Polonya ve Ukrayna arasında tarihi hafıza ve askerî simgelerden çıkan siyasi kriz gün geçtikçe derinleşmeye devam ediyor.
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, krayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy’a verilmiş olan Polonya'nın en yüksek devlet nişanı "Beyaz Kartal Nişanı"nı geri alma kararı aldı.
Polonya'dan gelen bu hamleye karşılık olarak Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiha da Varşova'nın geçmişte kendisine verdiği yüksek devlet ödülünü geri alacağını belirtti.
Polonya'dan "UPA Kahramanları" İmzasına Tepki
Varşova Radyosu'nun ilettiğine göre Cumhurbaşkanı Nawrocki, Nişan Heyeti ile yaptığı görüşmelerden sonra Zelenskıy'nin bu yüksek ünvanı haketmediğine karar verdi. Krizin fitilini ateşleyen gelişme, Cumhurbaşkanı Zelenskıy'ın, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Özel Operasyon Güçleri'ne bağlı "Kuzey" Özel Operasyon Merkezi'ne "UPA (Ukrayna İsyan Ordusu) Kahramanları" fahri ünvanını veren kararnameye imza atması oldu.
Polonya toplumunun tarihî hassasiyetlerine parmak basan Nawrocki, Beyaz Kartal Nişanı'nın Polonya Cumhuriyeti'nin en yüksek güven sembolü olduğunu, sadece liyakat değil, aynı zamanda Polonya halkının temel değerlerine saygı gerektirdiğini söyledi.
Zelenskiy hükûmetinin UPA'yı onurlandırma kararını tepki yaratabileceğini ve halklar arasındaki güvene zarar verebileceğini öne süren Nawrocki, bu adımın yıllardır çok büyük uğraşlarla inşa edilen anlaşma temellerine vurulmuş bir darbe olduğunu ifade etti.
Polonya Cumhurbaşkanı, bu kararın Ukrayna halkını hedef almadığının değinirken, uygulamanın yürürlüğe girmesi için Polonya Başbakanının da imza atması gerekiyor.
"Bu Karar Yalnızca Moskova'ya Yarıyor"
Nawrocki'nin kararlarını değerlendiren Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiha, X hesabından yaptığı paylaşımda Polonya'nın bu hamlesini "yalnızca Moskova’nın işine yarayacak stratejik bir hata" olarak adlandırdı.
Varşova’da duyguların mantığın önüne geçmesinden ve Polonyalı siyasilerin Ukrayna devletine yönelik dürtüsel adımlar atmasından üzüntü duyduğunu belirten Sıbiha, yanlış eylemler karşısında Ekim 2022'de kendisine takdim edilen "Polonya Cumhuriyeti Liyakat Nişanı Yıldızlı Komutan Haçı"nı yakın zamanda Polonya’ya geri vereceğini açıkladı.
Ukrayna'nın her zaman karşılıklı saygıyı savunduğunu belirten Sıbiha, zorlu tarihî konularda dahi tarafların birbirlerinin aldığı kararlara saygı duyulması gerektiğini belirterek,
" Biz asla bu çatışmayı istemedik. Aksine, bir buçuk yıldır çelişkileri çözmek, tarihi konuları siyasetten arındırmak, Polonya tarafının talebi üzerine yapılan arama ve kazı çalışmalarını ve yeniden defin işlemlerinin önünün açılması ve Tarihçiler Kongresi'nin faaliyetlerini yeniden başlatmak için aktif bir şekilde çalıştık. Bu yolda çok önemli mesafeler katettik. Hatta tam da şu anda, Polonyalıların talep etmiş olduğu Huta Penyatka'daki arama çalışmaları kesintisiz bir şekilde devam etmektedir. Tüm bunların yaşandığı bir süreçte, mevcut gerilim hem bizim için hem de Polonyalılar için yapıcı olmaktan uzak ve tamamen gereksizdir. Çözüm aramak yerine Polonya tarafının bu gerilimi kabul edilemez ve ölçüsüz bir seviyeye tırmandırmayı seçmiş olmasından üzüntü duyuyoruz. Başka hiçbir ülkenin devlet başkanı bize kendi tarihimizi dikte edemez."
şeklinde konuştu.
Bakan Sıbiha, yaşanan bu güncel gerilimin ne Ukraynalıların ne de Polonyalıların çıkarına olduğunu ekleyerek, zamanla sağduyunun galip geleceğini ve Polonyalı dostlarının, Moskova'daki işgalcilere karşı yürütülen mücadele zemininde müttefiklik ilişkilerine yakışır, eşit düzeyde bir diyaloğa geri döneceğine inandığını aktardı
İki Ülke Arasındaki Gerginlik Nereden Geliyor ?
İki ülke arasındaki anlaşmazlık, II. Dünya Savaşı yıllarında bağımsız bir Ukrayna devleti kurmak olan ve bu idealden hareketle Sovyetler Birliği’ne ve Nazi Almanya’sına karşı çok cepheli bir gerilla savaşı yürüten Ukrayna İsyan Ordusu’nun (UPA) faaliyetlerine dayanıyor.
Varşova, UPA’yı hâlihazırda Ukrayna ve Polonya sınır hattında bulunan Volyn (Volinya) ve Doğu Galiçya bölgelerinde Polonya Yeraltı Ordusu (Armia Krajowa) ile girdiği çatışmalar nedeniyle suçluyor.
