Trump Kazandı, Şimdi Ne Olacak?

Milliyetçi Kongre Derneği Uluslararası İlişkiler Komisyonu üyesi Muharrem Ercan, Donald Trump'ın ABD Başkanı olmasını ve Türkiye'ye etkilerini değerlendirdi.

Ercan'ın hazırladığı dosyada yanıtını bulacağınız sorular şunlar:

1) Project 2025 nedir?
2) Trump’ın seçim kampanyası boyunca ekonomiye, dış politikaya, sosyal politikalara, sınır güvenliğine ve iklim politikalarına dair vaatleri nelerdi?
3) Project 2025’te Türkiye’ye dair ne yazıldı?

Bu dosyadaki temel amaç Trump yönetimindeki Amerika’nın yeni dönem politikalarını özetleyebilecek şekilde, bugüne kadar verilmiş vaatler ve sunulmuş projeleri Türkçe hale getirerek kamuoyu ile paylaşmaktır. Projelerin veya vaatlerin doğruluğu/yanlışlığı okuyucunun yorumuna açık bırakılmıştır.

İLGİLİ HABER

ABD'nin 47. Başkanı Donald Trump Oldu

Project 2025 nedir?

Project 2025 doğrudan Trump’a ait olmayan hatta Trump’ın katılmadığı görüşleri de barındıran ancak Trump’ın eski danışmanlarının yer aldığı ve birçok muhafazakâr fikir insanının katkı sağladığı Heritage Foundation tarafından ortaya konmuş bir politika metnidir. Trump’ın vaatleri ile uyuşan kısımlar olduğu ve Amerikan eski bürokrasisinden önemli isimler de yer aldığı için önümüzdeki dönemde yapılacakların ön gösterimi olarak göz atılabilir niteliktedir. Project 2025 sitesinde yazan amaçlarına bir göz atalım:

“Nisan 2023'te yayımlanan Liderlik İçin Yetki: Muhafazakâr Vaat, ülkenin dört bir yanından 400'den fazla akademisyen ve politika uzmanının katkısıyla hazırlanmıştır. Kitap, ülkemizin (Amerika’nın) en derin sorunlarını çözmeye yönelik çeşitli politika önerileri sunmakta ve Amerika’yı tekrar doğru yola sokmayı hedeflemektedir. Öne çıkan bazı öneriler şunlardır:

•   Sınırı güvence altına almak, duvarın inşasını tamamlamak ve yasa dışı göçmenleri sınır dışı etmek
•   FBI ve Adalet Bakanlığı'nda hesap verebilirliği ve denetimi artırarak Federal Hükümet'i silahsızlandırmak
•   Enerji fiyatlarını düşürmek amacıyla Amerikan enerji üretimini serbest bırakmak
•   Enflasyonu azaltmak için hükümet harcamalarının büyümesini kesmek
•   Federal bürokratları demokratik olarak seçilmiş Başkan ve Kongre'ye daha fazla hesap verebilir hale getirmek
•   Eğitimi iyileştirmek amacıyla eğitim üzerindeki kontrol ve finansmanı Washington’daki bürokratlardan alıp doğrudan ebeveynlere, eyalet ve yerel yönetimlere devretmek
•   Biyolojik erkeklerin kadın sporlarında yarışmasını yasaklamak”

Trump’ın Kampanya Boyunca Dile Getirdiği Vaatleri Neler?

PBS’nin “Trump’ın hayata geçireceğine söz verdiği 24 vaat” isimli haberinden öne çıkan başlıklar şu şekilde:

Sınır Güvenliği

Göreve geldiğimiz ilk günden başlayarak, Amerikan tarihinde en büyük sınır dışı operasyonunu başlatacağız.

Beyaz Saray’a döndüğüm ilk gün, Biden-Harris yönetiminin tüm açık sınır politikalarını sona erdireceğim ve sınırı tamamen kapatacağız.

Ekonomi

• Enflasyonu bitireceğiz ve Amerika’yı yeniden yaşanabilir hale getireceğiz.

• Çalışanlar için büyük vergi indirimleri getireceğiz, bahşişler üzerinden vergi alınmayacak.

• Sosyal Güvenlik veya Medicare'den bir kuruş bile kesmeyeceğim ve emeklilik yaşını artırmayacağım.( Medicare, Amerika Birleşik Devletleri'nde 65 yaş ve üzeri kişiler ile son dönem böbrek hastalığı ve amyotrofik lateral skleroz gibi hastalıklara sahip engelli daha genç bireyler için sunulan federal bir sağlık sigortası programıdır. 1965 yılında Sosyal Güvenlik İdaresi bünyesinde başlatılan bu program, günümüzde Medicare ve Medicaid Hizmetleri Merkezleri tarafından yönetilmektedir.)

İklim ve Çevre

• Yeşil Yeni Düzeni (Green New Deal) sona erdireceğim ve elektrikli araç zorunluluğunu kaldıracağım.

Dış Politika

• Karşılıklı Ticaret Yasası'nı geçireceğim; bu, Çin veya başka bir ülke bize yüzde 100 ya da 200 oranında vergi veya gümrük vergisi uygularsa, biz de onlara anında aynı oranda karşılıklı vergi uygulayacağız.

• Üçüncü Dünya Savaşı’nı önleyeceğim.

• Güç yoluyla barışı yeniden sağlayacağım.

• Rusya ile Ukrayna arasındaki korkunç savaşın hızla sonuçlanmasını sağlayacağım.

Sosyal Politikalar

• Transgender konuları ve uygunsuz içeriklerin öğrencilere aktarılmasını teşvik eden okullar için federal fonları kesen bir başkanlık kararnamesi imzalayacağım.

• Erkeklerin kadın sporlarında yarışmasını engelleyeceğim. (Trump, trans kadınların kadın sporlarına katılımının yasaklanmasını önermektedir ve bunu özellikle gençlik sporları için dile getirmektedir.)

• Masum yaşamı koruyacağız.

(Kürtaj konusunda, eyaletlerin kısıtlayıcı yasalar koyma hakkını savunuyor ancak ulusal bir yasak getirilmesini desteklemeyeceğini belirtiyor.)

• Çok hızlı bir şekilde ifade özgürlüğünü geri getireceğiz.

(Bu vaat, Trump'ın federal kurumların, üniversitelerin ve teknoloji şirketlerinin ifade özgürlüğü üzerindeki kurallarını sınırlamak için başkanlık yetkisini kullanmayı planladığı kapsamlı bir reform planını içeriyor.)

Project 2025’teki Muhafazakâr Seçkinlerin Türkiye’ye Bakış Açısı

Projede yer alan Orta Doğu ve Kuzey Afrika başlıklı dış politika fikirlerinin yer aldığı kısımda Türkiye hakkında yazılanlar:

• “Bir sonraki yönetim (seçimden önce kaleme alındığı için bir sonraki yönetim olarak yazılmış), Trump Yönetimi’nin diplomatik başarılarını temel alarak Suudi Arabistan da dahil olmak üzere diğer Arap ülkelerini İbrahim Anlaşmalarına(Abraham Records) katılmaya teşvik etmelidir. Bu kapsamda, Biden Yönetimi’nin Suudi Arabistan ile uzun süredir devam eden ortaklığı zayıflatmaya yönelik politikaları, uygun görüldüğünde, tersine çevrilmelidir. Filistin Yönetimi’nin finanse edilmesi sonlandırılmalıdır. Diğer önemli bir öncelik, Türkiye’nin Batı ittifakında kalmasını ve NATO müttefiki olarak konumunu sürdürmesini sağlamaktır. Bu, Türkiye’yi Rusya veya Çin’e yakınlaşmaktan caydırmak amacıyla yoğun bir diplomatik çaba gerektirecek olup, Türkiye’nin güvenliğine yönelik varoluşsal bir tehdit olarak gördüğü YPG/PKK (Halk Savunma Birlikleri/Kürdistan İşçi Partisi) Kürt güçlerine ABD desteğinin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılabilir. Öngörülebilir gelecekte—ve muhtemelen bir yeni yönetimin görev süresinden çok daha uzun süre boyunca—Orta Doğu petrolü dünya ekonomisinde kilit bir rol oynayacaktır. Bu nedenle, ABD müttefiklerini desteklemeye ve Çin de dahil olmak üzere ekonomik rakipleriyle rekabet etmeye devam etmelidir. Suudi Arabistan ile ilişkiler, Riyad’da Çin etkisini ciddi ölçüde sınırlayacak şekilde güçlendirilmelidir.” (Roberts, 2023)