Kardeşim, ciğerlerin. Cumhuriyetçilik oku ciğerlerine saplanmış.
Cumhuriyet, bir bedenin tek başına değil, kalabalık akciğerlerin ortak ritmiyle açılıp kapanması. Bir fabrikanın sabahında İstiklâl Marşı'yla açılan kapı. Kaldırılan andımız. Bir öğrencinin kütüphanede sabahı ettiren masa lambası. Bir hâkimin hükmü duyururken kimseye eğmediği başı (Ara sahne. Koro fısıldıyor). Biz nerede tökezledik? Daha önce omuz omuza durmuştuk, nasıl ve ne zaman söyleyemem, ama hatırlıyorum. Sonra bir yerlerde sandığı tanrılaştırdık; gidiş, doğrultu ve yönsemelerin şiddetli akımıyla ikame edildi dirlik ve esenlik. Cumhuriyet, ekran ışığında soluduğumuz kısa cümlelere sıkıştı işte. Üç yüz altmış dört gün, üç yüz altmış üç gece. Neden böyle yaptık? Algoritma daha hızlı nefes verir, sabır istemez zaman akışları. Ama cumhuriyet, kardeşim, sabır ister. Şeffaflık ister. Kurum ister. Hakkını arayan işçinin dosyası etiketlerde değil, iş mahkemesinde yürür. Nefesini geri kazan. Kalabalıkta değil, kurumda var ol, bunu da söyledik. Sen kardeşim, cumhuriyetin kazanımlarına doğuştan sahip oldun. ama bunu fark ettin mi? Pazartesi ve cuma törenlerde saygı duruşun esaslı duruştu bilirim, ama erdemleri içselleştirdin mi? Tek lider tanıyıp demokrasiyi formaliteyle bir mi tuttun yoksa umudu sandıkta bile değil bavulunda mı aramaya başladın? Atatürk, cumhuriyeti gençlere emanet ettiğinde “Ey Türk gençliği! Birinci vazifen Türk istiklalini ve cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir,” diyordu. (Duvarlara yansıtılır bu cümle. yankı yankıyı kovalar). Ama bugün yapılan anketler gençlerin yüzde 70’ten fazlasının imkân bulursa yurtdışında yaşamak istediğini göstermiyor mu? Sen yüzde kaçın içindesin kardeşim, bir cevabın var mı? Senin için cumhuriyet, törenlerde eline bayrak verilip marş okutulan bir ritüel olarak mı kaldı? Her şeyini borçlu olduğun bu rejimin kıymetini bilmemek, onu dönüştürüp daha özgür ve adil hale getirmemek, başını eğdirmedi mi hiç? “Türk milletinin karakter ve adetlerine en uygun idare, cumhuriyet idaresidir” ne demek, düşünmedin mi? “Türk milleti” ne demek, bilmedin mi? Kalabalık akciğerlerin ortak ritmiyle açılıp kapanan cumhuriyetin bitmeyen nefesindeki sonsuz hava istencinde bazı kanserli kara ciğerler bizim de nefesimizi kesti, bu ciğerler kimin ciğerleriydi, görmedin mi?
Kardeşim, bacakların. Milliyetçilik oku seni sakat bırakmış.
Bir yürüyüş. Kuliste stadyum uğultusu, pres makinelerinin metal şakırtısı, sınır kapısında nöbet değişimi. Kemikler sahneye tek tek girer: Uyluk, kaval, incik. Hepsi birlikte bir milletin yürüyüşünü taklit eder. Türk milletinin. Bacakların, kardeşim. Yürüyüşün. Milliyetçilik, nereden geldik sorusunun değil, nereye gidiyoruz sorusunun cevabıdır. Sınır kapısındaki nöbetle ölçülür. Olimpiyat pistindeki adımla. Levha presinde titreyen Türk çeliğinin sesiyle. Marşı yüksek söyledik. Üretimi kısmadan kıstık. Stadyumda selfie çektik, Sanayide vardiya düştü. Türkçülüğü slogana indirdik, tedarik zincirini millîleştirmeyi erteledik. Daha önce Türk milletinin sembolü olan bozkurtun gölgesinde hepimiz omuz omuza duruyorduk, bunu da hatırlıyorum. Sonra bir yerlerde bozkurtu ilginç bir narko-terör örgütüne kaybetmiş bulunduk. Nasıl kaptırdık bilmiyorum ama sen de bozkurtun onuru için mücadele etmedin kardeşim. Neden böyle yaptın? Çünkü gurur hızlı. Üretim yavaş. Ama millet, sürdürülebilirliğin toplamıdır. Adımlarını ekonominin gerçek zeminine bas. Bacağını slogan değil, bant hattı güçlendirir. Kardeşim ve milliyetçilik. gelelim sana. Sen ne anlıyorsun milliyetçilikten? Atatürk ne demişti? “Kürtlük, Çerkezlik, Lazlık ve hatta Boşnaklık fikri propaganda edilmek istenmiş vatandaşlarımız vardır. Fakat geçmişin istibdat dönemlerinin ürünü olan bu yanlış adlandırmalar, düşman aleti gerici, beyinsizden başka hiçbir millet bireyi üzerinde üzüntüden başka bir etki yapmamıştır.” Peki sen neden burada anılan ipe sapa gelmez fikirleri muhatap alıyorsun? Atatürk tarafından gerici ve beyinsiz olarak adlandırılmış olmaktan da mı utanmıyorsun? Milliyetçilik seni dünyadan yalıtmayı değil, tam tersine dünyayla rekabet edebilecek güçlü bir ulusun ferdi yapmayı hedefler. Kardeşim, özünde sen de Türksün. Türklerin iyiliğinden, yükselmesinden başka ne isteyebilirsin? Öyleyse Türk olmadığını iddia etmeyenlerle ortak ülkende beraber yaşama iradesine tutun. Milliyetçilik, yalnızca sevmek değil; eleştirebilmek, hataları düzeltmek, asla vazgeçmemektir. Unutma: Türk gençliğinin görevi, emperyalizm çağında milli benliğine sahip çıkarken, bütün mazlum milletlere örnek olacak bir duruş sergilemektir. İçindeki cevheri hatırla. Sen ailemizin parçasısın. Aileni sahipsiz bırakma.
Kardeşim, kalbin! Orada bir halk kendi okuyla vurulmuş.
Kalp, kardeşim. Dolaşım. Halkçılık, tek bir sınıfa yaranmak değil; herkesin damarına kan ulaştırmaktır. Köy okulunun sobasıyla şehir hastanesinin servis kapısı arasında aynı ısının, aynı kanın dolaşmasıdır, Altaylar'dan Tuna’ya. Biz neyi, nerede kaybettik? Halkın sesini değil, halk düşmanlarının sesini dinledik. Kısa videoların telaşı içinde uzun kuyruğun sabrını unuttuk. Mahalle bakkalının veresiye defteri kapandı, ekran halkçılığı açıldı. Deprem günlerinde bir araya geldik, normal günlerin dağınıklığında yeniden dağıldık. Neden böyle yaptık? Çünkü görünürlük, somut çizgilerden daha çekici geldi. Ama halkçılık görünürlük değil, erişimdir. Kalbini hayırseverliğin romantizmine değil, kamusal hizmetin soğuk verimliliğine bağla. Eşitlik bağışla değil, bütçeyle kurulur. Kardeşim ve halkçılık. Belki de sana en uzak gelen kavram budur. Sana eski moda gelebilir. Ama sen de bir halkın parçasısın: İş bulamayan genç mühendis, atanamayan öğretmen, asgari ücrete talim işçi… Hepsi bu topluma dâhil. Sor kendine: Hâlinden memnun musun? Adil bir düzende mi yaşıyorsun? Eğer cevabın hayırsa, sen de bilinçsiz bir halkçılık arayışındasın. Uzun bıçaklar gecesinde boşuna katledilmedik. Torpil-adam kayırma-gelir eşitsizliği-konut fiyatları-geçim derdi: Bunların hepsi halk için ve halkla beraber çözülmesi gereken meselelerdir. Ama sen kardeşim çözümü çoğunlukla bireysel kurtuluşta aradın: Daha iyi bir özel sektör işi kapmak, yurtdışına kapağı atmak, para kazanmak… Kolektif refleks zayıf. Çünkü bu düzenin değişeceğine inancınız kalmadı. Halkçılık ilkesi burada devreye girmeli. Kardeşim, sen ve senin gibiler birleşmezse kim yapacak? Şimdi senin geleceğine kim sahip çıkıyor? (Ara koro: “Kurtuluş yok tek başına, ya hep beraber ya hiçbirimiz”) Geçmişte sizin yaşınızda gençler sendika kurdu, meydanlara çıktı. Bugün sendikaların neredeyse tamamını etnik terör ele geçirdiyse, halkçılık bilincinden yoksunuz. Kardeşim, eğer bir yerde torun-torba bir zümre ülkenin zenginliğini, makamlarını parselliyorsa, bil ki halkçılık ölmüştür. Günümüzde bunu yapan yine etnik terör çevresinde birleşenlerdir. O hâlde sen bu düzeni reddet. Hakkını ara. Köyde çiftçi baban ürününün para etmemesinden yakınıyorsa, kentte beyaz yakalı ablan kira ödeyemiyorsa, bu senin de derdindir. Türk halkçılığını büyütmek gerek. Yeter ki kendi gücümüzün farkına varalım. Sen de kalbindeki oku yavaşça çıkar kardeşim, her kalp artık tek tek değil birlikte atsın.
Kardeşim, sırtından vurmuşlar. Ama omurgan devlet gibi, dimdik.
Anadolu’da bir omurga maketi, koca sütunlar gibi. Her ışıkta gövde dikleşir. Fonda pres makinelerinin uğultusu, demiryolu raylarının metalik sesi. Arada bir bürokrasi daktilosu tıkırdar, sonra susar. Omurganın içinden bir ses çıkar: “Dik dur”. Omurga, kardeşim. Dik duruş. Devletçilik, memurluk değil; makinenin hakkını vermek, planın hesabını tutmaktır. Kalkınma ajansının sayfası değil, atölyenin ısısıdır. Ama biz bir yerde yumuşakçalara öykündük, anımsıyorum. Devletçiliği hantallığa tercüme ettik. Stratejik sektörleri “bir gün bakarız” diye öteledik. Veri merkezini ithal enerjiye, savunma yazılımını dış lisansa bağladık. Tedarikte yerli payı düşünce, vitrinde afiş büyüttük. Petrol ve doğalgaz yerine keçe çadırların hülyasında Moğol kızlarını düşünürsek olacak olan buydu, aferin. Neden böyle yaptık? Çünkü kolay para kısa vadeyi sever. Ama omurga kısa vadeyle yürümez, gördük. Kardeşim, planı öğren. Enerji karmasından yarı iletkenlere, demiryolundan nükleere. Devletçilik zaman ufkudur. Dönüşümü bürokraside değil, üretim matrisinde arayacaksın. Biliyorum, belki gündelik hayatında bu kavram hiç yok. Belki devleti yalnızca omuzlarından basıp seni toprağa çeken, tahakküm ve fantezi ağında kendini yeniden tanımlayan bir ideolojik aygıt olarak görüyorsun. Ama bırak şimdi bunları, kaç yere özgeçmiş gönderdiğinin hesabını yap. Devletçilik olsaydı, belki adı Tekel olan Tekel’in, Telekom’un, şeker fabrikalarının özelleştirilmesinden, atalarımızın fabrikalarının satılmasından pişman olmazdık. Bir ipucu vereyim: Bunlar kalabalık akciğerlerin ortak ritmiyle açılıp kapanan cumhuriyetin bitmeyen nefesindeki sonsuz hava istencinde Türklerin nefesini kesen kanserli kara ciğerlerin sahipleri elleriyle yapılan işlerdi! Ama kardeşim sen de “devlet ne yaparsa kötü yapar” diye düşündün, çünkü bir özelleştirme tarihiyle büyüdün. Ama sonra ne oldu? Özel sektör kazandı, sen yurttaş değil müşteri oldun. Devlet okulu, yurdu yetmeyince özel yurda fahiş para ödedin; devlet kadrosu daralınca özel sektörde üç kuruşa köle oldun. Atatürk’ün devletçiliğinin özü hâlâ geçerli: “Kesin zaruret olmadıkça piyasaya karışılmaz; ama hiçbir piyasa da başıboş değildir". Piyasa vicdansız bırakılırsa ezilen sensin. bugün ev kiraları uçtu diye feryat ediyorsan, bil ki devlet frene basmazsa piyasa seni ezecek. İşte devletçilik, gerektiğinde toplumu korumaktır. Bunun bir diğer suçlusu da Türk yurdundaki taşınmazların Türk olmayanlara satılması. Aslında bunun da önüne bir engel koymak gerekir. Sana düşen, devleti ganimet kapısı gibi gören anlayışa karşı çıkmak. İhaleleri yandaşa dağıtan, kamunun malını peşkeş çeken zihniyet gerçek devletçilik değildir. Gerçek devletçilik, “yurdumun tüyü bitmemiş yetiminin hakkını yedirmemek”tir. Ülkeyi de, partiyi de, ehil olmayan halk ve devlet düşmanlarına bırakma. Onlar tarla fareleri, sen tarlanın sahibisin. Omurga sahnede dik durur, metalik ses kesilir, sessizlik kalır. Kardeşim sen de omurgana saplanan oku elinle bir daha yokla.
Kardeşim, beynin! Laiklik oku beynine saplandı.
Işık sahneyi bir laboratuvar gibi aydınlatır; masada cam tüpler, kara tahtada formüller, köşede mihrap gölgesi. Ses: bir beyin atımı, elektriksel kıvılcım. Perdede “denge” yazısı. Beyin, kardeşim. Düzen. Laiklik, inancı özgür kılan, siyaseti serin tutan sistemsel denge. Bir üniversitenin araştırma yönergesi. Bir dersin müfredatı. Bir yurdun kapısındaki güvenlik protokolü. Biz nerede tersine yürüdük? Laikliği ya kavgaya çevirdik ya göstermeliğe. Tarikat yurdu skandalları konuşulurken insanların gözlerindeki ışıltıda bir dedikodu ve siyasi kavga heyecanı gördük ama bağımsız denetim mekanizmaları kurulmadı. Eğitimde bilimsel ölçütler konuşulacakken, simgeler konuşturuldu. Zorunlu din kültürü dersi kaldırılacağı yerde Alevilik ve diğer dinlere ilişkin konular ihdas edildi. Neden böyle yapıldı? Çünkü simge tartışması kolay, kurum tasarımı zordur. Kardeşim, beyin ısıyı sevmez. Ama laiklik serin bir akıl: Ölçü, standart, denetim. inancı koruyan da, devleti koruyan da budur. Laiklik önemli. Belki senin için en güncel, en çetrefilli konu bu. Mutlaka bir yerde yüzleşmişsindir. Dindar ve kindar olmasa da dinsiz ve kindar çok Türk dostun var, onlarla büyüdün, en çok onlara benzedin. Peki laiklik senin için ne? Yanlış bilme: laiklik eski bir yasak değil. Laiklik senin özgürlüğünün teminatı: İnanma özgürlüğün de, inanmama özgürlüğün de, pozitif ve negatif boyutlarıyla. Belki Müslümansın, istediğini ol. Ama ne olursa olsun laikliği savun. Bu, dine düşmanlık değil; tam tersine, senin de dinini özgürce, kimse tarafından sömürülmeden yaşayabilmenin teminatı. İki uçlu uçurum. Oysa hayat gri. Laiklik tam da bu gri alanın sigortası işte. Laiklik hem inancının hem inançsızlığının güvencesi. Gözünü açık tut. Din adına siyaset yapanlara karşı uyanık ol. Allah ile kul arasına kim girmeye kalkarsa bil ki orada menfaat vardır. Atatürk bunu zamanında görmüştü, şimdiyse sorumluluk sende: Ya bu mirası koruyacaksın, ya da geri gelecek ortaçağ karanlığı.
Kardeşim, avuçlarında çarmıh izi. Devrimcilik delip geçmiş.
Ellerin, kardeşim. İşin. Devrimcilik, nostaljinin duvarında çerçeve değil; tornanın üstünde talaştır. "Start-up" sunumunda vaat değil; üretim çizelgesinde teslimattır. Devrimcilik iki avucunun ortasını delip geçmiş, bakışımlı birer delik açmış. Bir şeyin yokluğu da bir varlıktır fakat. O ellerini göğe kaldırır şekilde bozkurt yapsaydın o ok delmezdi avuçlarını. Devrim Türk'e oğuldur, kendi babasını tanırdı. Buradaki suç senin kardeşim. Bilmeliydin ki sosyalist devrim ancak sağ kanat milliyetçiliğiyle birleştiğinde soylu bir anlam ifade eder. bilmemek ayıp değil, öğrenmemek ayıp. Ama biz de çok hata yaptık. Yıldönümlerinde mükemmel video montajları yaptık ama yeni bir kamu teknolojisi standardı koyamadık. Postmodern söylemle “büyük anlatı bitti” dedik, büyük anlatının bitişinin yeni bir anlatı türetmesine izin verdik. Neden böyle yaptık? Çünkü laf da eylemden ucuz. Kardeşim, elinle yaz. Yeni bir tebliğ. Yeni bir yerli kütüphane. Yeni bir manifesto. Devrimcilik somut çıktıdır. Belki “devrim” kelimesi sana sol örgütlerden ibaret soysuz bir romantizm gibi geliyor. Belki de kaos, barikat, molotof hayali kuruyorsun. Ama devrim evvela zihinlerde başlar. Sen bir yanlışı görüp “böyle gitmez” dediğinde, içinden küçük bir devrimci konuşur. Bana destek olduğunda indi kardeşim en büyük devrim. Düşün: Teknolojiyle yaşıyorsun, algoritmanın çocuğusun. Ancak Türk yurdunda bu algoritmayı yine etnik terör yönetiyor. Sen bu düzene kafa tutuyorsun bana destek olduğunda, bu da nereden baksan devrimci bir eylem. Beni korumakla aynı zamanda yarın bir gün birimizin sırf din, dil, düşünce farkından kaynaklanan nefretle akıl almaz iftiralara uğramaması için, güvenli bir toplumun geleceği için çalışmış oluyorsun. Atatürk senin yaşında “vatan elden gidiyor” demişti kardeşim. Bugün belki istilacı ordular yok ama sosyal medyadaki etnik terör, sürekli birilerini teşhir edip duranlar, Türk düşmanlarından aldığı fonlarla bizleri hedef gösterip zarar vermeye çalışanlar var. İşte buna karşı senin de savaş vermen gerek. Okulda ezberci eğitime isyan ediyorsun ya, işte o an devrim tohumu serpiyorsun. bazı akranların “Boşver, bunları ciddiye alma, işine bak” diyor. bu teslimiyet. Devrimci ruha aykırı. Herkes kaçarsa meydan bunlara kalacaktır. Bir avuç inanmış insan bile tarihi çevirdi. Şimdi senin muhareben fabrikada, laboratuvarda, kürsüde, meydanda. ha, tabii bir de sosyal medyada. Belki sen bir buluş yapacaksın belki de bir şiir yazacaksın. Bunların hepsi devrimci ihtimal. Çevrende yanlış ne varsa, iyileştirmek için kolları sıva. İnkılapçı gençlik budur: Sürekli “daha ilerisi, daha iyisi” diyen. Gazi Mustafa Kemal’in sana bıraktığı üçlü: Fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür. Fonda bir torna makinesinin ritmiyle birleşen kalp atışı. Sahne: Ellerin, yağlı, ışığa kaldırılmış…
Kardeşim, yedinci ok!
