Anayasa Mahkemesi (AYM), Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemi kapsamında Hazine ve Maliye Bakanı'na, bütçeden Merkez Bankası'na kaynak aktarımı yetkisi tanıyan 7351 sayılı Kanun’un geçici 35. maddesini iptal etti. Mahkeme, iptal kararının 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti.
Hüseyin Gökçe'nin haberine göre, Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) başvurusunu değerlendiren AYM, sadece KKM ile ilgili değil, aynı torba yasa içerisinde yer alan pek çok düzenlemeyi de iptal etti.
Yasama Yetkisi Devredilemez
AYM’nin iptal ettiği en kritik düzenleme, TL vadeli mevduat ve katılma hesaplarına destek amacıyla Merkez Bankası’na bütçeden nakit aktarımına ve bunun için bütçeye ödenek eklemeye Maliye Bakanı’na yetki tanıyan hüküm oldu.
Mahkeme, bu düzenlemenin yasama organının bütçe hakkını yürütmeye devrettiği gerekçesiyle Anayasa’ya aykırı olduğuna karar verdi. Gerekçede, halk adına harcama yapma yetkisinin Meclis’e ait olduğu, bu yetkinin yürütme organına devredilemeyeceği vurgulandı.
Cumhurbaşkanına Sınırsız Takdir Yetkisi Eleştirisi
Kararın gerekçesinde ayrıca, kuralın uygulanmasında esas alınacak çerçevenin belirlenmemesi ve Cumhurbaşkanına çok geniş bir takdir yetkisi tanınması, yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırı bulundu. Aynı maddede Cumhurbaşkanı’na usul ve esasları belirleme yetkisi veren bölümler de iptal edildi.
İcra Davalarında Temyiz ve İstinaf Sınırı da İptal
AYM’nin iptal ettiği bir diğer önemli hüküm, para ve mal alacak davalarında istinaf ve temyize başvuru sınırlarını sabit tutan düzenleme oldu. Mevcut İcra ve İflas Kanunu'na göre, 7 bin TL’yi aşan alacaklar istinafa, 58 bin TL’yi aşanlar temyize konu olabiliyordu. Ancak bu sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılsa da, alacak tutarları sabit kalıyordu.
Bursa 4. İcra Hukuk Mahkemesi’nin başvurusu üzerine yapılan incelemede, AYM bu hükümlerin de Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmederek iptal etti. Bu karar da 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Anayasa Mahkemesi’nin bu kararları, hem kamu bütçesinin kullanımında yasama denetiminin önemini yeniden gündeme taşıdı, hem de vatandaşların adli denetim yollarına erişimini ilgilendiren önemli bir eşik oldu.
Kararların yürürlüğe gireceği 9 aylık süre içinde, yeni yasal düzenlemelerin hazırlanması ve Anayasa'ya uygun hale getirilmesi bekleniyor.
