Terör örgütü El-Kaide'nin Batı Afrika ve Sahel bölgesindeki yapılanması olan Mağrip El-Kaidesi'nin, Mali’nin başkenti Bamako'nun kontrolünü ele geçirmeye çok yaklaştığı bildirildi.
Bamako'nun düşmesi durumunda Mali, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından terör örgütü olarak tanımlanan bir grubun yönettiği ilk ülke olacak.
Uluslararası güvenlik uzmanlarına göre, Mağrip El-Kaidesi'ne bağlı teröristler şehre çok yaklaşmış durumda fakat kesin bir işgal hamlesi yapmadan önce kuşatmayı bir süre daha sürdürmeyi planlıyorlar. Şeriatçı teröristler söz konusu kuşatma çerçevesinde Bamako'ya gıda ve yakıt sevkiyatını engellerken, şehirde kıtlık yaratarak sivil halkı bezdirmeyi amaçlıyor.
Mağrip El-Kaidesi
Terör örgütü El-Kaide'nin Batı Afrika yapılanması, “İslam ve Müslümanları Destekleme Grubu” anlamına gelen "Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM)" ismini kullanıyor.
Mağrip El-Kaidesi ya da JNIM, 2017 yılındaki kuruluşunun ardından kısa süre içinde El-Kaide’ye biat etmişti. Batı ve Afrika’daki yetkililere göre, örgüt üyeleri Afganistan-Pakistan bölgesindeki El-Kaide çekirdeğinden bomba yapımı ve ideolojik eğitim desteği aldı.
Son olarak geçtiğimiz Salı günü, başkent Bamako’ya yakıt taşıyan ve onlarca tankerden oluşan bir konvoy örgüt tarafından saldırıya uğradı. Değerlendirmelere göre başkent yakınlarında bulunan Mali Ordusu'na ait birlik ise yakıtsız kaldığı için söz konusu saldırıya müdahale edemedi.
Mağrip El-Kaidesi'nin kuşatması nedeniyle başkent Bamako'da benzinin litresinin üç katına çıkarak 2 bin CFA frangına (yaklaşık 150 Türk Lirası) yükseldiği aktarılırken, sivil halkın herhangi bir şekilde benzin temin edemediği bildiriliyor.
Sahel'de Yükselen Şiddet
Mağrip El-Kaidesi ve IŞİD'e bağlı teröristler, Sahel olarak da bilinen Nijer, Burkina Faso ve Mali dahil olmak üzere geniş bir hatta faaliyet yürütüyor. Bu hat, giderek Benin, Fildişi Sahili, Togo ve Gana gibi nispeten daha müreffeh kıyı ülkelerine yaklaşıyor.
Uzmanlar, Mağrip El-Kaidesi’nin Burkina Faso ve Mali’de kontrolü tamamen ele geçirmesinden endişe ediyor.
Rusların Müdahalesi Mağrip El-Kaidesi'ne Güç Kazandırdı
Ülkedeki terör tehdidinin giderek kontrolden çıkması üzerine Mali Ordusu 2020 yılında sivil hükümeti devirmiş ve sonraki yıl cunta tamamen kontrolü ele geçirmişti.
Burkina Faso ve Nijer’de de benzer askeri darbeler yaşanırken, Mali'deki cunta yönetimi sömürge döneminden kalma Fransız birliklerini ülkeden çıkardı ve diktatör Putin yönetimindeki Rusya'nın Wagner grubuna bağlı paralı askerlerle anlaştı.
Rus Wagner'in yürüttüğü sözde operasyonlar Mağrip El-Kaidesi'nin gücünü kırmak bir yana sivil halka dönük eylemleri nedeniyle yerel halkı örgüte karşı daha olumlu bir tavır geliştirmeye itti.
2022 yılının Mart ayında Rus Wagner'in paralı askerleri, Moura kasabasında 500’den fazla sivili acımasızca katletti.
Değerlendirmelere göre bu yılın başlarında Rus Ordusu, Wagner'in yerine doğrudan kontrol ettiği yeni bir birliği Mali'ye gönderdi. Fakat söz konusu Rus birliği, alışkın olmadığı arazi ve iklim şartları nedeniyle sahada büyük başarısızlık yaşadı. Mağrip El-Kaidesi'ne bağlı teröristler, Mali-Rus ortak konvoylarına sık sık pusu kurarak yeni silahlar ele geçirdi ve başkent Bamako'ya yönelik kuşatmalarını daha da güçlendirdi.
Operasyonların başarısızlığına rağmen Mali'deki cunta yönetimi çaresiz şekilde Rusya'nın daha fazla yardımını talep ediyor. Geçtiğimiz haftalarda Mali’yi ziyaret eden Rus heyeti, 200 bin ton petrol ve gıda sevkiyatı sözü verdi. Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişimi nedeniyle özellikle kendi petrol rafinerilerinin sıkça hedef alındığı bir ortamda Moskova'nın bu sözü nasıl tutacağı merak ediliyor.
