Giriş Tarihi : 03-03-2020 19:58

Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? – 2

Ortadoğu ve Arktik bölgesinin spesifik karakteristiğini belirleyen ne ortak özelliği var? Evet, doğal kaynaklar

Ortadoğu ve Arktik bölgesinin spesifik karakteristiğini belirleyen ne ortak özelliği var? Evet, doğal kaynaklar. Özellikle petrol ve doğalgaz. Arktik’in barındırdığı doğal kaynaklar uğruna çoktan başlamış ve geleceği belirsiz şekilde devam edecek olan çıkar kavgası, genel olarak uzay, özel olarak muhtemelen Mars’ta olacakların kısa bir versiyonu olabilir. Bölgesel olarak hiçbir ülkeye ait olmayan, aynı zamanda her ülkenin bilimsel çalışma yürütmesine izin verilen Arktik, uzun vadede kızıl gezegen Mars’ta olabilecek senaryolara ev sahipliği yapabilir. Yani sahip olduğu potansiyeller itibariyle Arktik Ortadoğu’ya, Mars Arktik’e benziyor. Bu yazıda Arktik’in önemli oyuncularından olan Rusya Federasyonu’nun bölgeye yönelik izlediği politikalardan kısaca bahis edeceğim. Bölgenin en büyük ve en aktif ülkesi olan Rusya’nın tavırları, Arktik’in kaderinin belirlenmesi ve olayların gelişimine etkisi noktasında yüksek ehemmiyete sahip. Nitekim Vladimir Putin, Rus iç ve dış politikasında Arktik’in öneminden defalarca bahsederek, 2017 yılında yaptığı ‘‘Rusya, Arktik’te mütemadiyen varlığını artırıyor. Bu en büyük Arktik ülkesi için doğal bir durum’’ açıklamasıyla meseleyi özetledi. Evvela Rus jeopolitiğinin, Rus bölgesel dış politikasını nasıl şekillendirdiğini anlamak niyetiyle aşağıdaki Rusya haritasına dikkatlice bakınız. Dünyanın en büyük ve en güçlü donanmalarından birine sahip olan, nükleer gemi ve denizaltılara sahip Rusya Federasyonu bu gemiler için yılın her döneminde kullanılabilir uygun liman sıkıntısı çekiyor. Arktik Denizi’ne kıyı olan Rusya’nın kuzeyi yıl içerisinde donduğu için donanmanın sürekli buralardaki limanları kullanması imkânsız. Küresel ısınmayla beraber Arktik bölgesindeki buzulların erimesiyle yeni, suyolları yavaş yavaş açılıyor ve bu durum uzun vadede Rusya’nın işine geliyor. Güneybatıdan Karadeniz’e kıyıdaş olan Rusya, burada da ihtiyacı olan limana sahip ‘değildi’. 2014 yılında Kırım’ın ilhakı ile beraber, Rusya hayalini kurduğu, yıl boyu kullanabileceği limana sahip oldu. Ama uluslararası sulara açılmak için Rusya’nın önünde hala potansiyel bir engel mevcut. İstanbul ve Çanakkale boğazlarından barışçıl geçiş yapmadan Akdeniz’e çıkamaz. Hadi çıktı diyelim Akdeniz’den Atlas Okyanusuna ulaşmak için Cebelitarık Boğazından geçmek zorunda. Dolayısıyla donanma açısından Rusya kendisini kuzeye hapsolmuş hissediyor. Rusya’nın sahip olduğu füzeler ise Rusya’nın uluslararası sularda zayıf kaldığının bir başka örneği. ABD’nin füzelerinin çoğunluğu denizden ateşlenebilen füzeler olmasına rağmen, Rusya’nın sahip olduğu füzelerin birçoğu karadan ateşlenebilen füzeler. Uzun lafın kısası, Arktik Rusya’yı bağlı olduğu bu zincirden kurtarma potansiyeline sahip. Rusya 2001 yılında bölgedeki toprak iddialarını dile getirmekle beraber, 2007 yılında ‘Arktika 2007’ isimli bir ekspedisyonla, okyanus tabanına ekip olarak ulaşan ilk ülke oldu. Söz konusu ekspedisyon, Rusya’nın 2001’deki toprak iddiaları ile genişletilmiş kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge iddiaları ile bağlantılı idi.  Bu seferi gerçekleştiren ekip üyelerine, kahramanlıkları ve zor şartlar altında görev ifa etmekten ‘Rusya Federasyonu Kahramanı’ unvanı tevdi edildi. Arktik bölgesinde büyük ölçüde toprak sahibi olduğu iddiasını kamuoyuna karşı efektif olarak kullanan Rusya, meseleyi iç kamuoyunda ‘milli çıkarlar’ ve ‘toprak meselesi’ olarak yansıtmak konusunda çekinmiyor. Öte yandan Svalbard adasının batısında Barentsburg olarak adlandırılan küçük bölge, Rusya’nın Arktik politikasının yapısı ve muhteviyatına ışık tutmaya yardım ediyor. Hiçbir ülkeye ait olmayan bu topraklarda, Rus hükümetine ait bir kömür madeni yıllardır faaliyet göstermekte. Vladimir Lenin büstü ve Rus bayrakları ile donatılmış maden, maddi açıdan bırakın kar etmeyi zarar ediyor ve Rus hükümeti madenden para kazanmak yerine para harcıyor. Maden işçileri, medya kaynakları ile yaptıkları röportajlarında madenin para kazanmadığının gayet sarih olduğunu doğruluyorlar. Maden sadece jeostratejik sebeplerden ötürü varlığını sürdürüyor. Aslında Norveç’e ait olan Svalbard adası, 1920 Svalbard Antlaşmasına göre, bölgede ekonomik faaliyet gütmek niyetindeki tüm antlaşmaya taraf ülkelerin kullanımına açık. Adadaki kömür madeni ile politik varlığını dolaylı yoldan koruyan Rusya, ilerde bölgesel sınırların çizilmesi veya Svalbard hinterlandında petrol keşfedilmesi durumunda, bu kömür madenini pazarlık kozu olarak kullanacak. Madencilere neredeyse sadece orada bulunmaya devam etmeleri için para ödeniyor. Ve öte yandan Rusya, Arktik bölgesini ciddi manada militarize ediyor. [caption id="attachment_8092" align="alignnone" width="700"] Kırmızı noktalar Rusya'nın askeri üslerini gösteriyor.[/caption] Alaska senatörü Dan Sullivan’ın, James Mattis’e Rusya’nın Soğuk Savaştan bugüne en büyük askeri yığınağı Arktik bölgesine yaptığı, 41 gemi, 15 denizaltı ve 110 savaş uçağının bölgeye sevk edilmesi ile Rusya’nın ne yapmaya çalıştığı sorusuna, ‘bilmiyorum ama amaçları her neyse öğrenmeliyiz’ diye verdiği cevap hala hafızalarımızda. Arktik bölgesinde Rusya’nın devasa askeri varlığına diğer bölge ülkelerinden veya NATO’dan aynı doğrultuda ikna edici bir reaksiyon gelmiş değil. Askeri manada bölgede en güçlü ülke Rusya Federasyonu. [caption id="attachment_8093" align="alignnone" width="700"] Rus donanması buzkıran gemisi yardımıyla Arktik’te ilerliyor-2013. (CIMSEC)[/caption] Bölgedeki askeri üsler ve maden ocağı bir açıdan aynı amaca hizmet ediyor. Bölgesel etki potansiyelini artırmak. Son on yıl içerisinde Arktik politikasını önemli ölçüde geliştiren Rusya, bölgedeki faaliyetlerini artırmaya devam etmekte kararlı. Nitekim Putin, 2016 yılında Arktik bölgesindeki yatırım ve kalkınmanın hızlanması için bizzat talimat vermişti. Ancak Rusya için en önemli faktörlerden birisi, bölgesel barış ve istikrar. Bölgenin güvenli olmaya devam etmesi Rusya’nın ticari ve askeri faaliyetlerinin artarak devam etmesi için hayati öneme sahip. Ve bugüne kadar Rusya bölgedeki kumarını uluslararası hukuk ve normlara büyük ölçüde bağlı kalarak, hayati bir hata yapmadan oynamaya devam ediyor. Ancak bahse konu ülkenin 2014’te Kırım’ı ilhak ettiği ve askeri, politik gücünü spesifik bölgelere yansıtmaktan geri durmayan ve durmayacak bir ülke olduğunu hatırlatmakta fayda var. Velhasıl Rusya Arktik’in en önemli oyuncusu ve ‘Rus Arktik politikası’ bölgesinin kaderini belirleyecek. Yazarın aynı dizi içinde yer alan bir önceki yazısı "Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? - 1" için tıklayınız.
NELER SÖYLENDİ?
@

DİĞER YAZILARI Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada-5 13-05-2020 23:57 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 4 26-04-2020 21:02 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 3 04-04-2020 22:38 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 2 30-03-2020 00:07 Türkiye'de Asli Kurucu İktidar Sorunu 29-03-2020 19:04 Roma, Veba ve Göçebeler 26-03-2020 20:05 Toplumların Ortak Düşmanı: Koronavirüs 26-03-2020 20:14 Benim Gözümden Muhsin Yazıcıoğlu 25-03-2020 20:30 Virüsler: 1 - İnsanlar: 0 25-03-2020 19:59 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 25-03-2020 01:00 Nasıl Delirdik? 24-03-2020 23:08 Nasıl Hikaye Yazdım 23-03-2020 20:39 Koronavirüsün Gösterdiği Sosyoloji: Yeni Toplum 22-03-2020 19:57 Kamusal Sağlık ve Kamu Sağlığı 19-03-2020 20:58 Sosyal Medya Üzerine Kısa Bir Not 18-03-2020 20:37 Gurbette Bir Türk Evladı - I 18-03-2020 20:02 Göçebe Köklerimiz 13-03-2020 20:00 Yeni Başlayan Esnaf Ahilik Sandığı Neler Getiriyor 12-03-2020 20:30 Evde(n) Çalışma Rehberi 12-03-2020 20:00 Fikirtepe Nasıl Dönüşür 11-03-2020 20:01 ‘Cezayirli Macron’ ve Göçmenler Sorunu 10-03-2020 20:00 Milliyetçilikte Güncel Tasnif 10-03-2020 20:31 Gulyabanilikte İyi Para Var 06-03-2020 20:39 Genç Kardeşim! 06-03-2020 20:24 Hitler'in Rüyası: Putin'in Yeni Anayasası 05-03-2020 20:03 Milliyetçilik ve Hilafet Meselesi 06-03-2020 20:02 Osmanlı'nın Son Döneminde Feminizm 04-03-2020 20:20 Bir AKP Masalı 04-03-2020 20:19 Kendo Nedir, Ne Öğretir 04-03-2020 20:09 Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? – 2 03-03-2020 19:58 Ana Faaliyet Konusu 03-03-2020 20:28 Irkçılık 01-03-2020 19:51 Türk Kimdir, Türk Tarihi Tezi Nedir 27-02-2020 20:02 Şirket Ortaklığı Olan Bağ-Kurluların Kucağındaki Bomba 2019/9 Sayılı Genelge 23-02-2020 21:29 Çalışanlar Açısından AGİ Günlük Artışları Derde Derman Olur Mu 23-02-2020 20:41 Ortağı Olduğu Şirketten Sigortalılık İptali Emeklileri de Vuruyor 21-02-2020 21:32 Suriyeli Sığınmacılar Krizinde Rusya'nın Rolü 21-02-2020 20:22 Türk-İslam Sentezi Mümkün Mü 20-02-2020 20:02 Havuçlu Pilav 19-02-2020 20:19 Onuncu Işık: Çevrecilik 19-02-2020 20:45 Ankara'da Ferfene Geleneği 19-02-2020 20:01 Türk Milliyetçiliğinin Sorunlarından Biri: Aman Ağzımızın Tadı Kaçmasın 17-02-2020 20:23 O Mu Ahlâk, Bu Mu Ahlâk 17-02-2020 20:13 Ahlâk Gerekli Mi 18-02-2020 21:06 Yeni Toplum Yeni İktidar 14-02-2020 10:18 Ozan Arif'i Anarken 12-02-2020 20:12 Bizi Kadınlar Kurtaracak 12-02-2020 20:28 Almanya'ya Göçün İlkleri Aslında Daha Eskiye Dayanır 11-02-2020 19:56 Lenin Alman Ajanı Mıydı 10-02-2020 20:24 Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? - 1 07-02-2020 20:03 Toplumsal Evrim ve Kapitalizmin Kâr Güdüsü 06-02-2020 20:15 Fitne Çıkarmayın 05-02-2020 20:02 Deneme Biçiminde Bir Üstopya: Dijital Hukuk 04-02-2020 20:27 AKP'nin Alanını Daraltmak 04-02-2020 19:59 Bir Kutsala Dokunmak: Nevzat Kösoğlu'na Dair 03-02-2020 19:59 Almanya'ya Göç Zamanı ve Sebepleri 03-02-2020 21:02 Her Hayat Ayrı Bir Tecrübedir 02-02-2020 21:14 "Celaliyim, Celalisin, Celali" 02-02-2020 20:13 Ankara'da Ünlü Heykeltıraş: Aslan Başpınar 02-02-2020 21:10 Ülkücü Kullanılmaz 30-01-2020 20:29 Türk Milliyetçiliği ve Anlamsız Tartışmalar 30-01-2020 20:00 Atatürk'ün Tarım Politikaları - Rize'de Çay Hasadı 30-01-2020 20:14 Ajan 29-01-2020 19:58 İbrahim Dülger'in Ardından -1- 28-01-2020 20:46 Elçibəydən Sonra 28-01-2020 20:17 Avrupa'daki Irkçılık 27-01-2020 19:59 Neden "Milliyetçi" Değilim 26-01-2020 21:02 Ankara'da Hocaların Hocası Sanatçı: Mustafa Ayaz 26-01-2020 20:55 Enver Altaylı Meselesi ve Türkeş Nosyonu 25-01-2020 20:25 Çar Putin Hükumeti Düşürdü 24-01-2020 19:53 Türk Milliyetçilerinin Pozitivizm ile İmtihanı 23-01-2020 19:58 İstanbulludan İntikam Projesi: Kanal İstanbul 20-01-2020 20:23 Ankara'da Bir Duayen Heykeltıraş Burhan Alkar 19-01-2020 20:01 Libya’nın Kalbi Moskova’da Attı 17-01-2020 19:59 Organize Toplum, Ekonomi ve Spor 16-01-2020 20:00 Dost Yüzün Gördükçe 15-01-2020 21:07 İranda baş verənlər kimlər üçünsə "yorğan davası", bizlər üçünsə, TÜRKÜN DAVASIDIR! 14-01-2020 20:34 "Türken Raus" Diyen Avrupalılardan Türkleri Ev Sahibi Kabul Eden Avrupalılara 13-01-2020 20:01 Bencilliği Nasıl Öğreneceğiz 15-01-2020 20:31 Başkent Ankara'da Yaşayan Sanatçılar 11-01-2020 20:15 Türkiye'de İş Sağlığı ve Güvenliğindeki Sorunlar 10-01-2020 21:00 2019’da Putin Rusların Gönlünü Kazanamadı 10-01-2020 20:31 Bizden Ne Çok Şey Çaldılar 09-01-2020 20:57 Kılık Kıyafet Devrimi ve Cumhuriyetin Sınıfsız Toplum Ütopyası 09-01-2020 20:33 Bu İşin Sırrı Ne 09-01-2020 20:45 Şamanizmi Güncelleme Girişimi Olarak Burhanizm veya Ak Din 08-01-2020 20:53 Hariçten Gazel 08-01-2020 21:01 “Milliyetçiliğin Altın Çağı” 08-01-2020 15:58 Fars Şovnizminin İslam Maskası 06-01-2020 21:03 Avrupa'daki Türklerin Her Dönem Başının Belası: Dolandırılmak 06-01-2020 19:59 Sığınmacılar ve Türkiye’de Göç Olgusu – V 05-01-2020 20:42 Bozkırın Ortasında Bir Vaha: Ankara 05-01-2020 20:28 Bir Yemekhane Meselesi 02-01-2020 20:30 Türk Devrimleri; Harf Devrimi ve Ölçüler Kanunu 02-01-2020 20:00 Millî Devletin Yerini Şirketler Mi Aldı 02-01-2020 15:51 Mum Eğer Yanmırsa Yaşamır Demek 01-01-2020 20:00 Tarih Fetişizmi yahut Meçhul Okuyucuya Mektup 31-12-2019 20:36 Sığınmacılar ve Türkiye’de Göç Olgusu – IV 29-12-2019 20:07 Game Of Thrones'un Esin Kaynağı: Güllerin Savaşı 29-12-2019 21:09 AOÇ ve Mustafa Kemal'in Tarım Politikaları 26-12-2019 19:59 Layiqli Vətəndaş Olmaq Üçün İnsan Olmaq Gərəkdir 25-12-2019 19:59 Avrupa'da Milliyetçilik Anlayışı 24-12-2019 20:34 Ankara Efeleri 22-12-2019 20:26 Sığınmacılar ve Türkiye’de Göç Olgusu – III 22-12-2019 20:26 Braveheart'tan Doğu Türkistan'a 21-12-2019 19:47 Doğu Akdeniz’in ‘Kalpgâh’ı: Kıbrıs 21-12-2019 19:47 Kençliyü ya da Han Yağması ve Mustafa Kemal Ekonomisi 19-12-2019 20:21 Bir veya Üç Yüz Kişi 18-12-2019 21:14 Dünden Bugüne Kimlikçi Siyaset Üzerine Düşünceler 18-12-2019 20:15 Türk-Rus Dostluğu(!) 16-12-2019 21:23 Davadan Döneni Vurun 16-12-2019 20:25 Kadın Mücadelesi Üzerine 17-12-2019 20:34 Ankara Türküsü "Misket" 15-12-2019 20:17 Sığınmacılar ve Türkiye’de Göç Olgusu - II 15-12-2019 19:20 Avrupa'da Türk Varlığının Dünden Bugüne Neleri Değişti 14-12-2019 20:56 Türk Mitolojisinde Ayaz Ata Yoktur 14-12-2019 20:04 İdeologiya 13-12-2019 20:16 Rusya’nın Çekmecedeki Tabancası: Wagner 13-12-2019 20:17 Ankara Ahi Cumhuriyeti 12-12-2019 20:10 Siyasal İslam Hücreleri 12-12-2019 19:57 Ne Halklar Ne de Ümmetiz: Türk Milletiyiz 11-12-2019 20:25 Pelinsular, Sümeyyeler, Düşünceler 10-12-2019 20:01 Derelerle Süslü Bir Ankara Olmalı 08-12-2019 20:42 Doğu Akdeniz’de Çekilen Şah: Türkiye-Libya Mutabakatı 07-12-2019 20:16 Diktaya Açlık 07-12-2019 19:56 Sığınmacılar ve Türkiye’de Göç Olgusu - I 08-12-2019 20:05 Elektronik Doğrudan Demokrasi 05-12-2019 21:04 3 Aralık Dünya Engelliler günü imiş, Adamlığımızdaki Engeller Hariç... 05-12-2019 21:19 Şiirimize Ne Oldu 04-12-2019 19:59 Avrupa Eski Avrupa Değil 04-12-2019 19:58 Biz Kimik, Məclis Onun Məclisidir 03-12-2019 20:23 Kadim Bir Türk Şehri Harput 01-12-2019 21:00 Türkçe ile Felsefe Yapamazsınız 01-12-2019 19:57 İspanya: Sürprizlerin Sürpriz Olmadığı Memleket 29-11-2019 19:08 Türkiye Evrensel Değerlere Bigane Kalarak Yönetilemez 29-11-2019 19:17 Don Kişot ve Günümüzün Yandaş Zekası 28-11-2019 21:02 Yeni Nesil Milliyetçiler Vatanı Nasıl Seviyor 23-11-2019 18:11 Müslüman Kardeşler 19-11-2019 18:25 Milliyetçilik Bir Egemenlik Meselesidir 15-11-2019 17:59 Suriyeliler Sorunu: İnsanlıkla Öfke Arasında Muhalefet 10-11-2019 18:05 Dede Korkut Aslında Homeros Mu? 09-11-2019 17:55 Atatürk Ezelî ve Ebedî Türk Dünyasının Sönmez Güneşi 09-11-2019 16:12 Gelecek Geliyor 07-11-2019 15:45 Sözde Ermeni Soykırımı 02-11-2019 20:09 Diriliş İçin Bir Milletin Ayağa Kalktığı Yerdir Sakarya 02-11-2019 20:24
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA