Polonya Başbakanı Donald Tusk, ülkesinin hava sahasının Rus insansız hava araçları (İHA) tarafından ihlal edilmesi üzerine NATO’nun 4'üncü maddesinin işletilmesini resmen talep edeceklerini açıkladı.
Tusk açıklamasında, geçtiğimiz gece Polonya hava sahasının 19 kez ihlal edildiğini belirtti. Tusk ayrıca, Polonya ve Hollanda'ya ait iki F-35, iki F-16 ve MI-25 ile MI-17 ve Black Hawk tipi helikopterlerin de katılımıyla Rus İHA'larını düşürdüklerini kaydetti.
NATO üyesi bir ülkenin bağımsızlık veya güvenliğini tehdit altında gördüğü durumda istişare toplantısı talebini içeren 4'üncü madde şu şekilde:
“Taraflardan herhangi birinin, toprak bütünlüğünün, siyasi bağımsızlığının veya güvenliğinin tehdit edildiği kanaatine varması durumunda, taraflar birlikte istişarelerde bulunacaklardır.”
Teşkilatın kolektif savunma unsurundan farklı olarak 4'üncü madde, askeri savunma ve karşılık sürecinin işletilmesi yerine NATO dahilinde resmi görüşmelerin başlatılmasını öngörüyor.
Söz konusu madde, NATO'nun kuruluşundan yana sadece birkaç kez işletildi. Son olarak Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle Doğu Avrupa ülkeleri 4'üncü maddenin işletilmesine ön ayak olmuştu.
ABD Başkan Yardımcısı Vance: "Ellerinde Çok Fazla Petrol, Gaz ve Maden Var"
Öte yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance bugün, 10 Eylül'de One America News adlı yayın kuruluşuna Rusya'nın Ukrayna işgali ve son gelişmelerle ilgili olarak röportaj verdi.
Vance röportajda, Rusya'nın elinde çok fazla petrol, gaz ve maden olduğunu belirterek, barış sağlandıktan sonra Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki olası ekonomik ilişkilere dair konuştu. Vance'ın açıklamaları Rusya’yı ekonomik olarak izole etmek ve Ukraynalıların kanı karşılığında zengin petrol, gaz ve maden kaynaklarını “fırsat” olarak sunmanın, Rus saldırganlığının elini güçlendirmek anlamına geldiği gerekçesiyle yoğun şekilde eleştirildi.
Gazeteci: Rusya ile ekonomik işbirliğini, görmek istediğimiz bazı düşmanlıkların sona ermesine katkı sağlayabilecek unsurlardan biri olarak görüyor musunuz?
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance: Evet, Matt, kesinlikle. Bu, ortaya koyduğumuz teşviklerden biri. Başkan hem Avrupalılarla hem de Ruslarla çok açık konuştu. Çatışma devam ettiği sürece Rusya’yı ekonomik olarak izole etmemiz için bir sebep görmüyor. O, öldürmelerin durmasını istiyor. Barış sağlandıktan sonra ise Amerika Birleşik Devletleri için faydalı olacak çok çeşitli ekonomik düzenlemelere açık. Dürüst olalım: Rusya’yı sevin ya da sevmeyin, onların bu çatışmaya dair gerekçelerine katılın ya da katılmayın, ortada basit bir gerçek var: Ellerinde çok fazla petrol, çok fazla gaz ve çok fazla maden var. Başkan, barış sağlandıktan sonra Rusya ve Ukrayna ile üretken bir ekonomik ilişki kurulabileceği konusunda kesinlikle haklı. Açıkçası Matt, eğer Doğu Avrupa’da, o bölgede daha iyi bir ekonomik ilişkimiz olsaydı bu belki de uzun vadeli barışın en iyi garantisi olurdu. Çünkü insanlarla iyi ekonomik ilişkiler kurduğunuzda, bu kazanımları yeniden savaş başlatarak “bizzat” yok etmek istemezsiniz. Başkan da tam bu çizgide düşünüyor. Önce barışı sağlayalım, sonra Rusya, Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri arasında ekonomik işbirliği yaratalım ve uzun süreli, kalıcı bir barışın zeminini kuralım."
