ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın enerji altyapısını imha etme tehdidinden vazgeçerek Tahran yönetimine beş günlük süre tanıdı. Kararın ardında müttefiklerin "başarısız devlet" uyarısı ve küresel piyasalardaki sarsıntının olduğu belirtiliyor.
Trump’ın İran’ın enerji ve güç altyapısına yönelik saldırı tehdidini askıya almasının perde arkası netleşiyor. Trump, dün, 23 Mart'ta yaptığı açıklamada, Tahran ile yeni bir anlaşma zemini oluşabileceğine inandığını belirterek operasyon planına beş günlük bir ara verdiğini duyurdu.
Müttefiklerden "Başarısız Devlet" Uyarısı
Haber kaynaklarına göre, Trump’ın bu kararı almasında Körfez ülkeleri ve Batılı müttefiklerin gizli uyarıları etkili oldu. Bölgesel ortakların, İran’ın altyapısına verilecek kalıcı bir hasarın çatışma sonrasında "başarısız bir devlet" yaratacağı ve bölgeyi kaosa sürükleyeceği yönündeki endişelerini ABD yönetimine ilettiği ifade edildi.
Piyasa Dengeleri ve Enerji Fiyatları
Trump'ın kararının bir diğer önemli ayağını ise piyasaları sakinleştirme isteği oluşturdu. ABD borsaları açılmadan hemen önce duyurulan "beş günlük mühlet" kararı, Brent petrol fiyatlarında keskin bir düşüşe neden olurken S&P 500 endeksinde toparlanma sağladı. Trump konuyla ilgili, "Anlaşma sağlandığında petrol fiyatları taş gibi düşecek. Sanırım bugün zaten düşmeye başladı," diyerek ekonomik kaygıları teyit etti.
Müzakere Masasında Kimler Var?
Trump; damadı Jared Kushner ve danışmanı Steve Witkoff’un Cumartesi gününden bu yana ismi açıklanmayan İranlı bir yetkiliyle görüştüğünü açıkladı. Bu görüşmelerde Tahran’ın nükleer materyalleri teslim etmeyi ve nükleer programı durdurmayı kabul ettiği öne sürüldü.
Öte yandan, İran’ın yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney ile doğrudan bir temas kurulmadığı, görüşmelerin "güç merkezi" olarak görülen farklı isimlerle yürütüldüğü kaydedildi.
Diplomatik kaynaklar; Türkiye, Mısır ve Pakistan'ın ABD ile İran arasında mesaj trafiğini yürüten başlıca ülkeler olduğunu belirtiyor. Özellikle Türkiye ve Umman kanallarının son iki haftadır en aktif arabuluculuk yollarından biri olduğu vurgulanıyor. Pakistan Ordu Komutanı Asim Munir’in Pazar günü Trump ile görüştüğü, Başbakan Şahbaz Şerif’in ise İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile temas kurduğu bildirildi.
Tahran'dan Yalanlama: "Yalan Haber"
Trump’ın iddialarına İran cephesinden sert yanıt geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada bu iddiaların piyasaları manipüle etmeye yönelik "yalan haber" olduğunu savundu. İran Dışişleri Bakanlığı da ABD ile herhangi bir görüşme yapıldığını reddetti.
Siyonist İsrail Durmuyor
ABD’nin enerji tesislerine yönelik saldırıları askıya almasına rağmen, siyonist İsrail’in saldırganlığı durmuş değil. İsrailli yetkililer, enerji altyapısından kaçınarak askeri hedeflere yönelik saldırıların devam edeceğini bildirdi. Trump ise İsrail’in olası bir nihai anlaşmadan memnun kalacağını ve bunun bölgeye "uzun vadeli barış" getireceğini iddia etti.
