Tavuk Etinde Son Zamlar Sonrası İhracat Durduruldu: Plansızlık Eleştirileri Büyüyor

Tavuk eti fiyatlarına Ramazan ayı öncesi yapılan yüzde 15’lik zam, AKP'li Ticaret Bakanlığı’nı radikal bir karara itti. İç piyasadaki arzı artırmak ve fiyatları baskılamak amacıyla tavuk eti ihracatı durduruldu. Ancak bu karar, "plansızlık" ve "yasakçı ekonomi yönetimi" eleştirilerini de beraberinde getirdi.

Kararın, iç piyasada arzı artırarak fiyat artışlarını sınırlamayı hedeflediği açıklansa da sektör temsilcileri ve ekonomi çevreleri, bunun yapısal sorunları çözmek yerine ihracat bağlantılarını zedeleyen kısa vadeli bir yasakçılık örneği olduğunu savunuyor.

Uzmanlara göre Ramazan gibi talep artışının öngörülebilir olduğu bir dönemde fiyat baskısının son anda alınan yasak kararlarıyla çözülmeye çalışılması, planlama eksikliğini gözler önüne seriyor. Ramazan ayının takvimi her yıl belli olmasına rağmen üretim kapasitesinin artırılmaması, yem maliyetleri ve tedarik zinciri sorunlarına önceden müdahale edilmemesi, fiyat artışının temel sebepleri arasında gösteriliyor.

Rekabet Kurumu Nerede?

Sektörde faaliyet gösteren bazı şirketlerin anlaşmalı fiyat belirlediği iddiaları da tartışmanın bir diğer boyutunu oluşturuyor. Piyasada kartel benzeri davranışlar varsa bunun çözüm adresinin ihracat yasağı değil, doğrudan rekabet denetimi olması gerektiği ifade ediliyor. Bu noktada gözler Rekabet Kurumu’na çevrilirken, olası koordineli fiyat hareketlerine karşı neden daha erken ve etkin bir müdahale yapılmadığı sorusu gündeme geliyor.

İhracat Bağlantıları "Dinamitleniyor"

İhracat cephesinde ise kararın uzun vadeli sonuçlarına dikkat çekiliyor. Tavuk eti ihracatı, üreticiler için döviz geliri ve kapasite kullanımını sürdürülebilir kılan temel kanallardan biri olarak görülüyor.

Zor şartlarda kurulan ihracat bağlantılarının ani yasaklarla kesilmesi, Türk üreticilerin uluslararası pazarlardaki güvenilirliğini zedeleyebileceği gibi, kaybedilen pazarların geri kazanılmasını da güçleştirebilir.

Ekonomi çevreleri, fiyat artışlarının kalıcı şekilde kontrol altına alınmasının yolunun yasaklardan değil, üretim planlaması, maliyet denetimi ve rekabetin etkin şekilde sağlanmasından geçtiğini vurguluyor. Aksi halde her talep artışı döneminde benzer müdahalelerin gündeme gelmesinin, hem üretici hem de tüketici açısından belirsizliği artıracağı belirtiliyor.