M. Bahadırhan Dinçaslan
Giriş Tarihi : 20-04-2021 22:51
Güncelleme : 20-04-2021 23:35

Faydalı Kilisenin Papazından Mitoloji Kitapları Seçkisi

Kitap önermem yahut seçmem istendiğinde hep duraksarım. Evvela bu ciddi iştir, sonra, okuduğum kitaplarda kendimce hatalar, yanlışlar görüyorum yahut yazarın her dediğine katılmıyorum. Ya önerdiğim kitaptan hiç istemediğim bir sonuç elde eder de, yanlış bulduğum fikrin/tespitin yayılmasına vesile olursam? Özellikle genç arkadaşlar öneri istediğinde epey uzun bir süredir yıllar önce yaptığım bir derlemeyi yolluyordum. Fakat talep devam ediyor; üstelik insanların filtre vazifesini üstlenmemi istemesi onurlandırıcı bir şey. O yüzden yeni bir seçki yapmaya karar verdim, fakat bu defa daha özelleştirilmiş -ve aslında zararsız, kaygısız- bir alandaki kitapları derleyeceğim. Daha önce yaptığım makale ve ressam seçkilerinde olduğu gibi, (burayı ve burayı tıklayabilirsiniz) her kitap için birkaç cümle yorum koyacağım.

1. Mitoloji – Ernest Granger

Aslında seçkideki diğer kitapları düşününce bu onlar arasında hacmiyle, içeriğiyle, orijinalliğiyle epey iddiasız kalıyor. Yine de mitolojiye dair ilk okuduğum kitap(çık)tı. Vaktiyle Nurullah Ataç çevirmiş, sonraları yeniden basılmış. Hasan Ali Yücel döneminde çevrilen ve lise öğrencilerine yönelik kitaplardan biri… Eskiden cumhuriyetin böyle dertleri vardı, artık yok; bunu anmak için listeye koydum.

2. Bulfinch Mitolojisi – Thomas Bulfinch

Divan şiiri okuyacaksanız, mesela, Tarih-i Taberi’yi okumuş olmanız gerekir. (Aslında Tarih-i Taberi de bu seçkiye girecekti ama ikinci cildin ortalarından sonra İslam tarihi kitabına dönüşüyor.) Zira divan şiiri baştanbaşa telmihtir, “Sihr u efsun ile doluptur derunun ey kalem / Zülfi Harut’un demek mümkin ki nâl olmuş sana” ifadesini anlamak için Harut ve Marut kıssasını bilmeniz icap eder. Bu kıssaların en geniş ve en eski derlemesi Taberi’nin eseridir demek yanlış olmaz. İşte Bulfinch’in yaptığı da bu; bir tür “Batı Kanonu” ortaya koymuş. 19. Yüzyılda bilindiği kadarıyla klasik (Greko-Romen) mitolojiyi ve hem İngiliz, hem Fransız eski edebiyatını beslemiş olan Arthur anlatılarını kendi notlarıyla derlemiş. Epey hacimli bir eser; vaktiyle bana hediye eden, dijital versiyonunu okuduğum birçok kitabın kütüphanemde fiziken bulunmasının vesilesi Oğuzhan Murat Öztürk’ü de burada sevgiyle anayım. Hülasa, eğer Batı edebiyatını anlamak istiyorsanız, bu edebiyatın başlıca referans alanı olan mitolojiyi bilimsel değil, edebi haliyle anlamanız lazımdır ve birincil kaynağınız bu kitaptır.

3. Tarihte ve Bugün Şamanizm – Abdülkadir İnan

Eski Türk dinine dair çokça kaynak var, bunların hepsini sırf seçkide yer almış olsunlar diye paylaşmayacağım. Ögel’in çalışmaları eleştirilse de görmezden gelinemez, Eliade’ın çokça, Roux’nun dar ama nitelikli çalışmaları da var elbet. Fakat içlerinde en ufuk açıcı bulduğum -ve en çok referans verdiğim- kitap bu kitaptır. Okuduktan sonra İnan’ın aynı zamanda Türkistan istiklali için verdiği mücadeleyi de irdeleyiniz.

4. Klasik Mitoloji – Barry Powell

Bulfinch edebi ve “eski usul” bir derlemeydi, Klasik Mitoloji daha bilimsel ve aynı maksada hizmet ediyor: Batı edebiyatının referans düzlemi olan Greko-Romen mitolojisini anlamak. Hem anlatılar irdeleniyor -hem de kısa olsa da enfes Tolkien incelemesi gibi- mitolojinin biçimsel ve işlevsel özellikleri de aktarılıyor.

5. Masalın Biçimbilimi – Vladimir Propp

Karşılaştırmalı Mitoloji: Tolkien Ne Yaptı kitabım aceleye geldi; yazılarımın derlenip birleştirilmesinden ibaretti. Ancak kitaptaki görüşü hala önemsiyorum: Mitolojilerin evrensel özellikleri vardır ve bu özelliklerin kök nedenleri evrimimizde saklıdır. Bu görüş yalnızca bana ait değil elbette, Propp derlediği ve okuduğu masallar arasındaki biçimsel -ve işlevsel- benzerlikleri fark edip bunu ilk defa teorileştiren insanlardan.

6. İlkeselliğe Veda – Çok Tanrıcılığa Övgü

Bu bir “mitoloji” kitabı değil, mitolojiden beslenerek kuram geliştiren bir felsefe kitabı. Marquard çok az eserini okuyabildiğim halde (bir kitap ve birkaç makale) beni çok etkilemiş bir düşünür, kitabını da mitolojinin yalnızca geçmişte kalmış birtakım inanışları irdeleyen bir uğraş alanı olmadığını göstermek için seçkiye aldım. Türkçesi var, Morpa Kültür Yayınlarından 2004’te çıkmış; fakat çevirmen metni berbat etmiş. Çok tanrıcı düşünce sisteminin çok anlatılı bir dünyayı mümkün kıldığı teziyle ortaya çıkıyor, benzerini biraz başka zaviyeden “Medeniyet Tartışmaları” kitabındaki makalemde ben de önerdim.

7. Why Do People Sing – Joseph Jordania

Mitoloji şiirle ve şarkıyla aktarılır; Homerik destancıyla Kırgız Manasçının bu bakımdan aynı olması tesadüf değildir. Jordania mitoloji alanına doğrudan girmese de şarkı söylemenin evrimsel sebeplerine değiniyor, müziğin insanın sosyal evrimindeki işlevini irdeliyor. Bu bakımdan aslında mitolojiyi ele alıyor, bu yüzden mitoloji kitapları seçkisine girdi.

8. Dignity – Remy Debes

Yine bir felsefe kitabı: Tarih boyunca “Vakar” kavramını ele alan bu Oxford kitabı, Remy Debes’in editörlüğünde bir dizi yazarın makalelerinden oluşuyor. Fakat tabii olarak mitolojiden başlıyor, hatta kitabın kısm-ı küllisi mitolojideki vakar kavramıyla ilgili. Klasik mitolojiden Semitik mitolojilere “dignity” kavramının serüvenini ve karşılaştırmasını okurken, mitoloji bilmenin edebiyat haricinde de gerekli olduğu iddiamda haklı olduğumu göreceğinizi düşünüyorum, ilginç bir örnek olarak seçkiye girdi.

9. The Syro-Aramaic Reading of the Koran - Christoph Luxenberg

Türkçeye çevrildi mi bilmiyorum, Almancadan İngilizceye çevirisini okuma fırsatım oldu. Sami dinler ve Semitik mitoloji ilişkisini irdelemeye başlarken ilk okumanız gereken kitap; önce Sami dinlerdeki metinlerin birbirleriyle ilişkisini anlamak gerekiyor. Kitaba dair eleştiriler varsa da, yazı dili olma özelliğini çok sonraları kazanmış olan Arapça bir metni ele alırken dönemin yazı ve yüksek kültür dilini gündeme almak gerektiği mesajını çok iyi veriyor. Yazı dili kesinlikle kültürden aktarım da yapar; böyle aktarımlar varsa, müteselsil olarak Yahudi çok-tanrıcılığından izlere kadar çıkabiliriz.

10. No Other Gods: Emergent Monotheism in Israel – Robert Karl Gnuse

Üstteki kitaptan hemen sonra okunmalı: Tek tanrıcılık nasıl doğdu? Gnuse metinlerdeki anlatıları gerçek kabul ederek değil, bilim ışığında İbrani (dolayısıyla Sami) geleneği irdeliyor ve çok tanrıcı Kenan Diyarı sakinlerinin nasıl tek tanrıcılığa evrildiğini -ve evrilmeye devam ettiğini- kısa ancak oldukça akıcı bir kitapta anlatıyor. İnternette dijital versiyonunu bulmak mümkün.

11. The Early History of God: Yahweh and Other Deities in Ancient Israel – Mark Smith

Sami Mitolojiyi bu kitapla bitiriyoruz: Eski İbrani çok tanrıcılığını ve Yahudiliğin ilk örgütlü ve “transandantal” tektanrıcı din olarak evrimini efradını cami ağyarını mani bir usulde anlatan kitabı bütün Sami dinleri anlamak için okuyunuz. İnsan düşünmeden edemiyor; eski Sami kültürünün dilinde Tanrı(lar)ın eli, ayağı, kolu, gözü vardı. Diğer mitolojilerde olduğu gibi karşımıza çıkan antropomorfik tasvirler, transandantal tanrı inancına geçildiğinde (Yahudilik-Hıristiyanlık-İslam) metinlerde yer almaya devam etti. Bu üçlü arasında evrimin son halkası kabul edeceğimiz İslam, transandantallikte de en ileri din olmasına rağmen, metinde tanrının gözünden, elinden bahsetmeden edemiyor. Bunlar müteşabih kabul ediliyor, tanrının “istiva etmesi” gibi meseleler bizzat mezhep imamlarınca “sakıncalı” kabul edilip rafa kaldırılıyor; bütün bunların -ve Samed gibi sözcüklerin- nedenini anlamak için bu dinlerin mitolojik köklerine inmek gerekiyor.

12. Theories of Mythology – Eric Csapo

Şimdiye kadar çok “detay” kitapları ele aldık, bir adet de etraflı kitap lazımdı. Csapo mitolojiyi ele alırken takip edilen kuramları, mitoloji yorumlarını etraflıca derlemiş; bütün bu nazariyelere hakim olmanız, söz gelimi “İskandinav Mitolojisi Tanrıları” başlıklı bir kitap okuduğunuzda yalnızca hikaye okumamış olmanızı sağlar.

13. Jung on Mythology – Robert Segal

Şahsen mitolojiyi irdelerken en çok faydalandığım isimlerden biri Jung’dur. Segal, Jung’un mitolojiye dair yazı ve görüşlerini derlemiş; mitolojik benzerlikler her zaman difüzyonla açıklanmaz, insanoğlunun “fıtri” olarak paylaştığı düşünce tarzı, çok başka zaman dilimlerinde ve coğrafyalarda aynı anlatıların doğmasına sebep olabilir.

14. Mit ve Destan – Georges Dumezil

Yaşam tarzı ve mitoloji arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışırken mutlaka Dumezil’e denk geleceksiniz ve her ne kadar tartışmalı tespitleri olsa da, Hint-Avrupa coğrafyasının tamamındaki mitlerin benzerlik ve işlevlerini açıklarken ondan faydalanmak zorunda kalacaksınız.

15. In Search of the Indo-Europeans: Language, Archeology and Myth – James Mallory

Bu bir seçki, o yüzden “Mısır Mitolojisi”, “İskandinav Mitolojisi” gibi bir ulusun mitolojisine dair tanrıları, anlatıları vs. içeren kitapları koymamayı uygun gördüm. Bu kitapları elinize aldığınızda idrakinizi güçlendirecek ve ufkunuzu açacak nazariyeleri barındıran kitapları koymak daha doğruydu. Son olarak Mallory’nin yalnız mitoloji alanında değil, birçok alanda “Batı”nın köklerini anlamanızı sağlayacak eserini koyuyorum. Dumezil ile tevhid ediniz, tadını çıkarınız.


M. Bahadırhan Dinçaslan

NELER SÖYLENDİ?
@
M. Bahadırhan Dinçaslan

M. Bahadırhan Dinçaslan

DİĞER YAZILARI TamgaTürk'ün Kısa Öyküsü 20-10-2021 11:25 Aydınlanma'nın Fosseptiği 10-10-2021 13:51 Alp Er Tunga'nın Mezarını Bulmak ya da Bulamamak 05-10-2021 12:12 Senin Fikrinin Ne Önemi Var Vasat Herif yahut Ajdar Problemi 30-09-2021 12:33 Post-AKP Dönemine Milliyetçiliği Hazırlamak - II 29-09-2021 11:25 Post-AKP Dönemine Milliyetçiliği Hazırlamak 26-09-2021 11:23 Türk Milliyetçiliğinin Sahipliği Kavgası: Hudutsuz Namussuzlar 05-09-2021 13:39 Bir Komplo Teorisi: LGBT Kampanyasının Ekonomisi 27-08-2021 11:58 Afgan Anayasası Nasıl İflas Etti? 16-08-2021 14:24 Taş Kesilmek: Bir Savruk Hasbıhal 09-08-2021 11:05 Türk Milliyetçiliğinin 7 Temel Meselesi 27-07-2021 12:04 Derin Devlet Meselesine Farklı Bir Bakış 16-07-2021 11:39 Şort Giydi Diye Ağlatılan Kız ve Davarlar 06-07-2021 13:27 Türk Aile Yapısı ve Anonimleştiren Cemaat 02-07-2021 14:31 Sokakta Köpek Olmaması Gerektiğini Bilallere Anlatmak 30-06-2021 19:13 Kutsallar ve Domuzlar: İslamcılığın Sekülerleşmesi 28-06-2021 11:29 Milli Şairimiz Kimdir? 21-06-2021 23:38 Sen Hiç Milliyetçiye Benzemiyorsun 09-06-2021 20:48 Yakın Dosta Kredi Çekmek: Yalnızlar Ülkesi Türkiye 07-06-2021 01:25 Batı’yı Aydınlatmak: Yeliz’in Dedesi ve Erbaş’ın Zırvaları 04-06-2021 12:23 Faydalı Kilisenin Papazından 7 Ölümsüz Oyun Önerisi 24-05-2021 14:37 Sorusuz Bir Toplum: Kadim Cevaplarla Yetinmek 23-05-2021 14:30 Muhaliflerin Ümidini Baltalamak – Bir Seküler Günah 11-05-2021 12:38 Neden Milliyetçiyiz – Bir Nutuk Taslağı 02-05-2021 16:10 Türk Usulü İslam Arayışına Dair Birkaç Not 29-04-2021 01:31 Faydalı Kilisenin Papazından Mitoloji Kitapları Seçkisi 20-04-2021 22:51 12 Nisan Şakası(!) ve Mizah Üzerine 12-04-2021 21:49 Türk Esirlerine Yardım Eden Bir Uygur'un Düşündürdükleri 04-04-2021 23:44 İbne LGBT Olunca 29-03-2021 16:53 Milliyetçi Siyasetin Geleceği: Özdağ ve Kuracağı Parti 21-03-2021 00:01 Büyük Adam Yaratamamak: Neden Bu Haldeyiz? 12-03-2021 15:32 Azgın Milliyetçilik: İnfial Yaratan Şiddet Olayları ve Milliyetçilik İlişkisi 07-03-2021 14:34 Eyam’dan Eyyamcılığa: Salgın Tedbirlerinin Bitmesi Gerekliliğine Dair 05-03-2021 12:43 Trrrummm Tiki Tak - Makinalaşmak: İnternet Çağının Hafızasız Yığınları 28-02-2021 19:39 Bir Kitap Nasıl Basılıyor? 19-02-2021 20:55 Şeriatçılar Ay'a Gidebilir mi? 15-02-2021 14:26 Samimi İslamcılar ve Yapmacık Muhalifler: Bir Eleştiri Yazısı 11-02-2021 14:12 Boğaziçi Olayları ve Makul Vatandaş: Ya-Ya Kamplarına Mecbur Muyuz? 08-02-2021 02:51 Bir Polis Yazısı 03-02-2021 22:49 Turan Hayal Midir - II 24-01-2021 23:53 Qanon: Bir Siber-Kültün Portresi 22-01-2021 01:39 Şimşirgil'in Cevabına Cevap 17-01-2021 15:39 Sosyal Medya: İnternetin Poposunun Rengi 10-01-2021 16:40 ABD'den Türkiye'ye İki Kamplı Siyaset 08-01-2021 11:37 Sümüklü Sıpalar ve Medya Sansürü 06-01-2021 16:33 Teröristsin Teröristim Terörist 05-01-2021 21:03 Nazım Dişe Dokunur mu IV: Şiir İnsanların Umrundayken 28-12-2020 10:37 Bayburt’un Acı Serencamı – Türk Kültüründe İçkinin Yeri ve Önemi 23-12-2020 21:23 Türk Milliyetçiliği Gözünden Mevlana 22-12-2020 11:10 Kuzgun - The Raven 20-12-2020 02:56 7 Güzel Ressam 13-12-2020 01:14 Türk Edebiyatı mı Türkçe Edebiyat mı? 10-12-2020 15:20 Türk Milliyetçileri Kime Oy Verecek? 09-12-2020 13:06 Nazım Dişe Dokunur mu III: Bohemya’dan Bürokrasiye 09-12-2020 00:47 Nazım Dişe Dokunur mu II: Alt-Kültürün İçyüzü 06-12-2020 18:55 Nazım Dişe Dokunur mu I: Şiir Nasıl Gözden Düştü? 05-12-2020 15:31 Mustafa Öztürk'le Dayanışma: Rafızi Olma Hürriyeti 03-12-2020 16:20 Etimoloji: Mihrap, Feriştah, Kalak, Gerekmek 27-11-2020 12:37 CHP’den Atsız Parkı yahut Alevilik Ali’yi Sevmekse Biz de Aleviyiz 19-11-2020 15:34 İyi Şiir Üzerine 17-11-2020 15:51 Batı'ya Ağıt 15-11-2020 23:01 Azerbaycan Sahada Kazandı – Masada Kaybetti – mi? 11-11-2020 13:42 Onlar Kalabalık, Biz Yükseğiz - II 09-11-2020 13:32 Karabağ'dan Turancılık Dersleri 08-11-2020 18:46 Onlar Kalabalık, Biz Yükseğiz - I 04-11-2020 21:17 Eşit Değiliz: Demokrasi ve Alt-İnsana Dair 02-11-2020 14:29 İfade Özgürlüğü: Karikatür Çizme Hürriyetine Dair 27-10-2020 15:08 Alt-İnsanın Müziği: Rap 23-10-2020 12:38 Türk Milliyetçilerini Bekleyen Kavga 18-10-2020 23:58 Anayasa Mahkemesi Tartışmasından Kadir Şeker’e: Devlet Kabadayılığı 14-10-2020 12:36 Etkili Hitabet Sözlüğü IV – Türkçenin Sırları 09-10-2020 11:53 Türk’ü Teoriye Hapsetmek 06-10-2020 13:55 Türk Milliyetçileri Neden Dağınık 29-09-2020 13:22 Etkili Hitabet Sözlüğü III – Etkileyici Metin Örnekleri 28-09-2020 12:39 Etkili Hitabet Sözlüğü II – Retoriğin Teorisi 24-09-2020 11:22 Etkili Hitabet Sözlüğü I – Retoriğin Sırları 22-09-2020 11:52 Mitolojiden Beslenmek: Arthur mu, Beyrek mi? 21-09-2020 10:52 Ne Gereği Var Gülüşü 17-09-2020 12:44 Dini Çıkarırsan Geriye Ne Kalır? 16-09-2020 10:35 Koydu, Koyduk, Koyarız: Koyunların Milliyetçiliği 15-09-2020 11:13 Elini Sallasan Elli Hassasiyet 14-09-2020 14:35 Türk Kaşarı: Halkımızın Bir Bölümünün Değerleri 07-09-2020 14:02 Köpekbalıklarının Türkiye'si 31-08-2020 13:05 Ölüm Orucu: Devletin Temelinde Bir Dinamit 30-08-2020 00:00 Dış Türklere Rağmen: Turancılığın Zırvaları(!) 27-08-2020 14:36 Türk Milliyetçisi Nasıl Bir Demokrasi İster? 23-08-2020 17:53 Örs, Çekiç, Kılıç: Rock ve Siyaset 17-08-2020 15:52 Hasbıhal XI: İngiliz-Amerikan Şiirlerinden Seçmeler 13-08-2020 23:11 Bedevinin Şerrinden Atatürk’e Sığınmak 04-08-2020 16:58 Hasbıhal X: Coleridge ve Kubilay 30-07-2020 00:40 Dosya: Gençler Dinden Neden/Nasıl Çıkıyor? 28-07-2020 18:17 AKP'yi Alkışlayarak Yıkmak 14-07-2020 14:47 Microtargeting: Kapıda Bekleyen Devrim 08-07-2020 15:54 Türk Milliyetçiliğinin Ekonomi-Politiği: İnsan Fıtratı ve Orta Sınıf 06-07-2020 15:58 Ziya Selçuk’a Kapalı Mektup 24-06-2020 22:26 Haydi Irkçılık Yapalım 21-06-2020 17:04 Muhalif Mevzilerde Canavarlaşma Problemi 16-06-2020 23:26 Faydalı Kilisenin Papazından 20 Makale Önerisi 14-06-2020 15:13 Zihin Jimnastiği: Polonya Türkiye Hattı 08-06-2020 20:58 Türk Kime Denir 27-05-2020 19:54 Bella'nın Kısa Donu 22-05-2020 21:02 Barnabas İncili: Bir Zırvanın Anatomisi 19-05-2020 20:21 Benim Seküler Milliyetçi Kardeşim… La Tahzen! Ve Düşmanım: Hele Bir Oku… 20-04-2020 20:23 20 Yaş İhtiyarları ve 30 Yaş Gençleri 16-04-2020 19:08 Sinanoğlu: Eternal Sunshine of the Spotless Türkçe 14-04-2020 18:33 Salgın ve Ekonomi: Kara Vebadan Sonra 12-04-2020 20:15 Türkçülüğün Farzı: Zengin Olmak 02-04-2020 21:26 Turan Hayal midir? 26-03-2020 15:25 Rus Gribinden Çin Virüsüne: Salgınlar ve Toplum 23-03-2020 14:28 Seküler Milliyetçilik: Bizimkisi Bir Aşk Hikayesi 19-03-2020 19:59 Korona Salgını ve Milliyetçilik 17-03-2020 20:55 Siyaset ve Ahlak: Mülahazalar, Gözlemler ve Beddua 11-03-2020 20:17 Türkçü Feminizm: Başörtüsü Tartışmaları ve Birtakım Öneriler 02-03-2020 20:19 Şehitlerin Ardından Gülenlere Dair Küfür İçermeyen Bir Yazı 01-03-2020 18:17 Vahşi Doğu’nun Kovboyu: Kadir Şeker 12-02-2020 19:58 Sosyal Medyanın Korona Virüsü: İlginç Bilgi 09-02-2020 20:00 Türk Milliyetçiliğinin Ekonomi Politiği – Çare Kapitalizm 02-02-2020 15:53 Devlet Fetişi ve Deprem 26-01-2020 20:02 Gidecekler… Ya Sonra? 21-01-2020 20:39 Din mi Kültürü Etkiler, Kültür mü Dini Etkiler? 16-01-2020 14:43 İki Parti Kıskacında Milliyetçiliğin Geleceği 15-01-2020 19:58 Bozkır Hikayeleri: Türk Çocuğuna Bir Hediye 13-01-2020 14:24 Erkeklerin Aşk Acısı ve Bir Kadın Olarak Milliyetçilik 10-01-2020 18:00 Türk Ocağı’nda İncir Ağacı 03-01-2020 22:52 Yerli Otomobilin Gözleri 28-12-2019 19:57 Kutsal Kitabın Stratejisi – Tapınakçı Altınları 26-12-2019 15:09 Mansur Başkana Bir Ankaralı Mektubu 23-12-2019 14:27 Bizden Neden Bir Halt Olmaz 18-12-2019 20:14 Samimiyetinizi Seveyim 17-12-2019 19:59 Britanya Seçimleri: Yeni Sağ-Sol Savaşı 13-12-2019 23:54 İntihar Ediyorum – Lütfen Bu Yazıyı Okuyun 09-12-2019 18:30 Ali Babacan Ne Dedi 26-11-2019 23:32 Dinin Adamından Uzak Dur 25-11-2019 17:59 Milliyetçileri Silahlandırmak 18-11-2019 18:23 10 Kasım'da Dikilmek 11-11-2019 15:55 Medeniyet Fay Hattına Kurulur 04-11-2019 17:59 İmamoğlu ve Yavaş: İki Başkana Dair Bir Analiz 27-10-2019 17:58 İmkansız Muhafazakarlık ve Muhalefet 10-10-2019 15:04 Gönülleri Birleşenlere Bir Davet 10-10-2019 14:56
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA