Uygur Hareketi, Uygur ve İslam çalışmalarıyla bilinen Yalkun Rozi'nin, Latin Amerikalı sivil toplum kuruluşu CADAL tarafından 2026 Graciela Fernández Meijide İnsan Hakları Savunuculuğu Ödülü'ne layık görülmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Söz konusu ödül, otoriter rejimlerde veya sivil ve siyasi özgürlüklerin eksik olduğu demokratik bağlamlarda insan haklarını savunan, hatta hayatları tehlike altında olan birey veya kuruluşları onurlandırıyor.
Uygur düşün insanı ve eğitimci Yalkun Rozi, 2016’dan beri Çin Komünist Partisi (ÇKP) tarafından “devlet iktidarını yıkmaya teşvik” gibi sahte suçlamalarla hapsedilmiş durumda.
Tanınmış bir edebiyat eleştirmeni, yazar ve yayıncı olan Rozi, Uygur edebiyatına önemli katkılarda bulundu. Xinjiang Eğitim Bakanlığı’nın Uygur Ders Kitapları Bölümü’nde editörlük yaptı ve ilkokul, ortaokul ile lise düzeyinde Uygur edebiyatı ders kitaplarını derleyip düzenledi. 2001-2011 yılları arasında 90’dan fazla ders kitabı ve ek materyal hazırlayarak çocukların Uygur kimliği, tarihi ve kültürü hakkında anlayışını zenginleştirdi.
15 Yıl Hapis Cezasına Çarptırılmıştı
Ekim 2016’da, mevcut soykırım kampanyasının ilk kurbanlarından biri olarak, ders kitaplarındaki “ideolojik sorunlar” gerekçesiyle soruşturmaya alındı. 3 Ocak 2018’de Urumçi’de haksız şekilde 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Uygur Hareketi İcra Direktörü Ruşen Abbas konuyla ilgili olarak:
“Yalkun Rozi’nin 2026 Graciela Fernández Meijide Ödülü’nü almasıyla gurur duyuyoruz. Bu ödül, Uygur ruhu için bir zaferdir. ÇKP en büyük âlimlerimizi hapsederek tarihimizi yeniden yazmaya çalışsa da, bu onur Uygur kültürünün ÇKP’nin kimliğimize ve varlığımıza karşı yürüttüğü savaşa karşı dirençli olduğunu kanıtlıyor.
Amacımız küresel çapta yankı buluyor. Yalkun Rozi’nin ve soykırım gölgesinde tutulan her entelektüelin sesini yükseltmeye devam edeceğiz, ta ki hepsi özgür olana kadar. CADAL’a, onun davasını ve genel olarak Uygur kültürünü gün ışığına çıkardıkları için minnettarız.”
