Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres, üye devletlerin aidatlarını ödememesi nedeniyle örgütün "kaçınılmaz bir finansal çöküş" riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı.
ABD’nin fonlarını kesmesi ve birçok kurumdan çekilmesiyle derinleşen kriz nedeniyle BM, Temmuz ayında tamamen nakitsiz kalabilir.
Genel Sekreter Guterres, 193 üye ülkeye gönderdiği mektupta, bütçe açığının "programları tehdit edecek" düzeye ulaştığını ve mevcut durumun geçmişteki krizlerden "kategorik olarak farklı" olduğunu vurguladı.
Trump Yönetimindeki ABD Muslukları Kapattı
Krizin merkezinde, BM’nin en büyük bağışçısı olan ABD’nin yeni politikaları yer alıyor. Donald Trump yönetimi, 2025 yılına ait düzenli bütçe katkı payını ödemeyi reddederken, barış koruma operasyonları için öngörülen fonun da yalnızca yüzde 30'unu karşıladı.
Ocak ayı itibarıyla ABD, "küreselci ajandalar yerine Amerikan önceliklerini" gerekçe göstererek 31 BM ajansından çekildiğini duyurdu. Washington, 2022’de 17 milyar dolar olan insani yardım bütçesini 2026 için sadece 2 milyar dolara düşürürken, BM'ye yönelik sert mesaj verdi. Ayrıca Trump’ın, BM’nin bazı işlevlerini kendi kurduğu "Barış Kurulu" (Board of Peace) ile ikame etme niyetinde olduğu belirtiliyor.
"Olmayan Paranın İadesi" Çıkmazı
Guterres, mektubunda BM’nin mali kurallarındaki bir absürtlüğe de dikkat çekti. Mevcut kurallar uyarınca BM, harcanamayan bütçeyi üye devletlere iade etmek zorunda. Ancak aidatlar ödenmediği için kasaya girmeyen paranın "iade edilmesi" isteniyor. Guterres durumu şu sözlerle özetledi:
"Bu ayki değerlendirmede, aslında hiç tahsil edemediğimiz 227 milyon doları iade etmek zorunda bırakıldık. Toplanmayan fonlarla bütçe yürütemeyiz, elimize geçmeyen parayı geri veremeyiz."
