Giriş Tarihi : 07-12-2019 20:16

Doğu Akdeniz’de Çekilen Şah: Türkiye-Libya Mutabakatı

27 Kasım’da Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükumeti arasında iki muhtıra imzalandı

27 Kasım’da Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükumeti arasında iki muhtıra imzalandı. ‘Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakat Muhtırası’ ve ‘Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’. Doğu Akdeniz’de manevra kabiliyetini artırmayı hedefleyen Türk dış politikası vizyonu çerçevesinde yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat bölgesel dengeleri değiştirici muhteviyata sahip. Bölgede zengin hidrokarbon kaynaklarının keşfi ile beraber başlayan uluslararası işbirliği ve diplomatik süreçlere dâhil edilmeyen Doğu Akdeniz’in en uzun kara sınırına sahip ülkesi Türkiye, uluslararası hukuki içtihat ve teamüller çerçevesinde ‘hakça paylaşım’ ilkesine vurgu yaparak, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bölgedeki doğal kaynaklar üzerinde hak sahibi olduğunu uzun süredir dile getirmekte. Ancak Türkiye’yi göz ardı etmekte niyetli olan bölge ülkeleri ABD’nin desteği ile kurulan Doğu Akdeniz Gaz Forumu çatısı altında kolektif bir yapılanma oluşturarak, Mısır, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, İsrail, İtalya, Ürdün ve Filistin’in katılımıyla ortak inisiyatif oluşturdu. Türkiye ise karşı diplomatik hamle mahiyetinde, Libya ile ortak mutabakat imzalayarak Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarının batı sınırlarının bir kısmını belirledi. Esas itibariyle, bugün Türkiye Cumhuriyeti’nin somut kazanımlar elde etmek niyetiyle attığı adımlarda en büyük rolü oynayan Türk Deniz Kuvvetleridir. Nitekim Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkanı Tümamiral Cihat Yaycı’nın kaleme aldığı ‘Libya Türkiye’nin Denizden Komşusudur’ ve ‘Sorular ve Cevaplar ile MEB Kavramı’ başlıklı kitaplarında Doğu Akdeniz’de Libya’nın önemine değinmiş, bu ülke ile yapılacak muhtemel bir Münhasır Ekonomik Bölge anlaşmasında Türkiye’nin elde edebileceği kazanımlardan bahsetmiş ve bu noktada kamuoyu oluşmasını sağlamıştır. Yaycı anlaşmanın önemini şöyle vurguluyor: ‘‘Türkiye ile Libya arasında sınırlandırılacak deniz yetki alanı şeridi, Yunanistan ile GKRY-Mısır arasında bir Türk kalkanı şeklinde durmaktadır. Libya ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılması ile Yunanistan’ın GKRY ve Mısır ile GKRY’nin Libya ile MEB anlaşması yapmasının önü kesilmiş olacak. Ayrıca Doğu Akdeniz’de Türk MEB’inin batı sınırları belirlenmiş olacaktır.’’ Öte yandan kolektif bölgesel yapılanmalar dışında bırakılan Türkiye’nin attığı tek taraflı adımlarla yürüttüğü sondaj faaliyetleri çerçevesinde Deniz Kuvvetleri kesintisiz koruma sağlamış ve Türkiye’nin parsellediği bölgelerde deniz vasıtalarının gayri-hukuki sondaj faaliyeti yürütmesini engellemiştir. Söylemekte fayda var ki, Türkiye, Doğu Akdeniz gazının paylaşımı noktasında kurulan bölgesel işbirliği süreçlerinin dışında bırakılan tek Akdeniz ülkesi değildir; Türkiye ile birlikte Suriye ve Lübnan’da bu süreçlere dâhil edilmemiştir. Libya ile yaptığı mutabakat ile birlikte diplomatik ve hukuki çerçevede elini güçlendirmek suretiyle uluslararası arenada sesini de güçlendirmeye çabalayan Türkiye, bu ülkeler ile de aynı minvalde anlaşmalar yaparak Doğu Akdeniz Gaz Forumu’na kolektif ve enternasyonal bir cevap geliştirebilir. [caption id="attachment_3829" align="alignnone" width="549"] A-B: 2011 Türkiye-Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anlaşması, C-D-E: Türkiye-Mısır Ana Karalar Ortay Hat, E-F: 2019 Türkiye-Libya Anlaşması[/caption] Libya ile yapılan mutabakatın korunarak uluslararası anlaşma hüviyeti kazanması ve Türkiye’nin bu mutabakattan elde edebileceği muhtemel kazanımlar, Trablus hükumetinin akıbetine bağlanmış durumda. Mevcut durumda Türkiye’den Trablus hükumetine silah satışı, silah hibesi yapılmakta aynı zamanda istihbarat ve teknik destekte verilmekte. Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Rusya gibi ülkelerin desteğini arkasına alan ve Libya’nın büyük kısmında kontrolü sağlamış olan Halife Hafter güçleri karşısında Türkiye ve Katar’ın desteği ile savaşan Trablus hükumeti idaresindeki askeri birliklere merkeziyetçilik ve askeri disiplin kazandırılması yüksek öneme sahip. Trablus hükumetinin uluslararası alanda tanınmış resmi hükumet olmasına rağmen, halife Hafter’in elde ettiği dış destek, yabancı hükumetlerle yaptığı resmi görüşmeler ve Moskova’da Putin tarafından ağırlanması resmi hükumet meselesinin çok kısa sürede değişebileceğinin bir göstergesi. Halife Hafter karşısında, Trablus hükumetinin askeri zafer kazanmasını kesinleştirmek için Trablus’un devlet ve ordu yapısındaki derebeyliği düzenine son verilerek düzenli ve disiplinli ordu oluşturulmalı. Ama görünen o ki Libya hükumetinin kesin zafer elde edebilmesi için Libya birliklerinin sevk-idaresi ve genel taktiklerinin TSK’ya bırakılması ve hatta Türkiye’nin Libya’ya havadan ve denizden ateş desteği sağlaması dahi gerekebilir. Ancak böyle bir durumda Mısır ve BAE güçlerinin bölgeye intikali ve bu ülkeler ile çatışma olasılığı göz önüne alınırsa, mevcut durumda bu yaklaşım ihtimal dışı görünüyor. Son yıllarda kapsamlı ve etkili dış politika üretemeyen Türkiye zamansız ve plansız, son dakikada şah çekerek sonu getirilemeyecek ve yetersiz hamleler yaparak bölgesel dış politikasının gittikçe komplike bir hal almasına sebep oldu. General Hafter’e artan dış destek ile birlikte Tobruk hükümetinin muhtemel zaferi söz konusu olursa, Hafter ile orta yol bulunamayacak ve Türkiye Libya kaybedecektir. Dolayısıyla Doğu Akdeniz’de izlenen politikaların boşa çıkma ihtimali mevcut. Netice itibariyle General Hafter ile el altından da olsa görüşme ihtimali değerlendirilmeli ve tüm sonu gelmez yatırım Libya hükumetine yapılmamalıdır. Aksi taktirde geçici ve yetersiz hamleler kazanım sağlamayacağı gibi prestij kaybına sebep olacaktır.
NELER SÖYLENDİ?
@

DİĞER YAZILARI Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada-5 13-05-2020 23:57 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 4 26-04-2020 21:02 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 3 04-04-2020 22:38 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 2 30-03-2020 00:07 Benim Gözümden Muhsin Yazıcıoğlu 25-03-2020 20:30 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 25-03-2020 01:00 Nasıl Delirdik? 24-03-2020 23:08 ‘Cezayirli Macron’ ve Göçmenler Sorunu 10-03-2020 20:00 Şirket Ortaklığı Olan Bağ-Kurluların Kucağındaki Bomba 2019/9 Sayılı Genelge 23-02-2020 21:29 Çalışanlar Açısından AGİ Günlük Artışları Derde Derman Olur Mu 23-02-2020 20:41 Ortağı Olduğu Şirketten Sigortalılık İptali Emeklileri de Vuruyor 21-02-2020 21:32 Onuncu Işık: Çevrecilik 19-02-2020 20:45 Türk Milliyetçiliğinin Sorunlarından Biri: Aman Ağzımızın Tadı Kaçmasın 17-02-2020 20:23 Toplumsal Evrim ve Kapitalizmin Kâr Güdüsü 06-02-2020 20:15 Deneme Biçiminde Bir Üstopya: Dijital Hukuk 04-02-2020 20:27 "Celaliyim, Celalisin, Celali" 02-02-2020 20:13 Ankara'da Ünlü Heykeltıraş: Aslan Başpınar 02-02-2020 21:10 Ülkücü Kullanılmaz 30-01-2020 20:29 Türk Milliyetçiliği ve Anlamsız Tartışmalar 30-01-2020 20:00 Atatürk'ün Tarım Politikaları - Rize'de Çay Hasadı 30-01-2020 20:14 Ajan 29-01-2020 19:58 İbrahim Dülger'in Ardından -1- 28-01-2020 20:46 Elçibəydən Sonra 28-01-2020 20:17 Avrupa'daki Irkçılık 27-01-2020 19:59 Neden "Milliyetçi" Değilim 26-01-2020 21:02 Ankara'da Hocaların Hocası Sanatçı: Mustafa Ayaz 26-01-2020 20:55 Enver Altaylı Meselesi ve Türkeş Nosyonu 25-01-2020 20:25 Çar Putin Hükumeti Düşürdü 24-01-2020 19:53 Türk Milliyetçilerinin Pozitivizm ile İmtihanı 23-01-2020 19:58 İstanbulludan İntikam Projesi: Kanal İstanbul 20-01-2020 20:23 Ankara'da Bir Duayen Heykeltıraş Burhan Alkar 19-01-2020 20:01 Libya’nın Kalbi Moskova’da Attı 17-01-2020 19:59 Organize Toplum, Ekonomi ve Spor 16-01-2020 20:00 Dost Yüzün Gördükçe 15-01-2020 21:07 İranda baş verənlər kimlər üçünsə "yorğan davası", bizlər üçünsə, TÜRKÜN DAVASIDIR! 14-01-2020 20:34 "Türken Raus" Diyen Avrupalılardan Türkleri Ev Sahibi Kabul Eden Avrupalılara 13-01-2020 20:01 Bencilliği Nasıl Öğreneceğiz 15-01-2020 20:31 Başkent Ankara'da Yaşayan Sanatçılar 11-01-2020 20:15 Türkiye'de İş Sağlığı ve Güvenliğindeki Sorunlar 10-01-2020 21:00 2019’da Putin Rusların Gönlünü Kazanamadı 10-01-2020 20:31 Bizden Ne Çok Şey Çaldılar 09-01-2020 20:57 Kılık Kıyafet Devrimi ve Cumhuriyetin Sınıfsız Toplum Ütopyası 09-01-2020 20:33 Bu İşin Sırrı Ne 09-01-2020 20:45 Şamanizmi Güncelleme Girişimi Olarak Burhanizm veya Ak Din 08-01-2020 20:53 Hariçten Gazel 08-01-2020 21:01 “Milliyetçiliğin Altın Çağı” 08-01-2020 15:58 Fars Şovnizminin İslam Maskası 06-01-2020 21:03 Avrupa'daki Türklerin Her Dönem Başının Belası: Dolandırılmak 06-01-2020 19:59 Bozkırın Ortasında Bir Vaha: Ankara 05-01-2020 20:28 Bir Yemekhane Meselesi 02-01-2020 20:30 Türk Devrimleri; Harf Devrimi ve Ölçüler Kanunu 02-01-2020 20:00 Millî Devletin Yerini Şirketler Mi Aldı 02-01-2020 15:51 Mum Eğer Yanmırsa Yaşamır Demek 01-01-2020 20:00 Tarih Fetişizmi yahut Meçhul Okuyucuya Mektup 31-12-2019 20:36 Game Of Thrones'un Esin Kaynağı: Güllerin Savaşı 29-12-2019 21:09 AOÇ ve Mustafa Kemal'in Tarım Politikaları 26-12-2019 19:59 Layiqli Vətəndaş Olmaq Üçün İnsan Olmaq Gərəkdir 25-12-2019 19:59 Avrupa'da Milliyetçilik Anlayışı 24-12-2019 20:34 Ankara Efeleri 22-12-2019 20:26 Braveheart'tan Doğu Türkistan'a 21-12-2019 19:47 Doğu Akdeniz’in ‘Kalpgâh’ı: Kıbrıs 21-12-2019 19:47 Kençliyü ya da Han Yağması ve Mustafa Kemal Ekonomisi 19-12-2019 20:21 Bir veya Üç Yüz Kişi 18-12-2019 21:14 Dünden Bugüne Kimlikçi Siyaset Üzerine Düşünceler 18-12-2019 20:15 Türk-Rus Dostluğu(!) 16-12-2019 21:23 Davadan Döneni Vurun 16-12-2019 20:25 Kadın Mücadelesi Üzerine 17-12-2019 20:34 Ankara Türküsü "Misket" 15-12-2019 20:17 Avrupa'da Türk Varlığının Dünden Bugüne Neleri Değişti 14-12-2019 20:56 Türk Mitolojisinde Ayaz Ata Yoktur 14-12-2019 20:04 İdeologiya 13-12-2019 20:16 Rusya’nın Çekmecedeki Tabancası: Wagner 13-12-2019 20:17 Ankara Ahi Cumhuriyeti 12-12-2019 20:10 Siyasal İslam Hücreleri 12-12-2019 19:57 Ne Halklar Ne de Ümmetiz: Türk Milletiyiz 11-12-2019 20:25 Pelinsular, Sümeyyeler, Düşünceler 10-12-2019 20:01 Derelerle Süslü Bir Ankara Olmalı 08-12-2019 20:42 Doğu Akdeniz’de Çekilen Şah: Türkiye-Libya Mutabakatı 07-12-2019 20:16 Diktaya Açlık 07-12-2019 19:56 Elektronik Doğrudan Demokrasi 05-12-2019 21:04 3 Aralık Dünya Engelliler günü imiş, Adamlığımızdaki Engeller Hariç... 05-12-2019 21:19 Şiirimize Ne Oldu 04-12-2019 19:59 Avrupa Eski Avrupa Değil 04-12-2019 19:58 Biz Kimik, Məclis Onun Məclisidir 03-12-2019 20:23 Kadim Bir Türk Şehri Harput 01-12-2019 21:00 Türkçe ile Felsefe Yapamazsınız 01-12-2019 19:57 İspanya: Sürprizlerin Sürpriz Olmadığı Memleket 29-11-2019 19:08 Türkiye Evrensel Değerlere Bigane Kalarak Yönetilemez 29-11-2019 19:17 Don Kişot ve Günümüzün Yandaş Zekası 28-11-2019 21:02 Yeni Nesil Milliyetçiler Vatanı Nasıl Seviyor 23-11-2019 18:11 Müslüman Kardeşler 19-11-2019 18:25 Milliyetçilik Bir Egemenlik Meselesidir 15-11-2019 17:59 Suriyeliler Sorunu: İnsanlıkla Öfke Arasında Muhalefet 10-11-2019 18:05 Dede Korkut Aslında Homeros Mu? 09-11-2019 17:55 Atatürk Ezelî ve Ebedî Türk Dünyasının Sönmez Güneşi 09-11-2019 16:12 Gelecek Geliyor 07-11-2019 15:45 Sözde Ermeni Soykırımı 02-11-2019 20:09 Diriliş İçin Bir Milletin Ayağa Kalktığı Yerdir Sakarya 02-11-2019 20:24
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA