ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da düzenlenen NATO 36. Liderler Zirvesi’nde İran, İspanya, Grönland ve Türkiye’ye ilişkin açıklamalarda bulundu.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile birlikte gazetecilerin karşısına çıkan Trump, ABD’nin İran’a yönelik son saldırılarını savunarak,
“Dün gece İran’dan çok tehlikeli insanları çok güçlü biçimde vurduk”
ifadelerini kullandı.
Trump, İran’la varılan anlaşmaya ilişkin de sert söylemlerde bulundu. ABD Başkanı, İran’la imzalanan mutabakatın kendisi açısından “bittiğini” belirterek, mollalarla artık muhatap olmak istemediğini belirtti.
Trump, İranlı yetkilileri “yalancılık” ve “hilekârlıkla” suçladı. İran’la nükleer silah konusunda anlaşmaya varıldığını öne süren Trump, Tahran’ın daha sonra bu görüşmeleri inkar ettiğini söyledi.
ABD Başkanı, İran yönetimini hedef alarak, ülkede protestocuların öldürüldüğünü açıkladı. Trump, İran halkının yönetime karşı harekete geçememesinin nedeninin ağır baskı ve öldürülme korkusu olduğunu beyan etti.
Trump, buna rağmen ABD’li müzakerecilerin görüşmeleri sürdürmek istemesi halinde buna engel olmayacağını ancak kendisinin bu süreçten medet ummadığını açıkladı.
Trump, açıklamalarında şöyle söyledi:
“Onlar yalancılar. Bir anlaşma yapıyoruz. Herkes kabul etti. Nükleer silah yok. Bir anlaşma yapıyoruz. Dışarı çıkıp basına konuşuyorlar, bu konuyu hiç konuşmadığımızı söylüyorlar. Onlarda bir sorun var. Kafayı yemişler. Yalancılar, dolandırıcılar, hasta insanlar. Kendi halkına zarar verdiler. Şu ana kadar protesto eden 54 bin kişiyi öldürdüler. İnsanlar “neden iktidarı ele geçirmediler?” diye soruyorlar ya. Ele geçiremiyorlar çünkü öldüler. Onları öldürdüler. Kimse iktidarı ele geçiremez; silahları yok, karşı tarafın ise makineli tüfekleri var. Ve sonra onları öldürüyorlar. Basın bunu haber yapmıyor. İsterlerse harika müzakerecilerimizin konuşmaya devam etmelerine izin veririm, ama ben bunu anlamıyorum.
Onların listelerinin hepsinde adım var. Ve şu ana kadar sanırım biraz şanslıydım, ama bu durum belki de çok uzun sürmez. Çünkü işler böyle yürür, ama bizim harika insanlarımız var. Ancak bunlar kötü, sapkın insanlar ve biz bu kanserden kurtulmalıyız. O kanserden. Peki ne yapmalısınız? Kanseri erken aşamada kesip atmalısınız. Bence İranlılar beceriksiz. Eğer yetkin olsalardı, 47 yıl önce bir anlaşma yaparlardı. Ben başarılı bir anlaşma uzmanıyım. İranlılarla iş yapıyorum ve şunu söylemeliyim ki, bu tamamen farklı bir yaklaşım."
"İspanya İle Bütün İlişkiler Kesilecek"
Trump’ın hedefindeki ülkelerden biri de İspanya oldu. ABD Başkanı, İspanya’yı NATO içinde “kötü bir ortak” diyerek eleştirdi ve Hazine Bakanı Scott Bessent’e İspanya ile tüm ticari ilişkilerin kesilmesi emri verdiğini söyledi.
Trump, “Artık İspanya ile ticaret yapmak istemiyoruz” ifadelerini kullanarak, ziyaretler dahil olmak üzere ticari ilişkilerin kesilmesi gerekiğiğini şu ifadelerle söyledi:
"İspanya ile konuşmaya bile kalkışmayın. Onlar umutsuz vaka. Onlar kötü insanlar. İspanya bize gelip, “Lütfen, lütfen, sizinle ticaret yapmak istiyoruz, efendim” diyecek. Onlarla hiçbir işim olsun istemiyorum."
İspanya, mart ayında ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarında ülkedeki ortak askeri üsleri kullanmasına izin vermeyeceğini açıklamış, ayrıca savaşa katılan Amerikan uçaklarının İspanya hava sahasını açmamıştı.
Grönland Açıklamalarını Tekrarladı
Trump, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland konusunda da önceki açıklamalarını tekrarladı. Grönland’ın ABD için stratejik önemde olduğunu savunan Trump, bölgenin Danimarka için aynı önemi taşımadığını öne sürdü.
ABD Başkanı, İkinci Dünya Savaşı dönemine gönderme yaparak, Nazi Almanyası’nın Danimarka’yı kısa sürede işgal ettiğini ve bu süreçte Grönland’ın güvenliğinin ABD’ye bırakıldığını söyledi. Trump, “Grönland’ı aldık, sonra aptalca geri verdik. Geri vermemeliydik” şeklinde konuştu.
"Erdoğan Ben Olmasaydım Savaşa Girerdi ve Karşı Tarafta Yer Alırdı"
Trump, AKP'li Cumhurbaşkanı hakkında övgü dolu ifadeler kullandı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türkiye ve Erdoğan hakkında sert sözler söylediğini belirten Trump, Erdoğan’ın savaşa dahil olmadığını ve bunda kendisinin etkili olduğunu öne sürdü.
Trump, Türkiye’nin güçlü bir askeri kapasiteye sahip olduğunu belirterek, Ankara’nın F-35 savaş uçaklarını almak istediğini de hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı seviyorum. Bana kırmızı halı serdi. Harika bir adam. Ama Bibi dün Türkiye ve Erdoğan hakkında sert sözler sarf etti. Ben de dedim ki, bilirsiniz, onunla konuştum. İsrail’i pek sevmediği için savaşa girebilirdi dedim. Bibi’yi de pek sevmiyor. Benim sayemde savaşa girmedi. Ve bu bir askeri güç. Milyonlarca asker. Türkiye çok güçlü. En iyi teçhizatlarımızın çoğuna sahipler. F-35’leri almaya çalışıyorlar. Ama savaşa girmedi. İstiyordu. Girerdi. Ben olmasaydım, girerdi. Ve karşı tarafta yer alırdı.”
"Erdoğan İran'dan Hoşlanmıyor"
ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İran'a olumlu bakmadığını düşündüğünü belirterek, "Erdoğan'ın da İran'ı sevdiğini sanmıyorum." ifadelerini kullandı.
Erdoğan için "çok aklı başında" değerlendirmesini yapan Trump, İran yönetimini ise "çok çılgın" sözleriyle eleştirdi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarının "kesinlikle gerekli" olduğunu savundu. Rutte, Washington yönetiminin İran'ın ateşkesi ihlal ettiği görüşünde olduğunu ifade etti.
Trump'tan Çin'e Panama Kanalı Uyarısı
Trump, Çin'in İran ile yaşanan savaşta doğrudan taraf olmadığını ve Tahran'a askerî ekipman sağlamadığını öne sürdü.
ABD Başkanı, "Bence Çin bize doğru davrandı. Savaşa girmedi. İran'a ekipman sağlamadı." ifadelerini kullandı.
Ancak Trump, bu değerlendirmelerinin ardından Çin'in Panama Kanalı üzerindeki etkisine ilişkin sert açıklamalarda bulundu.
Pekin yönetiminin Panama Kanalı üzerinde nüfuz kurmaya çalıştığını iddia eden Trump, "Çin Panama Kanalı'nı ele geçirmeye çalışıyor. Buna izin verilmeyecek."
diyerek sözlerini bitirdi.
