Murat Özbülbül
Giriş Tarihi : 03-03-2021 09:24

Dokunulmazlıklar Sorunu

Yasama dokunulmazlığı, yasama sorumsuzluğu ve hakim teminatı yürütmenin elinde bulunan fiili gücü haksız olarak kullanmasını; yasama ve yargı erklerini baskı altında tutmasını engellemek için tesis edilmiş demokrasinin ve parlamenter sistemin en temel ilkelerdir.

Yasama dokunulmazlığı, bir parlamento üyesinin görevini serbestçe yerine getirebilmesi amacıyla, onu iktidar ve yahut özel kişiler tarafından başlatılabilecek olan adlî takiplerden koruyan ayrıcalıklar olarak tanımlanabilir.

Yasama sorumsuzluğu ya da “Kürsü masuniyeti” ise parlâmento üyelerinin yasama görevlerini yerine getirirken sarf ettikleri sözlerden, açıkladıkları düşüncelerden ve verdikleri oylardan dolayı herhangi bir hukukî veya cezaî takibata uğramayacakları anlamına gelir.

Bu iki güvence bir parlamento üyesinin baskı altında kalarak sadece konuşmalarının kontrol edilmesini etkilemez, yürütme tarafından polisiye ya da adli baskılar ile mecliste kullanacağı oyun etkilenmesini de engeller.

Düşünün dengede ve kritik bir oylama öncesinde yeter sayıda parlamento üyesini eften püften gerekçeler ile göz altına almak bile oylama dengelerini değiştirmez mi?

Yasama dokunulmazlığının amacı, parlâmento üyelerinin parlâmento çalışmalarına istedikleri her zaman katılabilmelerini sağlamaktır. Yasama dokunulmazlığı olmazsa, parlâmento üyesi iktidar tarafından bir suç soruşturması bahanesiyle tutulabilir; mahkemeler tarafından tutuklanabilir. Bu durumda ise millî irade tam olarak parlâmentoda oluşamaz. Örneğin hükûmet aleyhine yapılan kritik bir güvensizlik oylamasında, birkaç muhalefet partisi üyesinin tutulma ve tutuklanma nedeniyle parlâmentoya gelip oy kullanamazsa, normalde düşmesi gereken hükûmet görevde kalabilir ki, bu durum demokratik ilkeler ile asla bağdaşmaz. İşte bu nedenle parlâmento üyelerine yasama dokunulmazlığı tanınmıştır. O halde yasama dokunulmazlığının amacı, parlâmento üyelerini iktidar tarafından yönlendirilebilecek keyfi, zamansız ve esassız ceza kovuşturmalarıyla, geçici bir süre için de olsa, yasama çalışmalarından alıkonulmasını önlemektir.

Bu yüzden ülkemizde milletvekili dokunulmazlığı denge ve denetleme mekanizmalarının sağlıklı işleyebilmesi açısından son derecede önemlidir. Özellikle de 16 Nisan Referandumu ile tesis edilen bu acayip sistemde zaten çok zayıflatılmış olan denge ve denetleme mekanizmaları dikkate alındığında milletvekili dokunulmazlığının ne kadar önemli olduğu daha da iyi anlaşılacaktır.

Demokrasilerde diğer bir önemli denge ve denetleme mekanizması da Hakim Teminatıdır

Anayasamızın 140. maddesinde “Hakimler, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre görev ifa ederler” ve “Hakim ve savcıların nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, görevlerini ve görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştirilmesi, haklarında disiplin kovuşturması açılması ve disiplin cezası verilmesi, görevleriyle ilgili veya görevleri sırasında işledikleri suçlarından dolayı soruşturma yapılması ve yargılanmalarına karar verilmesi, meslekten çıkarmayı gerektiren suçluluk veya yetersizlik halleri ve meslek içi eğitimleri ile diğer özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir” diye yazmaktadır.

Hakimlik ve Savcılık Teminatı esasları: “Hakim ve savcılar azlolunamazlar, kendileri istemedikçe Anayasa’da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar” olarak belirlenmiştir. Bu esaslar hakim ve savcılar yürütme erki tarafından baskı altına alınamamasını hedeflemektedir. Buda demokrasi için bir diğer önemli denge ve denetleme mekanizmasıdır.

Ülkemizde bu günlerde gene milletvekili dokunulmazlığı hedefe konulmuş ve en azından bazı milletvekilleri açısından kaldırılması gündeme getirilmiştir.

Siyasi, ideolojik ve duygusal gerekçeler kullanılarak Milletvekili dokunulmazlığı tartışılmaya açılmak istenmektedir. Zaten pamuk ipliğine bağlı demokrasimizin korunabilmesi açısından milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması son derecede büyük bir tehdittir.

Elbette bir milletvekili de suç işleyebilir lakin hangi suçun yargılanması ve cezasının geciktirilmemesi demokrasinin devamından daha önemli olabilir? Bu milletvekili suç işlediyse zaten zaman aşımı dokunulmazlık süresince işlemiyor, milletvekilliği bittikten sonra yargılansa ve cezalandırılsa ne olur?

Bu günlerde gündeme gelen dokunulmazlıkların kaldırılması konusuna duygusal olarak değil, demokrasinin, denge ve denetleme mekanizmalarının devamlılığı açısından yaklaşmakta çok büyük fayda vardır.


Murat Özbülbül

NELER SÖYLENDİ?
@
Murat Özbülbül

Murat Özbülbül

DİĞER YAZILARI Türkçülüğün Esasları Üzerine Düşünceler -2- 05-04-2021 10:13 Türkçülüğün Esasları Üzerine Düşünceler -1- 19-03-2021 09:52 Dokunulmazlıklar Sorunu 03-03-2021 09:24 Anayasa ve Laiklik İlkesi 15-02-2021 09:53 Dil Meselesi 07-02-2021 08:55 Ankara'nın Ruhu 31-01-2021 10:58 Laiklik Nedir Ne Değildir 23-01-2021 11:41 Özgürlük 15-01-2021 15:11 Karanlık Fabrikalar Geliyor 08-01-2021 10:21 Türkçe Ezan Meselesi 25-12-2020 10:43 Seçme Saçmalar 19-12-2020 14:04 Şeriat Bizim Hukukumuz mudur? 11-12-2020 13:47 Osmanlıcılık Oynayarak Türk Milliyetçisi Olunamaz 04-12-2020 14:55 Ahlak Meselesi 27-11-2020 10:47 Sözde Değil Özde Demokrasi 23-11-2020 10:44 Kapitülasyonlar Meselesi 13-11-2020 10:22 Her Deprem Bir Sınavdır 06-11-2020 09:51 Cumhuriyet 29-10-2020 16:15 Eğitim Reformu Nasıl Olmalı 23-10-2020 10:32 Earth 2050 16-10-2020 12:30 42 Bin Uydu 08-10-2020 13:24 Olmasaydın Olmazdık 01-10-2020 14:11 Türk İç Savaşı Sona Erdi mi? 25-09-2020 09:29 Türk İç Savaşı 18-09-2020 13:13 Vatan Nedir, Vatandaş Kime Denir 11-09-2020 10:07 İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi 04-09-2020 09:54 Türk Milletinin İlk Zaferi 30-08-2020 18:01 İmzalanan Sevr Anlaşması'nın İçeriği 27-08-2020 16:51 Sevr İmzalandı mı? 25-08-2020 14:20 Sosyolojik ve İdeolojik Taban Meselesi 14-08-2020 19:36 Türkçülük, Türk Milliyetçiliği ve Irkçılık 06-08-2020 20:13 Frigler, Etrüskler ve Göktürk Alfabesi 30-07-2020 19:53 İstanbul Sözleşmesine Kim Neden Karşı 23-07-2020 21:15 Vahdettin'in Üç Mektubu 16-07-2020 19:56 Adaları Kim Aldı Kim Verdi 09-07-2020 21:20 Osmanlı'da Köle Ticareti 04-07-2020 20:59 Menderes'in İki Büyük Suçu 25-06-2020 20:39 Osmanlı'da Padişah Olmak ya da Olmamak 17-06-2020 21:20 Kılıç Hakkı ve Ayasofya Meselesi 11-06-2020 20:45 Mustafa Kemal Batıcı Mıydı? 07-06-2020 20:06 Demokrasi Nedir, Ne Değildir? 28-05-2020 20:55 Milli Ekonomi Davası 21-05-2020 20:07 Geçmişte Yaşayan Milliyetçiler 18-05-2020 20:07 Dr. Rıza Nur Meselesi ve Türk Milliyetçilerini Zehirleyen Anılar 07-05-2020 21:33 Dr. Rıza Nur Meselesi 30-04-2020 20:30 23 Nisan 1920: Türk Milletinin Egemenlik Kavgasına Konan Nokta 23-04-2020 20:32 Törenin Üstünlüğü 16-04-2020 20:16 Türkçe Bir Ordu Dilidir 09-04-2020 20:45 Nasıl Bir Gelecek 02-04-2020 20:47 Roma, Veba ve Göçebeler 26-03-2020 20:05 Kamusal Sağlık ve Kamu Sağlığı 19-03-2020 20:58 Göçebe Köklerimiz 13-03-2020 20:00 Milliyetçilik ve Hilafet Meselesi 06-03-2020 20:02 Türk Kimdir, Türk Tarihi Tezi Nedir 27-02-2020 20:02 Türk-İslam Sentezi Mümkün mü 20-02-2020 20:02 Yeni Toplum Yeni İktidar 14-02-2020 10:18 Milliyetçi Siyaset Otoriter ve Militarist Olmak Zorunda mı 28-11-2019 21:17 Yeni Bir İnsan Irkı Mı Doğuyor 21-11-2019 18:00
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
konya escort akşehir escort karatay escort meram escort selçuklu escort çumra escort escort konya beyşehir escort
kulu escort - konya escort - meram escort - konya escort - selçuklu escort - akören escort - akşehir escort - beyşehir escort - altınekin escort - ahırlı escort
bozkır escort - çeltik escort - cihanbeyli escort - çumra escort - derbent escort - derebucak escort - doganhisar escort - emirgazi escort - hadim escort - güneysınırı escort -
höyük escort - ilgin escort - kadınhanı escort - karapınar escort - taşkent escort - sarayönü escort - tuzlukçu escort - yunak escort -
nilüfer escort - bursa escort - gemlik escort - osmangazi escort - orhangazi escort - inegöl escort - mudanya escort - bursa merkez escort - iznik escort -
seks hikayeleri - seks hikayeleri - seks hikayeleri - seks hikayeleri - seks hikayeleri - seks hikayeleri - seks hikayeleri - seks hikayeleri -
porno izle - porno izle - porno izle -