Giriş Tarihi : 04-12-2019 19:59

Şiirimize Ne Oldu

Türkler bir dönem sanatta, musikide, işçilikte gayet ince bir noktaya ulaşmışlar, tabiri caizse tek seferde ipliği iğnenin deliğinden geçiren bir görüş ve duyuşa haiz bulunmuşlardır

Türkler bir dönem sanatta, musikide, işçilikte gayet ince bir noktaya ulaşmışlar, tabiri caizse tek seferde ipliği iğnenin deliğinden geçiren bir görüş ve duyuşa haiz bulunmuşlardır. Fakat bugün gelinen noktada bu durumun aynı hali muhafaza ettiğini söylemek mümkün değil. Türk şiir hayatının önemli isimlerinden olan ve “Medeniyet Şairi” olarak da nitelendirilen Yahya Kemal şiiri “Kalpten geçen bir hâdisenin lisan hâlinde tecelli edişidir” diyerek ifade ile şöyle der: ”Düşündüklerimizi vezinle ve lisanla ifâde edişimiz şiir değildir. Bir mısranın şiir olup olmadığı gayet âşikârdır. Derunî ahenk ile ifâde edilmişse şiirdir. Fakat duyulmaksızın yalnız vezin ve lisan mümaresesiyle söylenen söz şiir olamaz”. Demek ki şiir sadece bir söz söyleme sanatı, bir kelimeler oyunu yahut boncukları bir ipe güzel şekilde dizme işi değildir. Bunun daha da ötesinde onu hissetmek, ruh dünyasında yoğurmak, hal diliyle beyan ve en sonunda “olduğunu” hissettiğimiz anda yazıya dökmektir şiir. Yani yazı ve lisan, kurallar ve ses bu birleşimin son ve “zahiri” halidir. Oysa şiir daha önce batında bir mana ifade etmeli, ruhun çevreden yakaladığı ve kendi zaman değirmeninde biriktirdiği duyguları sunmalıdır. Mimar Sinan’ın ustalık hikayelerinde anlatılan iki meseleyi de bu bağlamda ele alırsak, meramı anlatmak biraz daha kolay olabilir. Meşhur meselde Sinan, boş arazide kah başını eğerek, kah eşikten atlar gibi geçerek ama farklı yönlerde yürüyüşler yapmakta ve sonra düşünmektedir. Zaman, bu hareketinin amacının kafasında kurmuş olduğu planın yine kendince uygunluğunu ölçmesi olduğunu göstermiştir. Yine cami ortasında nargilesini fokurdatırken de hem caminin ses sistemini, hem de dumanın akış yönünü hesapladığı da bir başka rivayettir. Şiir de aslında bir nevi bir inşa sürecidir ama kâğıdın başına oturup, kalemi ele alıp da saatler sürebilecek ve sonunda iki cümleden fazlasını ortaya koyamadığımız bir beyhudelikten ziyade, gezerken, otururken, gecenin bir yarısı bölünen uykumuzda, uzun bir yolculukta dışarıyı izlerken yahut bir acı ile mücadele ederken kurulur aslında her şey. Geriye kalan ise lisan ile ifadedir. Türkler bu aşamaya tam olarak ne zaman gelmiştir sorusunun cevabını ise İran ve Arap şiiri ile iştigal etmeye başladıktan sonra demek, tarihi seyrin de etkisiyle, mümkündür. O zamana kadar sözlü bir edebiyat, bir deyiş, bir söyleyiş tarzına haiz olunsa da tam olarak bugünkü şiir diyebileceğimiz manada mıdır, işte bu da bir başka sorudur. Türkler bu dönemlerde İran ve Arap şiirlerini taklit etmiş, benzer şekillerde eserler ortaya koymuşlardır. Fakat bu tamamen taklit olarak kalmamış, zamanla işin ruhuna vakıf bir şekilde daha ileri ve farklı düzeylerde eserler ortaya koymuşlar ve kendi medeniyet tasavvurları, yaşayışları, cihana bakışları ile kendi ekollerini oluşturmuşlardır. Bu bir nevi musikide Türkleşmek, Kuran’ı Kerim okurken İstanbul ağzı kullanmak gibi temelde “evrensel” olanın içine milli unsurları gayet güzel bir şekilde yerleştirmek nevindendir. Elbette şiirin bu derinleşme sürecini izah ederken, bunu yaşayıştan ve medeniyetten ayrı tutmak mümkün değildir. Zanaatta kalem işi eserler, ince detaylar, muntazam hatlar, narin dokunuşlar; yaşayışta nezaket, zarafet ve düzen hâsıl oldukça aynı incelik sanata ve şiire de naklolmuştur. Öyle ki şiir bu dönemlerde yazılan değil dinlenilen, okunan değil hissedilen bir şeydir. Yani amacı aslında söylemek değil duymak, yazmak değil hissetmektir. Bunu daha farklı bir dille ifade etmek gerekirse şiir herkesin okuduğu, aynı dil olaylarını gördüğü, belirli bir ölçüye göre yazılmış şeyler değildir. Aksine şiir herkesin her zaman anlayamadığı, bazılarını derin bir hale sürüklerken bazılarında yüzeysel geçişlere sebep olabilen bir haldir. Evet, şiir tam olarak bir haldir. Bu hali yazmak kadar anlamak için de o hali biliyor olmak gerekir. Peki, biz bugün o halde miyiz? Yani hal lisanına vakıf mıyız? Buraya kadar da ifade ettiğim üzere şiir bir üretim süreci. Değirmenden çıkan un gibi. Tarlaya düşen tohumun başağa dönüşü, hasat sonrası değirmene gelişi, değirmenin taşını döndüren suyun gözesinden o ana kadar süren yolu, değirmen taşının gücü, değirmencinin tecrübesinin cemi nasıl sonunda o unu veriyorsa, aynı şey şiir için de geçerlidir. Şiir bir noktada toplumun anlaması için yazılmasa da, bir cüzü ile yine toplumu yansıtmaktadır. Toplum ne kadar ince ise, şiirin de o kadar ince olması mümkündür. Aksi ancak birkaç şairin üstün gayreti veya yeteneğini sarf-ı nazar etmesi olarak kalmakta ve genel bir estetik oluşturmamaktadır. Bu sebeple, ne zaman ki şiiri bir tüketim ürünü olarak görmeye başladık, güzel şiir söyleme derdine düştük, güzel şiirleri aşmak yerine onları taklide yeltendik veya daha da vahimi hece ölçüsünü tutturduğumuz her şeyi şiir olarak görmeye başladık, işte o zaman şiirdeki inceliği de kaybettik. Şiir, bizim ince olduğumuz, ince düşündüğümüz, zarif yaşadığımız zamanlarda inceydi. Maalesef bugün bu incelik kaybolduğu için, zaman zaman temayüz eden istisnaları beri tutarsak, şiirimiz de yaşantımız ile aynı düzeye geldi. Bir şiirin üzerine belki günlerce düşünülen zamanlardan, bir şiir kitabını bir günde bitiren bir hale geldik. Mananın derinine inme sabrımız kalmadı, hız bizi bu manada da esir aldı. Edebiyat algımızın bozulması, musikimizdeki değişim, yaşam şartlarımızın hepsi bu alanı etkiledi. Eskisinden daha az kelime bilen, Türkçe kelimelerin anlamlarına vakıf olmayan, nedamet ile pişmanlığı, melal ile hüznü, bahtiyarlık ile mutluluğu aynı şey için kullanan bir dil ile de bunu perçinledik. Velhasıl-ı kelam genel bir dönüşüm için genel bir değişim şart. Yoksa şiir kendini bazı şairlerin çabaları ile muhafaza etse de, şiirdeki inceliğimizi bir daha yakalamamız mümkün olmayacak.
NELER SÖYLENDİ?
@

DİĞER YAZILARI Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada-5 13-05-2020 23:57 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 4 26-04-2020 21:02 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 3 04-04-2020 22:38 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 2 30-03-2020 00:07 Türkiye'de Asli Kurucu İktidar Sorunu 29-03-2020 19:04 Roma, Veba ve Göçebeler 26-03-2020 20:05 Toplumların Ortak Düşmanı: Koronavirüs 26-03-2020 20:14 Benim Gözümden Muhsin Yazıcıoğlu 25-03-2020 20:30 Virüsler: 1 - İnsanlar: 0 25-03-2020 19:59 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 25-03-2020 01:00 Nasıl Delirdik? 24-03-2020 23:08 Nasıl Hikaye Yazdım 23-03-2020 20:39 Koronavirüsün Gösterdiği Sosyoloji: Yeni Toplum 22-03-2020 19:57 Kamusal Sağlık ve Kamu Sağlığı 19-03-2020 20:58 Sosyal Medya Üzerine Kısa Bir Not 18-03-2020 20:37 Göçebe Köklerimiz 13-03-2020 20:00 Yeni Başlayan Esnaf Ahilik Sandığı Neler Getiriyor 12-03-2020 20:30 Evde(n) Çalışma Rehberi 12-03-2020 20:00 Fikirtepe Nasıl Dönüşür 11-03-2020 20:01 ‘Cezayirli Macron’ ve Göçmenler Sorunu 10-03-2020 20:00 Milliyetçilikte Güncel Tasnif 10-03-2020 20:31 Gulyabanilikte İyi Para Var 06-03-2020 20:39 Genç Kardeşim! 06-03-2020 20:24 Hitler'in Rüyası: Putin'in Yeni Anayasası 05-03-2020 20:03 Milliyetçilik ve Hilafet Meselesi 06-03-2020 20:02 Osmanlı'nın Son Döneminde Feminizm 04-03-2020 20:20 Bir AKP Masalı 04-03-2020 20:19 Kendo Nedir, Ne Öğretir 04-03-2020 20:09 Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? – 2 03-03-2020 19:58 Ana Faaliyet Konusu 03-03-2020 20:28 Irkçılık 01-03-2020 19:51 Türk Kimdir, Türk Tarihi Tezi Nedir 27-02-2020 20:02 Şirket Ortaklığı Olan Bağ-Kurluların Kucağındaki Bomba 2019/9 Sayılı Genelge 23-02-2020 21:29 Çalışanlar Açısından AGİ Günlük Artışları Derde Derman Olur Mu 23-02-2020 20:41 Ortağı Olduğu Şirketten Sigortalılık İptali Emeklileri de Vuruyor 21-02-2020 21:32 Suriyeli Sığınmacılar Krizinde Rusya'nın Rolü 21-02-2020 20:22 Türk-İslam Sentezi Mümkün Mü 20-02-2020 20:02 Havuçlu Pilav 19-02-2020 20:19 Onuncu Işık: Çevrecilik 19-02-2020 20:45 Ankara'da Ferfene Geleneği 19-02-2020 20:01 Türk Milliyetçiliğinin Sorunlarından Biri: Aman Ağzımızın Tadı Kaçmasın 17-02-2020 20:23 O Mu Ahlâk, Bu Mu Ahlâk 17-02-2020 20:13 Ahlâk Gerekli Mi 18-02-2020 21:06 Yeni Toplum Yeni İktidar 14-02-2020 10:18 Ozan Arif'i Anarken 12-02-2020 20:12 Bizi Kadınlar Kurtaracak 12-02-2020 20:28 Almanya'ya Göçün İlkleri Aslında Daha Eskiye Dayanır 11-02-2020 19:56 Lenin Alman Ajanı Mıydı 10-02-2020 20:24 Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? - 1 07-02-2020 20:03 Toplumsal Evrim ve Kapitalizmin Kâr Güdüsü 06-02-2020 20:15 Fitne Çıkarmayın 05-02-2020 20:02 Deneme Biçiminde Bir Üstopya: Dijital Hukuk 04-02-2020 20:27 AKP'nin Alanını Daraltmak 04-02-2020 19:59 Bir Kutsala Dokunmak: Nevzat Kösoğlu'na Dair 03-02-2020 19:59 Almanya'ya Göç Zamanı ve Sebepleri 03-02-2020 21:02 Her Hayat Ayrı Bir Tecrübedir 02-02-2020 21:14 "Celaliyim, Celalisin, Celali" 02-02-2020 20:13 Ankara'da Ünlü Heykeltıraş: Aslan Başpınar 02-02-2020 21:10 Ülkücü Kullanılmaz 30-01-2020 20:29 Türk Milliyetçiliği ve Anlamsız Tartışmalar 30-01-2020 20:00 Atatürk'ün Tarım Politikaları - Rize'de Çay Hasadı 30-01-2020 20:14 Ajan 29-01-2020 19:58 İbrahim Dülger'in Ardından -1- 28-01-2020 20:46 Elçibəydən Sonra 28-01-2020 20:17 Avrupa'daki Irkçılık 27-01-2020 19:59 Neden "Milliyetçi" Değilim 26-01-2020 21:02 Ankara'da Hocaların Hocası Sanatçı: Mustafa Ayaz 26-01-2020 20:55 Enver Altaylı Meselesi ve Türkeş Nosyonu 25-01-2020 20:25 Çar Putin Hükumeti Düşürdü 24-01-2020 19:53 Türk Milliyetçilerinin Pozitivizm ile İmtihanı 23-01-2020 19:58 İstanbulludan İntikam Projesi: Kanal İstanbul 20-01-2020 20:23 Ankara'da Bir Duayen Heykeltıraş Burhan Alkar 19-01-2020 20:01 Libya’nın Kalbi Moskova’da Attı 17-01-2020 19:59 Organize Toplum, Ekonomi ve Spor 16-01-2020 20:00 Dost Yüzün Gördükçe 15-01-2020 21:07 İranda baş verənlər kimlər üçünsə "yorğan davası", bizlər üçünsə, TÜRKÜN DAVASIDIR! 14-01-2020 20:34 "Türken Raus" Diyen Avrupalılardan Türkleri Ev Sahibi Kabul Eden Avrupalılara 13-01-2020 20:01 Bencilliği Nasıl Öğreneceğiz 15-01-2020 20:31 Başkent Ankara'da Yaşayan Sanatçılar 11-01-2020 20:15 Türkiye'de İş Sağlığı ve Güvenliğindeki Sorunlar 10-01-2020 21:00 2019’da Putin Rusların Gönlünü Kazanamadı 10-01-2020 20:31 Bizden Ne Çok Şey Çaldılar 09-01-2020 20:57 Kılık Kıyafet Devrimi ve Cumhuriyetin Sınıfsız Toplum Ütopyası 09-01-2020 20:33 Bu İşin Sırrı Ne 09-01-2020 20:45 Şamanizmi Güncelleme Girişimi Olarak Burhanizm veya Ak Din 08-01-2020 20:53 Hariçten Gazel 08-01-2020 21:01 “Milliyetçiliğin Altın Çağı” 08-01-2020 15:58 Fars Şovnizminin İslam Maskası 06-01-2020 21:03 Avrupa'daki Türklerin Her Dönem Başının Belası: Dolandırılmak 06-01-2020 19:59 Bozkırın Ortasında Bir Vaha: Ankara 05-01-2020 20:28 Bir Yemekhane Meselesi 02-01-2020 20:30 Türk Devrimleri; Harf Devrimi ve Ölçüler Kanunu 02-01-2020 20:00 Millî Devletin Yerini Şirketler Mi Aldı 02-01-2020 15:51 Mum Eğer Yanmırsa Yaşamır Demek 01-01-2020 20:00 Tarih Fetişizmi yahut Meçhul Okuyucuya Mektup 31-12-2019 20:36 Game Of Thrones'un Esin Kaynağı: Güllerin Savaşı 29-12-2019 21:09 AOÇ ve Mustafa Kemal'in Tarım Politikaları 26-12-2019 19:59 Layiqli Vətəndaş Olmaq Üçün İnsan Olmaq Gərəkdir 25-12-2019 19:59 Avrupa'da Milliyetçilik Anlayışı 24-12-2019 20:34 Ankara Efeleri 22-12-2019 20:26 Braveheart'tan Doğu Türkistan'a 21-12-2019 19:47 Doğu Akdeniz’in ‘Kalpgâh’ı: Kıbrıs 21-12-2019 19:47 Kençliyü ya da Han Yağması ve Mustafa Kemal Ekonomisi 19-12-2019 20:21 Bir veya Üç Yüz Kişi 18-12-2019 21:14 Dünden Bugüne Kimlikçi Siyaset Üzerine Düşünceler 18-12-2019 20:15 Türk-Rus Dostluğu(!) 16-12-2019 21:23 Davadan Döneni Vurun 16-12-2019 20:25 Kadın Mücadelesi Üzerine 17-12-2019 20:34 Ankara Türküsü "Misket" 15-12-2019 20:17 Avrupa'da Türk Varlığının Dünden Bugüne Neleri Değişti 14-12-2019 20:56 Türk Mitolojisinde Ayaz Ata Yoktur 14-12-2019 20:04 İdeologiya 13-12-2019 20:16 Rusya’nın Çekmecedeki Tabancası: Wagner 13-12-2019 20:17 Ankara Ahi Cumhuriyeti 12-12-2019 20:10 Siyasal İslam Hücreleri 12-12-2019 19:57 Ne Halklar Ne de Ümmetiz: Türk Milletiyiz 11-12-2019 20:25 Pelinsular, Sümeyyeler, Düşünceler 10-12-2019 20:01 Derelerle Süslü Bir Ankara Olmalı 08-12-2019 20:42 Doğu Akdeniz’de Çekilen Şah: Türkiye-Libya Mutabakatı 07-12-2019 20:16 Diktaya Açlık 07-12-2019 19:56 Elektronik Doğrudan Demokrasi 05-12-2019 21:04 3 Aralık Dünya Engelliler günü imiş, Adamlığımızdaki Engeller Hariç... 05-12-2019 21:19 Şiirimize Ne Oldu 04-12-2019 19:59 Avrupa Eski Avrupa Değil 04-12-2019 19:58 Biz Kimik, Məclis Onun Məclisidir 03-12-2019 20:23 Kadim Bir Türk Şehri Harput 01-12-2019 21:00 Türkçe ile Felsefe Yapamazsınız 01-12-2019 19:57 İspanya: Sürprizlerin Sürpriz Olmadığı Memleket 29-11-2019 19:08 Türkiye Evrensel Değerlere Bigane Kalarak Yönetilemez 29-11-2019 19:17 Don Kişot ve Günümüzün Yandaş Zekası 28-11-2019 21:02 Yeni Nesil Milliyetçiler Vatanı Nasıl Seviyor 23-11-2019 18:11 Müslüman Kardeşler 19-11-2019 18:25 Milliyetçilik Bir Egemenlik Meselesidir 15-11-2019 17:59 Suriyeliler Sorunu: İnsanlıkla Öfke Arasında Muhalefet 10-11-2019 18:05 Dede Korkut Aslında Homeros Mu? 09-11-2019 17:55 Atatürk Ezelî ve Ebedî Türk Dünyasının Sönmez Güneşi 09-11-2019 16:12 Gelecek Geliyor 07-11-2019 15:45 Sözde Ermeni Soykırımı 02-11-2019 20:09 Diriliş İçin Bir Milletin Ayağa Kalktığı Yerdir Sakarya 02-11-2019 20:24
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA