İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki koalisyon hükümeti, Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi’nin (UTJ) koalisyondan ayrılacağını açıklamasıyla ciddi bir siyasi krizle karşı karşıya kaldı. Koalisyondan ayrılma kararının, ultra-Ortodoksların askerlikten muaf tutulmasını sona erdirecek yasa tasarısı nedeniyle alındığı bildirildi.
UTJ'nin koalisyondan çekilmesi, 120 üyeli Knesset’te (İsrail Parlamentosu) Netanyahu koalisyonunun sandalye sayısını 61'e düşürdü. Bu durum, Netanyahu'nun koalisyon içindeki diğer unsurların, özellikle aşırıcı partilerin baskılarına karşı daha savunmasız hale getirdiği aktarılıyor.
Zorunlu Askerlik Tartışması Krizi Tetikledi
İsrail’de askerlik hizmeti çoğu Yahudi vatandaş için zorunlu tutuluyor. Ancak on yıllardır ultra-Ortodoks erkeklere tanınan askerlik muafiyetinin toplumda ciddi bir ayrışmaya neden olmuş durumda olduğu değerlendiriliyor.
Ultra-Ortodoks kesim, dini eğitim yoluyla ülkeye hizmet ettiklerini savunurken; laik kesim bu ayrıcalıkları adaletsiz buluyor. İsrail Yüksek Mahkemesi, geçtiğimiz yıl aldığı kararla, yeni bir yasa çıkmadıkça söz konusu muafiyetin kaldırılması gerektiğine hükmetmişti.
Netanyahu'nun koalisyonu, yeni bir yasa hazırlamak için girişimlerde bulunmuş ancak hükümet içindeki anlaşmazlıklar bu sürecin tıkanmasına yol açmıştı. UTJ’nin ardından koalisyondaki bir diğer ultra-Ortodoks partinin de ayrılabileceği konuşuluyor.
"Netanyahu, Yolsuzluk Davası Yüzünden Başbakan Kalmak Zorunda"
Yolsuzluk suçlamasıyla yargılanan Netanyahu, başbakanlık makamını kürsü olarak kullanarak destekçilerini mobilize etmek ve yargıya karşı kamuoyu oluşturmak için kullanıyor.
Uzmanlar bu yüzden Netanyahu'nun iktidarda kalabilmek için her türlü koalisyona mecbur olduğunu aktarıyor. Ayrıca Netanyahu'nun yolsuzluk davaları, onu koalisyon ortaklarının taleplerine karşı daha da savunmasız hale getiriyor.
Erken Seçim İhtimali Gündemde
Siyasi gözlemciler, Netanyahu’nun 60 günlük ateşkes sürecini, İsrail’in Arap ya da Müslüman ülkelerle ilişkilerini normalleştirecek diplomatik hamlelerle değerlendirmeye çalışabileceğini belirtiyor. Kudüs İbrani Üniversitesi'nden siyaset bilimci Gayil Talshir’e göre Netanyahu, seçmen nezdindeki desteğini artırması hâlinde 2026’da planlanan genel seçimleri öne çekebilir.
Netanyahu, aşırıcı ortaklarını kaybetse bile, muhalefetin desteğini alarak ateşkes anlaşmasını parlamentodan geçirme seçeneğini masada tutuyor. Ancak bir partinin daha ayrılması, hükümeti fiilen azınlık konumuna düşürecek ve erken seçimin yolunu açabilecek bir gelişme olacak.
