Teknofeodallerin Yapay Zeka Yarışında Yine Son Kullanıcı Zararda: Telefon ve Bilgisayarlara Zam Dalgası
Firmaların yapay zeka veri merkezi yatırımlarının giderek daha da hız kazanması ve artan rekabet nedeniyle son kullanıcının, akıllı telefonlar ve kişisel bilgisayarlarda ciddi zamlarla karşılaşması bekleniyor.
Samsung, Qualcomm ve Arm yöneticileri, bellek çiplerinde yaşanan arz sıkıntısının 2025 boyunca tüketici elektroniğine doğrudan yansıyacağını açık şekilde ortaya koydu.
Las Vegas’ta düzenlenen CES Fuarı’nda konuşan Arm CEO’su Rene Hass, mevcut tabloyu “Son 20 yılda gördüğüm en ağır bellek sıkıntısı” sözleriyle tanımladı. Samsung CEO’su Roh Tae-moon ise durumun “emsalsiz” olduğunu belirterek, maliyet artışlarının tüketiciye yansıtılmasının kaçınılmaz hale geldiğini ifade etti.
Veri Merkezi Yarışı Tüketici Elektroniğine Zam Olarak Yansıyor
Google, Amazon, Meta ve OpenAI gibi şirketlerin gelişmiş yapay zeka modelleri için milyarlarca dolarlık veri merkezi yatırımlarına yönelmesi, bellek pazarında dengeleri bozdu. Bu merkezlerde kullanılan yüksek bant genişlikli belleklerin yoğun talep görmesi, tüketici elektroniğinde kullanılan bellek türlerinin ikinci plana itilmesine yol açtı.
Bu gelişme üzerine Samsung, SK Hynix ve Micron gibi büyük üreticiler, üretim kapasitelerinin önemli bölümünü HBM’e kaydırdı. Samsung’un son çeyrekte faaliyet karını üçe katlamasında da bu ürün grubunun belirleyici olduğu belirtiliyor. Micron ise Aralık ayında aldığı kararla, artan veri merkezi talebi nedeniyle “Crucial” markası altında yürüttüğü tüketici odaklı bellek faaliyetlerini sonlandırdığını duyurdu.
Teknofeodaller İşbaşında
Qualcomm CFO’su Akash Palkhiwala, yaşanan sıkıntının “oldukça dramatik” boyutlara ulaştığını vurgulayarak, sorunun kaynağını dünyada yalnızca birkaç dev şirketin olağanüstü sermaye harcamalarıyla veri merkezi kurmasına bağladı. Morgan Stanley analistleri ise bellek maliyetlerindeki hızlı yükseliş nedeniyle, birçok üreticinin 2025’in ilk yarısında ürün fiyatlarını önemli ölçüde artıracağını öngörüyor.
Bu artışların Android telefonlar ve Windows tabanlı kişisel bilgisayarlarda satışları aşağı çekmesi bekleniyor. Analistlere göre bellek krizinin uzaması halinde, küresel akıllı telefon pazarı 2026 yılında yüzde 5.2 oranında daralabilir. En ağır etkinin, düşük fiyat segmentinde faaliyet gösteren Çinli üreticiler üzerinde hissedileceği ifade ediliyor.
Öte yandan fiyat artışları, zaten kırılgan durumda olan tüketici talebiyle karşı karşıya. ABD’de tüketiciler 2025 yılını Trump'ın yeni gümrük vergileri, enflasyon ve işsizlik baskısı altında geçirdi. CES organizatörü Consumer Technology Association, tüketici güveninin 2025’in sonunda Temmuz 2022’den bu yana en düşük seviyeye indiğini açıkladı.
Uzmanlara göre, yapay zeka yatırımları ile tüketici elektroniği arasındaki bu kaynak çatışması çözülmediği sürece, teknoloji ürünlerinde fiyat artışları ve talep daralması kaçınılmaz bir sürece dönüşebilir.