yunus Emre’ye ait 200'e yakın şiir bulunmaktadır. Şiirler Eski Anadolu Türkçesi döneminin Türkçesine uygunluk arz etmekle birlikte arkaik ögeler de barındırmaktadır. Bu nüsha dil özellikleri ve söz varlığı bakımından değerlendirildiğinde eldeki nüshalar içinde en eski nüshadan istinsah edilmiş bir yazma olma ihtimali çok güçlüdür. Yaklaşık 5 aydır süren yoğun çalışmalarımız neticesinde nüshanın çalışması bitmiş, gerekli dil ve içerik çalışmaları yapılmış, sözcük dizini hazırlanmıştır. Bu çalışma hakkında Türk Dil Kurumu Başkanı Sayın Prof. Dr. Gürer Gülsevin ile görüşülmüş, kurum yetkililerimiz konuyla yakından ilgilenmişler ve gereken hassasiyeti fazlasıyla göstermişlerdir. Çalışma 2 kitap halinde TDK yayınları arasından 1-2 ay içinde çıkacak ve okuyucusuyla buluşacaktır" şeklinde konuştu.

Çevrimiçi olarak düzenlenen "Uluslararası Yunus Emre ve Dünya Dili Türkçe Bilgi Şöleni" toplantısına 46 bilim insanının katıldığını söyleyen Türk Ocağı Eskişehir Şubesi Başkanı Nedim Ünal ise "Bu nüshalar içinde Fatih ve Karaman gibi nüshalar en derli toplu ve muteber nüshalar olarak kabul edilmiştir. Çalışmaların önemli kısmı bu nüshalara göre yapılmıştır. Doç. Dr. Himmet Büke, Vatikan'daki Türkçe yazma eserler üzerine çalışma yaparken, tesadüfen Yunus Emre'nin Divan'ına rastladı. Yunus Emre'nin yeni Divan'ı Eskişehir'den Türk bilim alemine takdim edildi. Yunus, Oğuz Türkçesi'nin bina edicisi. Yunus, Batı Anadolu Türkçesi'nin mimarlarından birisi. Oğuzca’nın yazıya geçmesini sağlayan, şu anda konuştuğumuz Türkçe ile konuşan ve bunu kayda geçiren büyük mutasavvıf, İslamı yaşayan ve bunun farkında olan büyük bir tekke şairi. Burada bu vesile ile hem Bizim Yunus'u yeniden yad ediyoruz, mekanı cennet olsun yattığı yer nur olsun. Hem de Eskişehir'e ve bilim hayatına ve ilim alemine Yunus'un yeni divanı hayırlı uğurlu olsun. Bu divanda da tam olarak bilmiyorum ama 180-190 civarında Yunus'a ait olduğu zannedilen şiir bulunuyor. Bunlar zaman içinde araştırılacak. Sanırım 15'nci yüzyılda yazılmış. Yunuz 13 ile 14'ncü yüzyıl arasında yaşıyor. Ölümünden kısa bir süre sonra yazılmış, kağıda geçirilmiş bir divan olduğundan bahsediliyor" ifadelerini kullandı.