Giriş Tarihi : 15-01-2020 20:31

Bencilliği Nasıl Öğreneceğiz

İzliyor muydunuz bilmem, Masterchef diye bir yarışma programı var

İzliyor muydunuz bilmem, Masterchef diye bir yarışma programı var. İtiraf edeyim ki ben bayıla bayıla izliyordum. Bir sürü genç, yarı-profesyonel aşçı veya aşçı adayı zorlu bir yarış içindeydi. Aynı zamanda jüri olan şeflerin öğrettiği şeyleri hızla öğrenseler ve uygulasalar da, bir konuda çok zorlanıyordu şefler. Yarışmacılar “yaratıcı” bir tabak istendiğinde boş bakıyor, tezgâhın altına saklanmak istiyor, kendilerine ayrılan o değerli ve kısa sürenin ilk birkaç dakikasını düşünerek geçiriyorlardı. Sonuçta ortaya çıkan tabaklar ya klasik bir tarife eklenen 1-2 ek malzeme veya pişirme tekniğiyle, ya da jüri olan şeflerden gördükleri yaratıcı tabakların bir değişiği/bileşimi oluyordu. Jüri ne kadar delirse de son birkaç kişi kalana dek gerçekten yaratıcı tabaklar göremedi. Yarışmacıların bu hali garip geldi mi size? Bana hiç garip gelmedi. İlkokuldan, hatta kreşten başlayarak eğitim sistemi, çalıştıkları usta-çırak sistemi ve ülkenin kültürel yapısı nedeniyle gerçekten “yaratıcı” şeyler yapmalarını beklemek bence saflıktı. Jüri “Düşünün! Hayal edin!” dedikçe yarışmacılar boş bakıyordu hep. Hayal etmeyi bilmiyorlardı. Keşke bu kadar tembel olmasam da o “Türk gençlerinin hayali yok” istatistiklerini bulsam, şuraya iki etkileyici sayı ekleyebilsem. Ama o sayılar olmadan da hepimiz biliyoruz, gençler hayal kurmaktan uzaklar, çoğunun bir hayali değil, iş bulmak gibi somut ve hedeflediğimiz standartlardaki başka ülkelerde olmasa da Türkiye’de gerçekleştirmesi zor hedefleri var. Hayal kuracak ortama da, fırsata da sahip değil gençler – onlardan böyle bir şey iş hayatına atılana kadar hiç istenmiyor. Oysa hayal kurmak, o hayale inanmak, o hayali gerçeğe dönüştürmek için çabalamak, senden başka kimsenin inanmadığı bir hayale inanmakta sebat, ısrar ve hatta inat etmek değil midir yaratıcılık? Biz daha hayal kurma aşamasında bin tane engelle karşılaşıyoruz. Bize kurallara uymak, var olanı devam ettirmek veya isteneni yapmak öğretiliyor. Sorgulamak, ufak da olsa değişiklikler yapmaya çalışmak, kendi yolundan gidip aynı sonuca ulaşmak okulda da, askerde de, iş yerinde de pek kabul görmüyor. Bunu Türk kültürünün bir hatası olarak görmüyorum hayır, ama Türk modernleşme serüveninin bir eksiği olarak görüyorum. Yaratıcılık 200-300 yıl öncesine kadar pek matah bir özellik değildi, sanatçılarda bile fazlasına tahammül gösterilmiyordu. Ne zaman ki birey felsefi olarak değil, somut biçimde de değer kazanmaya başladı, bireysellik yükselen bir değere dönüştü, yaratıcılık da hız kazandı. Biz modernleşmenin bu yönünü biraz pas geçtik sanki. Birey haklarını ve özgürlüklerini kendi almadı bizim modernleşme serüvenimizde, devlet verdi onları (bu yüzden de değerleri pek bilinmedi). Bireyin genelden farklı düşünen veya düşünebilen bir “benlik” geliştirmesine çok izin vermedik millet olarak. Farklı düşünen, farklı hisseden, bunu ortaya koyan insanları pek desteklemedik – benliğini geliştirmek için bencil olmak gerektiği halde insanlara bencillik hakkı vermekte cimri davrandık. Oysa çalışkanlık, dürüstlük, merhamet gibi erdemler bir milleti hayatta tutsa da milleti ileri götürecek olan güçlerden biri de yaratıcılık değil mi? İnsanların yaratıcı olabilmesi için hayal kurması, hayallerine tutunması, onlara zaman ayırması, zamanını başka şeylere vermekten kaçınması gerekmiyor mu? İşte böylesi bir bencilliğe izin vermedik, vermiyoruz. Bencillikten kastım elbette sadece kendi çıkarını düşünmek, komşusunun evi yanarken bana ne demek değil, böyle de anlaşılabilir. Çok daha basit ve naif bir bencilliğe ihtiyacımız var; bir odaya kapanabilmek, kendi başına düşünebilmek, hayal kurmak, o hayale ulaşmak için çabalamak… Sabah 9 akşam 6 mesaisiyle değil, günde 14 saat çalışmayı istemek. Hayatından bir sürü elzem gibi görünen şeyi çıkartıp, gerekirse dostlarla muhabbeti azaltıp işine odaklanmak. Okumak, denemek, yazmak, çizmek. Annen yemeğe çağırdığında “bir dakika!” demeyi bile unutacak kadar odaklanmak… Hayran olduğunuz, dahi dediğiniz insanların hayat öykülerini okur musunuz? Ben okurum. Çoğu böyle insanlardır. Onların hakkında konuşacak pek az insan bulurlar belgeseller için, çoğunu anlatan kişiler eski proje ortakları, iş arkadaşlarıdır. Bir odaya kapanır, akıllarındaki şeyi becermeden çıkmazlar. Çok acıkmadan yemez, bayılmak üzere olmadan uyumazlar. Sevilmezler pek, arkadaşları yok denecek kadar azdır. Deli gibi çalışırlar, kendilerinden zeki birini bulunca onu da işin içine çekmeye çalışırlar. Bu kadar çok çalışanların neredeyse hepsi kendi fikirlerinin, hayallerinin, hedeflerinin peşinden gidenlerdir, kimse Ahmet Bey’in hedefi için zorlamaz kendini bu kadar – ancak kendisine, kendi fikrine inanan insanlar böylesi bir özveriyle çalışır, didinir, çabalar, sıfırdan bir şeyler kurar. Ziya Gökalp kendisini bir odaya kapatıp çalışmıyor muydu sanıyorsunuz? Atatürk Amasya Kongresinden sonra “O-ho, saat altı olmuş” deyip işi gücü seriyor muydu? Cemil Meriç yazıp okumaya vakfetmemiş miydi günlerini? Zaferlerin sahibi, imparatorluğun mimarı Fatih Sultan Mehmet kendi zamanında çok sevilen biri miydi? Diğer milletler kadar Türk milletinden de örnek verebiliriz, ama bizdeki örnekler korkarım münzevi yıldızlar gibi, bir parlayıp bir sönüyorlar. Biri parlayınca arkasından onun izinden beş tanesi daha gelmiyor sanki. Kaçınız bir işe böyle yürekten sarılan, gecesinin gündüzüne katan, kendi hayallerinin peşinden koşan ve onlara ulaşan birini tanıyoruz ki? Ya da kaçımız çocuğumuz kendini odaya kapatıp bize göre “uyduruk” bir projeye saatlerini, günlerini gömse onu zorla işinden uzaklaştırmayız? Bir sıçrama yapacaksak böyle insanlara alan bırakarak, destek olarak, böyle çocukların önünü kesmeyerek yapacağız. Hatta yeni neslin böyle düşünmesini sağlayarak, yaratıcılığı özenilecek bir özellik haline getirerek, benliğe özgürlük tanıyan bir iklim oluşturarak… Gelin bunu nasıl yaparız, onu konuşalım.
NELER SÖYLENDİ?
@

DİĞER YAZILARI Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada-5 13-05-2020 23:57 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 4 26-04-2020 21:02 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 3 04-04-2020 22:38 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 2 30-03-2020 00:07 Türkiye'de Asli Kurucu İktidar Sorunu 29-03-2020 19:04 Roma, Veba ve Göçebeler 26-03-2020 20:05 Toplumların Ortak Düşmanı: Koronavirüs 26-03-2020 20:14 Benim Gözümden Muhsin Yazıcıoğlu 25-03-2020 20:30 Virüsler: 1 - İnsanlar: 0 25-03-2020 19:59 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 25-03-2020 01:00 Nasıl Delirdik? 24-03-2020 23:08 Nasıl Hikaye Yazdım 23-03-2020 20:39 Koronavirüsün Gösterdiği Sosyoloji: Yeni Toplum 22-03-2020 19:57 Kamusal Sağlık ve Kamu Sağlığı 19-03-2020 20:58 Sosyal Medya Üzerine Kısa Bir Not 18-03-2020 20:37 Göçebe Köklerimiz 13-03-2020 20:00 Yeni Başlayan Esnaf Ahilik Sandığı Neler Getiriyor 12-03-2020 20:30 Evde(n) Çalışma Rehberi 12-03-2020 20:00 Fikirtepe Nasıl Dönüşür 11-03-2020 20:01 ‘Cezayirli Macron’ ve Göçmenler Sorunu 10-03-2020 20:00 Milliyetçilikte Güncel Tasnif 10-03-2020 20:31 Gulyabanilikte İyi Para Var 06-03-2020 20:39 Genç Kardeşim! 06-03-2020 20:24 Hitler'in Rüyası: Putin'in Yeni Anayasası 05-03-2020 20:03 Milliyetçilik ve Hilafet Meselesi 06-03-2020 20:02 Osmanlı'nın Son Döneminde Feminizm 04-03-2020 20:20 Bir AKP Masalı 04-03-2020 20:19 Kendo Nedir, Ne Öğretir 04-03-2020 20:09 Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? – 2 03-03-2020 19:58 Ana Faaliyet Konusu 03-03-2020 20:28 Irkçılık 01-03-2020 19:51 Türk Kimdir, Türk Tarihi Tezi Nedir 27-02-2020 20:02 Şirket Ortaklığı Olan Bağ-Kurluların Kucağındaki Bomba 2019/9 Sayılı Genelge 23-02-2020 21:29 Çalışanlar Açısından AGİ Günlük Artışları Derde Derman Olur Mu 23-02-2020 20:41 Ortağı Olduğu Şirketten Sigortalılık İptali Emeklileri de Vuruyor 21-02-2020 21:32 Suriyeli Sığınmacılar Krizinde Rusya'nın Rolü 21-02-2020 20:22 Türk-İslam Sentezi Mümkün Mü 20-02-2020 20:02 Havuçlu Pilav 19-02-2020 20:19 Onuncu Işık: Çevrecilik 19-02-2020 20:45 Ankara'da Ferfene Geleneği 19-02-2020 20:01 Türk Milliyetçiliğinin Sorunlarından Biri: Aman Ağzımızın Tadı Kaçmasın 17-02-2020 20:23 O Mu Ahlâk, Bu Mu Ahlâk 17-02-2020 20:13 Ahlâk Gerekli Mi 18-02-2020 21:06 Yeni Toplum Yeni İktidar 14-02-2020 10:18 Ozan Arif'i Anarken 12-02-2020 20:12 Bizi Kadınlar Kurtaracak 12-02-2020 20:28 Almanya'ya Göçün İlkleri Aslında Daha Eskiye Dayanır 11-02-2020 19:56 Lenin Alman Ajanı Mıydı 10-02-2020 20:24 Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? - 1 07-02-2020 20:03 Toplumsal Evrim ve Kapitalizmin Kâr Güdüsü 06-02-2020 20:15 Fitne Çıkarmayın 05-02-2020 20:02 Deneme Biçiminde Bir Üstopya: Dijital Hukuk 04-02-2020 20:27 AKP'nin Alanını Daraltmak 04-02-2020 19:59 Bir Kutsala Dokunmak: Nevzat Kösoğlu'na Dair 03-02-2020 19:59 Almanya'ya Göç Zamanı ve Sebepleri 03-02-2020 21:02 Her Hayat Ayrı Bir Tecrübedir 02-02-2020 21:14 "Celaliyim, Celalisin, Celali" 02-02-2020 20:13 Ankara'da Ünlü Heykeltıraş: Aslan Başpınar 02-02-2020 21:10 Ülkücü Kullanılmaz 30-01-2020 20:29 Türk Milliyetçiliği ve Anlamsız Tartışmalar 30-01-2020 20:00 Atatürk'ün Tarım Politikaları - Rize'de Çay Hasadı 30-01-2020 20:14 Ajan 29-01-2020 19:58 İbrahim Dülger'in Ardından -1- 28-01-2020 20:46 Elçibəydən Sonra 28-01-2020 20:17 Avrupa'daki Irkçılık 27-01-2020 19:59 Neden "Milliyetçi" Değilim 26-01-2020 21:02 Ankara'da Hocaların Hocası Sanatçı: Mustafa Ayaz 26-01-2020 20:55 Enver Altaylı Meselesi ve Türkeş Nosyonu 25-01-2020 20:25 Çar Putin Hükumeti Düşürdü 24-01-2020 19:53 Türk Milliyetçilerinin Pozitivizm ile İmtihanı 23-01-2020 19:58 İstanbulludan İntikam Projesi: Kanal İstanbul 20-01-2020 20:23 Ankara'da Bir Duayen Heykeltıraş Burhan Alkar 19-01-2020 20:01 Libya’nın Kalbi Moskova’da Attı 17-01-2020 19:59 Organize Toplum, Ekonomi ve Spor 16-01-2020 20:00 Dost Yüzün Gördükçe 15-01-2020 21:07 İranda baş verənlər kimlər üçünsə "yorğan davası", bizlər üçünsə, TÜRKÜN DAVASIDIR! 14-01-2020 20:34 "Türken Raus" Diyen Avrupalılardan Türkleri Ev Sahibi Kabul Eden Avrupalılara 13-01-2020 20:01 Bencilliği Nasıl Öğreneceğiz 15-01-2020 20:31 Başkent Ankara'da Yaşayan Sanatçılar 11-01-2020 20:15 Türkiye'de İş Sağlığı ve Güvenliğindeki Sorunlar 10-01-2020 21:00 2019’da Putin Rusların Gönlünü Kazanamadı 10-01-2020 20:31 Bizden Ne Çok Şey Çaldılar 09-01-2020 20:57 Kılık Kıyafet Devrimi ve Cumhuriyetin Sınıfsız Toplum Ütopyası 09-01-2020 20:33 Bu İşin Sırrı Ne 09-01-2020 20:45 Şamanizmi Güncelleme Girişimi Olarak Burhanizm veya Ak Din 08-01-2020 20:53 Hariçten Gazel 08-01-2020 21:01 “Milliyetçiliğin Altın Çağı” 08-01-2020 15:58 Fars Şovnizminin İslam Maskası 06-01-2020 21:03 Avrupa'daki Türklerin Her Dönem Başının Belası: Dolandırılmak 06-01-2020 19:59 Bozkırın Ortasında Bir Vaha: Ankara 05-01-2020 20:28 Bir Yemekhane Meselesi 02-01-2020 20:30 Türk Devrimleri; Harf Devrimi ve Ölçüler Kanunu 02-01-2020 20:00 Millî Devletin Yerini Şirketler Mi Aldı 02-01-2020 15:51 Mum Eğer Yanmırsa Yaşamır Demek 01-01-2020 20:00 Tarih Fetişizmi yahut Meçhul Okuyucuya Mektup 31-12-2019 20:36 Game Of Thrones'un Esin Kaynağı: Güllerin Savaşı 29-12-2019 21:09 AOÇ ve Mustafa Kemal'in Tarım Politikaları 26-12-2019 19:59 Layiqli Vətəndaş Olmaq Üçün İnsan Olmaq Gərəkdir 25-12-2019 19:59 Avrupa'da Milliyetçilik Anlayışı 24-12-2019 20:34 Ankara Efeleri 22-12-2019 20:26 Braveheart'tan Doğu Türkistan'a 21-12-2019 19:47 Doğu Akdeniz’in ‘Kalpgâh’ı: Kıbrıs 21-12-2019 19:47 Kençliyü ya da Han Yağması ve Mustafa Kemal Ekonomisi 19-12-2019 20:21 Bir veya Üç Yüz Kişi 18-12-2019 21:14 Dünden Bugüne Kimlikçi Siyaset Üzerine Düşünceler 18-12-2019 20:15 Türk-Rus Dostluğu(!) 16-12-2019 21:23 Davadan Döneni Vurun 16-12-2019 20:25 Kadın Mücadelesi Üzerine 17-12-2019 20:34 Ankara Türküsü "Misket" 15-12-2019 20:17 Avrupa'da Türk Varlığının Dünden Bugüne Neleri Değişti 14-12-2019 20:56 Türk Mitolojisinde Ayaz Ata Yoktur 14-12-2019 20:04 İdeologiya 13-12-2019 20:16 Rusya’nın Çekmecedeki Tabancası: Wagner 13-12-2019 20:17 Ankara Ahi Cumhuriyeti 12-12-2019 20:10 Siyasal İslam Hücreleri 12-12-2019 19:57 Ne Halklar Ne de Ümmetiz: Türk Milletiyiz 11-12-2019 20:25 Pelinsular, Sümeyyeler, Düşünceler 10-12-2019 20:01 Derelerle Süslü Bir Ankara Olmalı 08-12-2019 20:42 Doğu Akdeniz’de Çekilen Şah: Türkiye-Libya Mutabakatı 07-12-2019 20:16 Diktaya Açlık 07-12-2019 19:56 Elektronik Doğrudan Demokrasi 05-12-2019 21:04 3 Aralık Dünya Engelliler günü imiş, Adamlığımızdaki Engeller Hariç... 05-12-2019 21:19 Şiirimize Ne Oldu 04-12-2019 19:59 Avrupa Eski Avrupa Değil 04-12-2019 19:58 Biz Kimik, Məclis Onun Məclisidir 03-12-2019 20:23 Kadim Bir Türk Şehri Harput 01-12-2019 21:00 Türkçe ile Felsefe Yapamazsınız 01-12-2019 19:57 İspanya: Sürprizlerin Sürpriz Olmadığı Memleket 29-11-2019 19:08 Türkiye Evrensel Değerlere Bigane Kalarak Yönetilemez 29-11-2019 19:17 Don Kişot ve Günümüzün Yandaş Zekası 28-11-2019 21:02 Yeni Nesil Milliyetçiler Vatanı Nasıl Seviyor 23-11-2019 18:11 Müslüman Kardeşler 19-11-2019 18:25 Milliyetçilik Bir Egemenlik Meselesidir 15-11-2019 17:59 Suriyeliler Sorunu: İnsanlıkla Öfke Arasında Muhalefet 10-11-2019 18:05 Dede Korkut Aslında Homeros Mu? 09-11-2019 17:55 Atatürk Ezelî ve Ebedî Türk Dünyasının Sönmez Güneşi 09-11-2019 16:12 Gelecek Geliyor 07-11-2019 15:45 Sözde Ermeni Soykırımı 02-11-2019 20:09 Diriliş İçin Bir Milletin Ayağa Kalktığı Yerdir Sakarya 02-11-2019 20:24
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA