Giriş Tarihi : 04-03-2020 20:19

Bir AKP Masalı

Yerli para birimleriyle uluslararası ticaret uzun zamandır konuşulan bir konu

Yerli para birimleriyle uluslararası ticaret uzun zamandır konuşulan bir konu. Cumhurbaşkanı Erdoğan 2016 yılında bu meseleyi ortaya atmıştı. Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı Cemil Ertem konuyu bir adım daha öteye götürüp Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının bu konuda çalışmalar yürüttüğünü söylemişti. Ayrıca ekonomist olan Cemil Ertem yerli parayla ticaretin kaçınılmaz olduğunu da söylemişti. Daha sonra Mevlüt Çavuşoğlu ticaret savaşlarına karşı en iyi cevabın milli para hamlesi olduğunu söylemişti. Milli para ile ticaret Çin, Rusya, İran ve Türkiye’yi kapsayan bir dar bir alanda kalıyor. Resmi olarak bu alanda konuşmalar dışında bir adım henüz atılmadı. Hükumetin söylediği sistem şöyle, mesela Türkiye, Rusya’dan gaz alırken Ruble ile ödeme yapacak; Rusya, Türkiye’den narenciye alırken TL ile ödeme yapacak. Hükumet bu sistem ile doların hükmünü yenmek istediğini söylüyor. Türkiye ve Rusya Türkiye, 2019 yılında Rusya’dan $23 milyar mal ve hizmet ithal etmiş. Buna karşılık sadece $4 milyar değerinde ihracat yapabilmiş. Net olarak Rusya ile ticarette $18.9 milyar dolar açık vermiş. Peki, bu devasa ticaret hacminde hangi para birimleri kullanılmış? Rusya Merkez Bankasının en son yayınladığı Türkiye ile dış ticarette kullanılan dövizler tablodaki gibidir. (Rusya Merkez Bankası verileri Q3 2019’a kadardır) Tabloda görüldüğü gibi Türk Lirasının adı bile geçmemiş. Ruble ile yapılan bir miktar ticaret var ama ağırlık yine de dolar üzerinde. Bakan Pekcan "Rusya ile yerel paralarla ticaretimiz başladı. Ağırlıkta mı? Değil, ama yine de yüzde 10 civarına ulaştı" demişti ama Rus Merkez Bankası verileri bize aksini söylüyor. Bakan Pekcan yerli para diye Rus Rublesinden bahsetmiş olmalı. Veriler 2013 yılından itibaren verilmiş. Rublenin 2013’ten bu yana payı genel olarak çok değişmemiş. Yani "yerli ve milli" paralarla dış ticaret sözden ileriye gidememiş. Yerli parayı kullandığımız bir sisteme geçip dolardan komple vazgeçsek ne olur? Bu sistem çalışır mı? Türkiye Rusya’ya karşı 18.9 milyar dolar açık verdi. Eğer yerli parayla ticaret yapsaydık 18.9 milyar doların karşılığı Ruble’ye ihtiyacımız olacaktı. Ruble almak için TL satacaktık. Kabaca her yıl 118 milyar TL satıp karşılığında Ruble alıp Rusya ile ticaret yapacaktık. Bu gerçekleşirse eğer Ruble değer kazanır TL değer kaybeder. Hiçbir ülke yerel parasına değer kazandıracak bir dış ticaret oyununa girmek istemez. Çin ve ABD arasındaki en büyük kur savaşı hep bu yüzden çıkıyor. Çünkü yerel paran değersiz olursa diğer ülkeye daha çok ihracat yapabilirsin. Aynı zamanda ithalatın düşer. Son dönemde Türkiye’nin dış ticaret verilerindeki iyileşmenin nedeni TL’nin değersizleşmesiyle ihracatımızdaki artıştır. Çin’in yıllardır bu yüzden Yuan’nın değerini düşük tutuyor. Ayrıca bu modelde bir diğer sıkıntı döviz takasında olacak. Biz bu üç ülkeyle yerel para birimde ticaret yaptığımızı varsaydığımızda. Bu üç ülkeye karşı dış ticarette net olarak ithalatçı konumundayız. Peki biz bu ülkelerden mal ve hizmet alırken ödemek için Ruble, Yuan ve Riyal’i nereden bulacağız? Ruble almak için Dolar mı bozacağız? Piyasaya sürekli TL salamayacağımıza göre bir süre sonra bu üç para birimini almak için TL yerine Dolar ve Euro kullanmak zorunda kalacağız. Yani bu sistem bize yine Dolar ve Euro talebi yaratacak bizim açımızdan. Diğer taraftan takası olamayan Yuan var. Yuan hiçbir şekilde Çin dışında takas edilmez. Peki Türk ithalatçısının Yuan ihtiyacını kim karşılayacak? Hadi diyelim Çin Halk Bankası sadece ticarette kullanmak için TL karşılığı Yuan satmayı kabul etti. Çin ile 2019 yılında kabaca 19.1 milyar dolarlık ithalat 2.7 milyar dolarlık ihracat yapmış. Kabaca nette 16.4 milyar dolarlık açık vermişiz. Çin Halk Bankası bu açıktan elde edeceği 101 milyar TL’yi ne yapacak? Bizden başka bir ülke TL’yi kabul eder mi? Sanmıyorum. Bu modelde diğer sorun, Rusya ve Türkiye’nin para birimleri fazla oynaklık gösteriyor. İkisi de çok hızlı değer kayıplarına uğrayabiliyor. Bu para birimlerinin geleceğe dair değerlerinin hesaplanması ve alım satım anlaşmaları yapılmasını güçlendiriyor. Zaten hiç kimse güçlü rezerv paraları bırakıp aşırı oynak paralarla ticaret yapmak istemez. Bir diğer sorun merkez bankamız rezerv olarak Ruble, Yuan ve Riyal tutmak zorunda kalacak. Hadi bunu dolar rezervlerini azaltarak yaptı diyelim. Dolar ve Euro’nun yanında Yuan, Ruble ve Riyal’i de sürekli rezerv olarak tutmak zorunda kalacak. Hem maliyetler artacak hem finansal açıdan gelişmemiş bu ülkelerin para birimleriyle ilgili finansal enstrümanlar az olduğu için TCMB’nin müdahale gücü zayıflayacak. Yani özetle yerel para birimleriyle ticaret sadece seçim zamanları veya ABD ile gerilim zamanları ortaya atılan bir modelden ibaret. Gerçekte hiçbir karşılığı yok. Uygulanması sürdürülebilir bir model değil. AKP hükumetinin işler bozulunca bu tarz modelleri ısıtıp halkın önüne koyduğunu hepimiz biliyoruz. AKP her zaman olduğu gibi halkın milli duygularıyla oynamak için ekonomi de "Dolara karşı yerel para" masalını okumaktadır. Ben bu modelin sadece masal olduğunu ve dış ticarette ağırlıklı olarak uygulanamayacağını anlatmaya çalıştım. Takdiri yüce Türk milletine bırakıyorum. Esenlikler dilerim. Kaynaklar Rusya Merkez Bankası TUİK International Trade Centre T.C. Dışişleri Bakanlığı T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı EVDS Serhat Başkurt
NELER SÖYLENDİ?
@

DİĞER YAZILARI Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada-5 13-05-2020 23:57 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 4 26-04-2020 21:02 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3’ü Bir Arada 3 04-04-2020 22:38 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 2 30-03-2020 00:07 Türkiye'de Asli Kurucu İktidar Sorunu 29-03-2020 19:04 Roma, Veba ve Göçebeler 26-03-2020 20:05 Toplumların Ortak Düşmanı: Koronavirüs 26-03-2020 20:14 Benim Gözümden Muhsin Yazıcıoğlu 25-03-2020 20:30 Virüsler: 1 - İnsanlar: 0 25-03-2020 19:59 Evde Sıkılırken İzlenecek Filmler, 3'ü Bir Arada 25-03-2020 01:00 Nasıl Delirdik? 24-03-2020 23:08 Nasıl Hikaye Yazdım 23-03-2020 20:39 Koronavirüsün Gösterdiği Sosyoloji: Yeni Toplum 22-03-2020 19:57 Kamusal Sağlık ve Kamu Sağlığı 19-03-2020 20:58 Sosyal Medya Üzerine Kısa Bir Not 18-03-2020 20:37 Göçebe Köklerimiz 13-03-2020 20:00 Yeni Başlayan Esnaf Ahilik Sandığı Neler Getiriyor 12-03-2020 20:30 Evde(n) Çalışma Rehberi 12-03-2020 20:00 Fikirtepe Nasıl Dönüşür 11-03-2020 20:01 ‘Cezayirli Macron’ ve Göçmenler Sorunu 10-03-2020 20:00 Milliyetçilikte Güncel Tasnif 10-03-2020 20:31 Gulyabanilikte İyi Para Var 06-03-2020 20:39 Genç Kardeşim! 06-03-2020 20:24 Hitler'in Rüyası: Putin'in Yeni Anayasası 05-03-2020 20:03 Milliyetçilik ve Hilafet Meselesi 06-03-2020 20:02 Osmanlı'nın Son Döneminde Feminizm 04-03-2020 20:20 Bir AKP Masalı 04-03-2020 20:19 Kendo Nedir, Ne Öğretir 04-03-2020 20:09 Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? – 2 03-03-2020 19:58 Ana Faaliyet Konusu 03-03-2020 20:28 Irkçılık 01-03-2020 19:51 Türk Kimdir, Türk Tarihi Tezi Nedir 27-02-2020 20:02 Şirket Ortaklığı Olan Bağ-Kurluların Kucağındaki Bomba 2019/9 Sayılı Genelge 23-02-2020 21:29 Çalışanlar Açısından AGİ Günlük Artışları Derde Derman Olur Mu 23-02-2020 20:41 Ortağı Olduğu Şirketten Sigortalılık İptali Emeklileri de Vuruyor 21-02-2020 21:32 Suriyeli Sığınmacılar Krizinde Rusya'nın Rolü 21-02-2020 20:22 Türk-İslam Sentezi Mümkün Mü 20-02-2020 20:02 Havuçlu Pilav 19-02-2020 20:19 Onuncu Işık: Çevrecilik 19-02-2020 20:45 Ankara'da Ferfene Geleneği 19-02-2020 20:01 Türk Milliyetçiliğinin Sorunlarından Biri: Aman Ağzımızın Tadı Kaçmasın 17-02-2020 20:23 O Mu Ahlâk, Bu Mu Ahlâk 17-02-2020 20:13 Ahlâk Gerekli Mi 18-02-2020 21:06 Yeni Toplum Yeni İktidar 14-02-2020 10:18 Ozan Arif'i Anarken 12-02-2020 20:12 Bizi Kadınlar Kurtaracak 12-02-2020 20:28 Almanya'ya Göçün İlkleri Aslında Daha Eskiye Dayanır 11-02-2020 19:56 Lenin Alman Ajanı Mıydı 10-02-2020 20:24 Arktik Yeni Ortadoğu Olur mu? - 1 07-02-2020 20:03 Toplumsal Evrim ve Kapitalizmin Kâr Güdüsü 06-02-2020 20:15 Fitne Çıkarmayın 05-02-2020 20:02 Deneme Biçiminde Bir Üstopya: Dijital Hukuk 04-02-2020 20:27 AKP'nin Alanını Daraltmak 04-02-2020 19:59 Bir Kutsala Dokunmak: Nevzat Kösoğlu'na Dair 03-02-2020 19:59 Almanya'ya Göç Zamanı ve Sebepleri 03-02-2020 21:02 Her Hayat Ayrı Bir Tecrübedir 02-02-2020 21:14 "Celaliyim, Celalisin, Celali" 02-02-2020 20:13 Ankara'da Ünlü Heykeltıraş: Aslan Başpınar 02-02-2020 21:10 Ülkücü Kullanılmaz 30-01-2020 20:29 Türk Milliyetçiliği ve Anlamsız Tartışmalar 30-01-2020 20:00 Atatürk'ün Tarım Politikaları - Rize'de Çay Hasadı 30-01-2020 20:14 Ajan 29-01-2020 19:58 İbrahim Dülger'in Ardından -1- 28-01-2020 20:46 Elçibəydən Sonra 28-01-2020 20:17 Avrupa'daki Irkçılık 27-01-2020 19:59 Neden "Milliyetçi" Değilim 26-01-2020 21:02 Ankara'da Hocaların Hocası Sanatçı: Mustafa Ayaz 26-01-2020 20:55 Enver Altaylı Meselesi ve Türkeş Nosyonu 25-01-2020 20:25 Çar Putin Hükumeti Düşürdü 24-01-2020 19:53 Türk Milliyetçilerinin Pozitivizm ile İmtihanı 23-01-2020 19:58 İstanbulludan İntikam Projesi: Kanal İstanbul 20-01-2020 20:23 Ankara'da Bir Duayen Heykeltıraş Burhan Alkar 19-01-2020 20:01 Libya’nın Kalbi Moskova’da Attı 17-01-2020 19:59 Organize Toplum, Ekonomi ve Spor 16-01-2020 20:00 Dost Yüzün Gördükçe 15-01-2020 21:07 İranda baş verənlər kimlər üçünsə "yorğan davası", bizlər üçünsə, TÜRKÜN DAVASIDIR! 14-01-2020 20:34 "Türken Raus" Diyen Avrupalılardan Türkleri Ev Sahibi Kabul Eden Avrupalılara 13-01-2020 20:01 Bencilliği Nasıl Öğreneceğiz 15-01-2020 20:31 Başkent Ankara'da Yaşayan Sanatçılar 11-01-2020 20:15 Türkiye'de İş Sağlığı ve Güvenliğindeki Sorunlar 10-01-2020 21:00 2019’da Putin Rusların Gönlünü Kazanamadı 10-01-2020 20:31 Bizden Ne Çok Şey Çaldılar 09-01-2020 20:57 Kılık Kıyafet Devrimi ve Cumhuriyetin Sınıfsız Toplum Ütopyası 09-01-2020 20:33 Bu İşin Sırrı Ne 09-01-2020 20:45 Şamanizmi Güncelleme Girişimi Olarak Burhanizm veya Ak Din 08-01-2020 20:53 Hariçten Gazel 08-01-2020 21:01 “Milliyetçiliğin Altın Çağı” 08-01-2020 15:58 Fars Şovnizminin İslam Maskası 06-01-2020 21:03 Avrupa'daki Türklerin Her Dönem Başının Belası: Dolandırılmak 06-01-2020 19:59 Bozkırın Ortasında Bir Vaha: Ankara 05-01-2020 20:28 Bir Yemekhane Meselesi 02-01-2020 20:30 Türk Devrimleri; Harf Devrimi ve Ölçüler Kanunu 02-01-2020 20:00 Millî Devletin Yerini Şirketler Mi Aldı 02-01-2020 15:51 Mum Eğer Yanmırsa Yaşamır Demek 01-01-2020 20:00 Tarih Fetişizmi yahut Meçhul Okuyucuya Mektup 31-12-2019 20:36 Game Of Thrones'un Esin Kaynağı: Güllerin Savaşı 29-12-2019 21:09 AOÇ ve Mustafa Kemal'in Tarım Politikaları 26-12-2019 19:59 Layiqli Vətəndaş Olmaq Üçün İnsan Olmaq Gərəkdir 25-12-2019 19:59 Avrupa'da Milliyetçilik Anlayışı 24-12-2019 20:34 Ankara Efeleri 22-12-2019 20:26 Braveheart'tan Doğu Türkistan'a 21-12-2019 19:47 Doğu Akdeniz’in ‘Kalpgâh’ı: Kıbrıs 21-12-2019 19:47 Kençliyü ya da Han Yağması ve Mustafa Kemal Ekonomisi 19-12-2019 20:21 Bir veya Üç Yüz Kişi 18-12-2019 21:14 Dünden Bugüne Kimlikçi Siyaset Üzerine Düşünceler 18-12-2019 20:15 Türk-Rus Dostluğu(!) 16-12-2019 21:23 Davadan Döneni Vurun 16-12-2019 20:25 Kadın Mücadelesi Üzerine 17-12-2019 20:34 Ankara Türküsü "Misket" 15-12-2019 20:17 Avrupa'da Türk Varlığının Dünden Bugüne Neleri Değişti 14-12-2019 20:56 Türk Mitolojisinde Ayaz Ata Yoktur 14-12-2019 20:04 İdeologiya 13-12-2019 20:16 Rusya’nın Çekmecedeki Tabancası: Wagner 13-12-2019 20:17 Ankara Ahi Cumhuriyeti 12-12-2019 20:10 Siyasal İslam Hücreleri 12-12-2019 19:57 Ne Halklar Ne de Ümmetiz: Türk Milletiyiz 11-12-2019 20:25 Pelinsular, Sümeyyeler, Düşünceler 10-12-2019 20:01 Derelerle Süslü Bir Ankara Olmalı 08-12-2019 20:42 Doğu Akdeniz’de Çekilen Şah: Türkiye-Libya Mutabakatı 07-12-2019 20:16 Diktaya Açlık 07-12-2019 19:56 Elektronik Doğrudan Demokrasi 05-12-2019 21:04 3 Aralık Dünya Engelliler günü imiş, Adamlığımızdaki Engeller Hariç... 05-12-2019 21:19 Şiirimize Ne Oldu 04-12-2019 19:59 Avrupa Eski Avrupa Değil 04-12-2019 19:58 Biz Kimik, Məclis Onun Məclisidir 03-12-2019 20:23 Kadim Bir Türk Şehri Harput 01-12-2019 21:00 Türkçe ile Felsefe Yapamazsınız 01-12-2019 19:57 İspanya: Sürprizlerin Sürpriz Olmadığı Memleket 29-11-2019 19:08 Türkiye Evrensel Değerlere Bigane Kalarak Yönetilemez 29-11-2019 19:17 Don Kişot ve Günümüzün Yandaş Zekası 28-11-2019 21:02 Yeni Nesil Milliyetçiler Vatanı Nasıl Seviyor 23-11-2019 18:11 Müslüman Kardeşler 19-11-2019 18:25 Milliyetçilik Bir Egemenlik Meselesidir 15-11-2019 17:59 Suriyeliler Sorunu: İnsanlıkla Öfke Arasında Muhalefet 10-11-2019 18:05 Dede Korkut Aslında Homeros Mu? 09-11-2019 17:55 Atatürk Ezelî ve Ebedî Türk Dünyasının Sönmez Güneşi 09-11-2019 16:12 Gelecek Geliyor 07-11-2019 15:45 Sözde Ermeni Soykırımı 02-11-2019 20:09 Diriliş İçin Bir Milletin Ayağa Kalktığı Yerdir Sakarya 02-11-2019 20:24
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA